Μια μεγάλη στιγμή για την αγορά της τέχνης θεωρείται αυτή που θα δημοπρατηθεί για πρώτη φορά στην ιστορία του ένα από τα πλέον εμβληματικά έργα του Λούσιαν Φρόιντ, «Κοιμισμένη πάνω στο χαλί με τα λιοντάρια» (1995-96). Η εκτίμηση κυμαίνεται μεταξύ 34 και 47 εκατ. δολαρίων ενισχύοντας τη συνολική αξία της συλλογής του δισεκατομμυριούχου επιχειρηματία Τζο Λιούις, στην οποία και ανήκει, και θα διατεθεί από τον οίκο Sotheby’s στο Λονδίνο στις 24 και 25 Ιουνίου. Η συγκεκριμένη πώληση, η οποία περιλαμβάνει πλέον 51 έργα και αποτιμάται σε περισσότερα από 202 εκατ. δολάρια θεωρείται η σημαντικότερη και ακριβότερη ιδιωτική συλλογή τέχνης που έχει εμφανιστεί έως τώρα σε βρετανική δημοπρασία.
Το έργο ανήκει στη διάσημη σειρά πορτρέτων που φιλοτέχνησε ο Φρόιντ τη δεκαετία του 1990 με μοντέλο τη Σου Τίλεϊ, υπάλληλο κέντρου απασχόλησης στο Λονδίνο, την οποία γνώρισε μέσω του θρυλικού περφόρμερ Λι Μπάουερι. Πρόκειται για τον τελευταίο από τους τέσσερις μεγάλους καμβάδες της σειράς «Eπόπτρια επιδομάτων», όπου ο ζωγράφος απεικονίζει την Τίλεϊ με τον αμείλικτο ρεαλισμό που χαρακτήρισε το έργο του, απογυμνώνοντας το ανθρώπινο σώμα από κάθε εξιδανίκευση. Στο φόντο δεσπόζει ένα χαλί με λιοντάρια, που ο καλλιτέχνης είχε αγοράσει σε υπαίθρια αγορά του δυτικού Λονδίνου, προσδίδοντας στην εικόνα μια σχεδόν σουρεαλιστική διάσταση.
Ο Φρόιντ εργάστηκε πάνω στον πίνακα επί εννέα μήνες, ζωγραφίζοντας με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς και απαιτώντας τη συνεχή παρουσία της Τίλεϊ στο ατελιέ. Οπως είχε αφηγηθεί η ίδια, ο ζωγράφος αρνούνταν ακόμη και να ολοκληρώσει το φόντο όταν εκείνη απουσίαζε, υποστηρίζοντας ότι η παρουσία και η απόχρωση του δέρματός της επηρέαζαν ολόκληρη τη σύνθεση.
Η σειρά των πορτρέτων της Τίλεϊ κατέχει ξεχωριστή θέση στην αγορά τέχνης. Tο έργο «Η κοιμισμένη επόπτρια επιδομάτων» είχε καταρρίψει το 2008 το ρεκόρ ακριβότερου έργου εν ζωή καλλιτέχνη όταν αγοράστηκε από τον ρώσο μεγιστάνα Ρομάν Αμπράμοβιτς έναντι 33,6 εκατ. δολαρίων, ενώ «Η αναπαυόμενη επόπτρια επιδομάτων» πωλήθηκε το 2015 για 56,2 εκατ. δολάρια. Το σημερινό δημοπρασιακό ρεκόρ του Φρόιντ ανέρχεται στα 86 εκατ. δολάρια και επιτεύχθηκε το 2022 στην Christie’s Νέας Υόρκης με το έργο «Μεγάλο Εσωτερικό, W11 (κατά Βατό)».
Ο Τζο Λιούις, ο οποίος άρχισε να συλλέγει έργα του Φρόιντ στα μέσα της δεκαετίας του 1990, απέκτησε τον συγκεκριμένο πίνακα το 1996 μέσω του εμπόρου τέχνης Γουίλιαμ Ακουαβέλα, έπειτα από επίμονες διαπραγματεύσεις. Εκτοτε το έργο έχει παρουσιαστεί σε όλες σχεδόν τις μεγάλες αναδρομικές εκθέσεις του καλλιτέχνη, μεταξύ των οποίων και η έκθεση «Νέες Προοπτικές» στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου το 2022, γεγονός που έχει ενισχύσει περαιτέρω τη σημασία και την αξία του.
Η Art Basel «απαντά» στις αγορές εξ αποστάσεως
To στοιχείο της έκπληξης στην αγορά τέχνης επιχειρεί να επαναφέρει η φετινή Art Basel μέσω της πρωτοβουλίας «Basel Exclusive», σύμφωνα με την οποία περισσότερες από 190 γκαλερί συμφώνησαν να αποκρύψουν από τις ψηφιακές προεπισκοπήσεις τουλάχιστον ένα σημαντικό έργο, το οποίο θα αποκαλυφθεί μόνο όταν ανοίξει η διοργάνωση στους VIP επισκέπτες στις 16 Ιουνίου. Η κίνηση αποτελεί απάντηση στην ολοένα αυξανόμενη τάση των συλλεκτών να αγοράζουν έργα εξ αποστάσεως, μέσω PDF καταλόγων και διαδικτυακών previews, πριν ακόμη φτάσουν στη Βασιλεία.
Στο πρόγραμμα συμμετέχουν έργα κορυφαίων καλλιτεχνών όπως οι Ζαν-Μισέλ Μπασκιά, Μπρίτζετ Ράιλι, Λούτσιο Φοντάνα, Τζόαν Μίτσελ, Ντέιβιντ Χόκνεϊ, Πάμπλο Πικάσο, Αντι Γουόρχολ, αλλά και νεότερων δημιουργών όπως οι Φρίντα Τοράνθο Γιάγκερ και Μάια Ρουθ Λι. Σύμφωνα με τον παγκόσμιο διευθυντή εκθέσεων της Art Basel, Βιντσέντσο ντε Μπέλις (φωτογραφία κάτω), οι γκαλερί επέλεξαν κυρίως έργα που «πρέπει να τα δει κανείς από κοντά» για να εκτιμήσει πλήρως τη δύναμή τους και δεν αποδίδονται επαρκώς μέσω μιας ψηφιακής εικόνας.
Η πρωτοβουλία θεωρείται μια προσπάθεια να ανακτηθεί η αίσθηση αποκλειστικότητας που χαρακτήριζε τις μεγάλες φουάρ πριν από την ψηφιακή εποχή, όταν οι σημαντικότερες αγορές πραγματοποιούνταν τις πρώτες ώρες των VIP εγκαινίων. Και η Art Basel, ως η σημαντικότερη και με τη μεγαλύτερη επιρροή διεθνής φουάρ σύγχρονης και μοντέρνας τέχνης στον κόσμο, που φέτος φιλοξενεί περίπου 290 γκαλερί από 43 χώρες, θεωρεί ότι εκ της θέσεως της οφείλει να αλλάξει το τοπίο και να υπενθυμίσει ότι η φυσική παρουσία και η άμεση επαφή με το έργο τέχνης εξακολουθούν να αποτελούν βασικό λόγο ύπαρξης των διεθνών εκθέσεων τέχνης, παρά την εξάπλωση των διαδικτυακών πωλήσεων. Η Art Basel θα είναι ανοικτή για το κοινό από τις 18-21 Ιουνίου.
