Στην Ελλάδα αυτή την άνοιξη, εκτός από αγριολούλουδα, αναφύονται κόμματα. Ολα (τα κόμματα) διαθέτουν λαοπρόβλητο αρχηγό, οσονούπω ετοιμοπόλεμα στελέχη, ίσως δε και δραστήριους βουλευτές. Τέτοιος συνωστισμός δημιουργεί ζήτηση και για ανάλογες (και οπωσδήποτε ασορτί) ιδεολογίες. Απαραίτητο το νέο και η ανανέωση.
Τίποτε από τα παλιά και φθαρμένα – χρειαζόμαστε μόνο ιδέες για το αύριο. Μια ιδεολογία νεωτερική, καινοτόμο, επιδραστική, πληθωρική, πρωτότυπη. Ελληνοπρεπή σαν τα νερά του Αιγαίου. Ανθεκτική σαν τα ψηλά βουνά. Φρέσκια όπως το χαμόγελο του μωρού. Πιασάρικη (βρε αδελφέ)! Επιθυμητή η διεθνής ακτινοβολία.
Το πρόβλημα είναι ότι η πληθωρικότητα στην ακτινοβολία δυσχεραίνεται από τον πληθωρισμό στον αριθμό. Τι να ψωνίσει το δικό μας κόμμα, όταν στο ιδεολογικό σουπερμάρκετ συνωστίζονται ήδη άλλα τρία-τέσσερα;
Μια δοκιμασμένη λύση εντοπίζει ο Μάρτιν Γουλφ στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» ως τη νέα ανερχόμενη δύναμη στη Βρετανία: τον «νηπιακό λαϊκισμό» (infantile populism).
Σε όλους αρέσουν τα νήπια, όμως, σε τι συνίσταται αυτή η ιδεολογία και ποιες οι επιδόσεις της; Την ορίζει ο Γουλφ ως την «πεποίθηση ότι, αν επιθυμείς κάτι επαρκώς, οφείλει αυτό να είναι διαθέσιμο». Συνεχίζει αναφέροντας την εφαρμογή της σε ολόκληρο το (με παλαιούς όρους) ιδεολογικό φάσμα: «Στη Δεξιά, το είδαμε στις ψεύτικες υποσχέσεις του Brexit. Στην Αριστερά, το βλέπουμε αυτό στην πίστη ότι οι έλεγχοι των τιμών και τα συνεχώς αυξανόμενα κατώτατα ημερομίσθια είναι χωρίς κόστος, ενώ η ίδια η έννοια των δημοσιονομικών και νομισματικών περιορισμών δεν είναι παρά άθλια καπιταλιστική συνωμοσία».
Το προϊόν είναι σχεδόν pret a porter, ετοιμοπαράδοτo. Χρειάζεται απλώς διασαφήνιση του τι σημαίνει «οφείλει να είναι διαθέσιμο», και (κυρίως) ποιος φταίει που δεν είναι ήδη. Το δεύτερο, βεβαίως, είναι σαφές και μονοσήμαντο: Καταγγέλλεται ο σημερινός Πρωθυπουργός. Περιθώρια διαφοροποίησης που ταιριάζουν σε διαφορετικούς πελάτες υφίστανται ως προς τι κρύβεται πίσω από τον σίγουρο φταίχτη. Ποια συγκεκριμένη άθλια συνωμοσία και πώς θα ξεσκεπαστεί; Δυτικοί κοσμοπολίτες; Αιμοσταγείς καπιταλιστές; Αθρησκοι εθνοπροδότες; Σεξουαλικά απροσδιόριστοι τεχνοκράτες; Ο πλούτος της ελληνικής γλώσσας προσφέρεται για δημιουργική και, αναλόγως των απαιτήσεων, εξατομικευμένη προσαρμογή. Οι συνδυασμοί αμέτρητοι.
Αρα αυτό που απομένει είναι αυτό το κάτι που επιθυμούμε διακαώς. Τα δημοσιονομικά και τα περί μεροκάματου είναι κοινός τόπος· άρα, δεν αρκούν, αφού όλοι όχι μόνο τα πιστεύουν αλλά θεωρούν ότι υπάρχουν ήδη. Εκεί το κάθε κόμμα (και ο/η αρχηγός του) μπορούν να αυτοσχεδιάζουν για να αναδείξουν την ιδιαιτερότητα και την πρωτοτυπία των προτάσεών τους, αλλά και το πώς αυτές καταφέρνουν να συνασπίζουν τόσους σημαντικούς, πασίγνωστους, άφθαρτους, καταξιωμένους, ευυπόληπτους, ξεκούραστους και δημιουργικούς ανθρώπους του μόχθου/ της διανόησης / της καθημερινότητας – γυναίκες και άνδρες.
Κάποιες ιδέες: Δημογραφική αναβίωση; Σεβασμός στην προαιώνια ελληνική οικογένεια; Παραγωγική ανάκαμψη; Μικρομεσαία δημιουργικότητα; Αυθεντική νησιωτικότητα; Τεχνολογική αναγέννηση; Τεχνοκρατική πληρότητα; Εκπαιδευτική θεμελίωση; Δημοκρατική επανεμφάνιση; Μεταρρυθμιστική κοινωνικότητα; Περιφερειακή αυθεντικότητα; Ανανεωτική Ελληνικότητα; Περιβαλλοντική οικονομικότητα; Γλωσσική καθαρότητα; Δικαιοπρακτική κάθαρση; Εργασιακή επανεφεύρεση; Εβδομάδα των τριών ημερών;
Η κατάληξη του Γουλφ επιβεβαιώνει ότι μάλλον εμάς σκεφτόταν: «Οταν οι ενήλικοι απαξιώνονται πολιτικά.., ποιος τους αντικαθιστά; Μα, τα θορυβώδη νήπια, αλίμονο».
Αυτό το τελευταίο, εμείς «το έχουμε». Εχοντας προβιβαστεί από τον παιδικό λαϊκισμό στον νηπιακό, έχουμε μπροστά μόνο τον βρεφικό.
Ο Πλάτων Τήνιος είναι οικονομολόγος, ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιά
