«Κοκτέιλ» οργής και φόβου στην ΕΕ από καθυστερήσεις και μεταλλάξεις

Οργή προκαλούν στις Βρυξέλλες και σε άλλες πρωτεύουσες της ΕΕ οι ανακοινώσεις για σημαντικές καθυστερήσεις στις παραδόσεις εμβολίων εκ μέρους των φαρμακευτικών ομίλων που τα παράγουν. Ειδικά καθώς την ίδια στιγμή εντείνεται στις τάξεις των επιστημόνων η ανησυχία για την πορεία των μεταλλάξεων του SARS-Cov-2, που πληθαίνουν (Βρετανία, Νότια Αφρική, Βραζιλία), καθιστούν τη νόσο αναμφίβολα πιο μεταδοτική, ενώ υπάρχουν και κάποιες, μη τεκμηριωμένες ακόμη, ενδείξεις ότι ίσως αυξάνουν και το ποσοστό θνησιμότητας. Η εικόνα, μάλιστα, επιδεινώνεται από τη στάση κάποιων εταιρειών, οι οποίες μοιάζουν να προσπαθούν κυριολεκτικά «να βγάλουν από τη μύγα ξίγκι», όπως θα έλεγε ο λαός, σε αυτή τη δύσκολη περίοδο.
Συγκεκριμένα, μετά τις Pfizer – BioNTech (η οποία πάντως χθες, υπό τον φόβο ίσως και νομικών κυρώσεων, ανακοίνωσε πως θα ομαλοποιηθούν οι παραδόσεις την ερχόμενη εβδομάδα), ήρθε η σειρά της AstraZeneca. Η αίτηση της θα εξεταστεί στις 29 Ιανουαρίου από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκου και, πιθανότατα, θα λάβει το πράσινο φως, όμως έχει ήδη διαμηνύσει πως θα υπάρξουν σημαντικές καθυστερήσεις στις προγραμματισμένες παραδόσεις. «Οι ποσότητες που θα παραδοθούν σε πρώτη φάση θα είναι μικρότερες από αυτές που είχαμε εκτιμήσει αρχικά» επιβεβαίωσε ο εκπρόσωπος της εταιρείας, η οποία παράγει το εμβόλιο σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Επικαλέστηκε δε τις «μειωμένες αποδόσεις σε μια μονάδα εντός της ευρωπαϊκής αλυσίδας παραγωγής».
Νομικές κυρώσεις
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, ο αριθμός των δόσεων που θα παραδώσει τελικώς η εταιρεία στους «27» το πρώτο τρίμηνο του έτους θα ανέλθει σε 30-40 εκατομμύρια. Θα είναι, δηλαδή, μειωμένος κατά περίπου 50%-60% σε σύγκριση με τις 80 εκατ. δόσεις που προβλέπει η συμφωνία για το ίδιο διάστημα, κάνοντας την αρμόδια επίτροπο, Στέλλα Κυριακίδου, να εκφράσει τη «βαθιά απογοήτευσή» της και αρκετά κράτη-μέλη να κάνουν λόγο για «απαράδεκτη εξέλιξη». Μάλιστα, κυβερνήσεις και Κομισιόν – στην προσπάθειά τους να καλύψουν και τις δικές τους ευθύνες – αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να κινηθούν και νομικά σε βάρος των εταιρειών (η Ιταλία το επιβεβαίωσε χθες), ενεργοποιώντας τις ρήτρες στα συμβόλαια που έχουν υπογράψει μαζί τους.
Το σίγουρο, σε κάθε περίπτωση, είναι ότι με τις καθυστερήσεις θα πάει πίσω το πρόγραμμα των μαζικών εμβολιασμών στους «27», οι οποίοι ούτως ή άλλως έχουν μείνει πίσω σε σύγκριση με το Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και άλλες χώρες, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Ήδη, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, παραδέχθηκε πως είναι «δύσκολο» να πιαστεί ο στόχος του εμβολιασμού του 70% του πληθυσμού ως το καλοκαίρι, ενώ μελέτες δείχνουν πως με τους σημερινούς ρυθμούς, «ανοσία αγέλης» σε κάποιες χώρες θα επιτευχθεί στις αρχές του 2024! Έτσι, μαζί με την εμφανή «κούραση» των πολιτών από τις αλλεπάλληλες (και αμφιβόλου αποτελεσματικότητας) καραντίνες και το δράμα της οικονομίας και εκατομμυρίων εργαζομένων, συνθέτει ένα ιδιαιτέρως εύφλεκτο, αν όχι εκρηκτικό σκηνικό.
Εξι δόσεις = 1,5 δισ. ευρώ!
Σε αυτό το φόντο, αποκτούν μεγαλύτερη σημασία και οι αποκαλύψεις για παρασκηνιακές ή επίσημες μεθοδεύσεις, όπως αυτή των Pfizer – BioNTech με το περίφημο ζήτημα της «έκτης δόσης». Οι δύο εταιρείες «βρήκαν τον τρόπο να μειώσουν τις παραδόσεις των φιαλιδίων προς τα ευρωπαϊκά κράτη, με το επιχείρημα ότι είναι δυνατό από καθένα να βγει και μία έκτη δόση. Με αποτέλεσμα, προφανώς, να αυξήσουν τα κέρδη τους και να προκαλέσουν προβλήματα στις εμβολιαστικές εκστρατείες», όπως έγραφε στο πρώτο της θέμα την Παρασκευή η γαλλική «Liberation».
Οπως εξηγεί η εφημερίδα, καθώς η ΕΕ έχει συμφωνήσει να παραλάβει 600 εκατ. δόσεις από τη συγκεκριμένη κοινοπραξία, αυτό μεταφραζόταν σε 120 εκατ. φιαλίδια με βάση την αναλογία πέντε δόσεις ανά φιαλίδιο. Οταν όμως οι πέντε γίνουν έξι (κάτι που απαιτεί μεγάλη ακρίβεια και επιπλέον χρόνο
και προσπάθεια από τους νοσηλευτές), τότε μπορεί η παραγγελία να ικανοποιηθεί με 100 εκατ. φιαλίδια, δίνοντας
τη δυνατότητα στην κοινοπραξία να πουλήσει τα πλεονάζοντα 20 εκατ. αλλού – κάτι που μεταφράζεται σε κέρδος περίπου 1,5 δισ. ευρώ, εάν αναλογιστεί κανείς ότι η τιμή της κάθε δόσης του συγκεκριμένου εμβολίου έχει οριστεί στα 12 ευρώ.
Η αλήθεια βεβαίως είναι πως οι Pfizer – BioNTech έχουν διαβεβαιώσει πως όσες δόσεις περισσέψουν θα διατεθούν δωρεάν στις φτωχότερες χώρες, που αντιμετωπίζουν τεράστιο πρόβλημα. Με τις δεδομένες ελλείψεις και την τεράστια ζήτηση που θα υπάρχει στον ανεπτυγμένο και πλούσιο κόσμο τους επόμενους μήνες, τον αγώνα δρόμου για την εξασφάλιση όσο το δυνατόν περισσότερων δόσεων (που ενίοτε αποκτά και τη μορφή… πλειστηριασμού), οι εταιρείες δύσκολα θα αντισταθούν στο δέλεαρ.