Της κάλπης τα διλήμματα{CR}

Κάθε κάλπη, τουλάχιστον μεταπολιτευτικά και σε φάση δημοκρατικής και κοινοβουλευτικής ομαλότητας, έχει τα δικά της διλήμματα και, εντέλει, το δικό της διακύβευμα – έστω κι αν η λέξη εξελίσσεται κατά περιόδους σε πολιτική καραμέλα. Κάθε κόμμα βάζει τα δικά του διλήμματα προεκλογικά, αλλά αυτό που υπήρχε στο μυαλό των ψηφοφόρων συνήθως το μαθαίνουμε από το αποτέλεσμα. Σήμερα ξέρουμε ότι η αναγκαιότητα της «Αλλαγής» αποτελούσε τον Οκτώβριο του 1981 και αίτημα της κοινωνικής πλειονότητας εκείνης της εποχής. Οπως ξέρουμε ότι οι «λιγότεροι φόροι» και τα φθηνότερα αυτοκίνητα που είχε υποσχεθεί ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης τον Ιούνιο του 1985, δεν αποτελούσαν το βασικό ζητούμενο για τους ψηφοφόρους – που επέλεξαν το… «παπάκι». Ξέρουμε ακόμη ότι η «απαλλαγή» που υποσχόταν η ΝΔ το 1990, δεν ήταν ο καταλύτης των εκλογών: Το 40% της ελληνικής κοινωνίας δεν ήθελε καμία απαλλαγή και χρειάστηκαν τρεις εθνικές εκλογές σε δέκα μήνες για να καταφέρει τότε ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης να γίνει πρωθυπουργός. Επίσης ξέρουμε ότι, μπροστά στην αλλαγή αιώνα και χιλιετίας, το αίτημα του «εκσυγχρονισμού» είχε εδραιωθεί στην ελληνική κοινωνία – και ήταν αυτό που έδωσε δύο εκλογικές νίκες στον Κώστα Σημίτη, τόσο απέναντι στον Μιλτιάδη Εβερτ (1996) όσο και απέναντι στον «φρέσκο» Καραμανλή (2000). Με τα ίδια κριτήρια, η «ελπίδα έρχεται» του Αλέξη Τσίπρα το 2015, μέσα σε ένα κλίμα αντιμνημονιακής εξαλλοσύνης, βρήκε το κοινό που χρειαζόταν για να αναρριχηθεί στην κυβερνητική εξουσία.

Τέσσερα χρόνια μετά, όσοι βρίσκονται και θέλουν να παραμείνουν στο Μέγαρο Μαξίμου, είναι προφανές ότι δεν έχουν καταλήξει σε εκείνο το κεντρικό δίλημμα που μπορεί να εξελιχθεί σε εκλογικό πλεονέκτημα. Η σύγχυση έχει καταγραφεί πριν ακόμη αποχωρήσει ο Πάνος Καμμένος από το κυβερνητικό σχήμα – που, έτσι κι αλλιώς, νόθευε τα διλήμματα που ήθελε να αναδείξει ο Αλέξης Τσίπρας. Κάπως έτσι, από το «τέλος των Μνημονίων» και τις «καλύτερες μέρες» που προσπαθούσε τον περασμένο Αύγουστο να προβάλλει ένας γραβατωμένος Τσίπρας, αγκαλιά με τον Καμμένο, περάσαμε στη «μάχη των κόσμων» και από εκεί στο σχέδιο με τις «γέφυρες» και τις προοδευτικές συμμαχίες. Αλλά είναι πρόδηλο πως ούτε αυτά τα διλήμματα στάθηκαν ικανά να ενεργοποιήσουν τα αντανακλαστικά και, πολύ περισσότερο, να μεταπείσουν τους απογοητευμένους ψηφοφόρους. Η στροφή στο πεδίο της Οικονομίας, με την πρωτόγνωρη επιχείρηση μαζικής «εξαγοράς ψήφων» τρεις εβδομάδες πριν από τις κάλπες, φαίνεται ότι είναι το τελευταίο χαρτί για τον Τσίπρα και η μόνη ελπίδα για ένα εκλογικό σκορ που «θα αντέχεται» και θα επιτρέπει στην κυβέρνηση να σταθεί έως τον Οκτώβριο.

Το πρόβλημα για τον ΣΥΡΙΖΑ, ωστόσο, είναι ότι η Οικονομία ως διακύβευμα των εκλογών ευνοεί τον Μητσοτάκη. Δημοσκοπικά προκύπτει ότι ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης εμφανίζεται περισσότερο αξιόπιστος και αποτελεσματικός στα μάτια των ψηφοφόρων που αγωνιούν για τα οικονομικά του δικού τους νοικοκυριού, ενώ ελάχιστοι συγκινούνται από την επίθεση στον «ακραίο νεοφιλελευθερισμό» του προέδρου της ΝΔ. Σε μια αναμέτρηση με υποσχέσεις για φοροελαφρύνσεις και προσέλκυση επενδύσεων, που θα φέρουν νέες θέσεις εργασίας και θα αυξήσουν τα εισοδήματα, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει το πλεονέκτημα. Εάν το Μαξίμου αναζητήσει νέα διλήμματα στην τελική εκλογική ευθεία, θα φανεί την προσεχή εβδομάδα. Το βέβαιο είναι ότι αναξιόπιστη και υποκριτική θα δείχνει μια επιστροφή στη «μάχη των δύο κόσμων», όταν τα πλάνα θα «παγώνουν» στους πρωθυπουργικούς εναγκαλισμούς με τον Θύμιο Λυμπερόπουλο. Αλλά με δίλημμα την επόμενη μέρα στην Οικονομία είναι περισσότερο από βέβαιο ότι ο Τσίπρας μετέφερε την εκλογική αναμέτρηση στο γήπεδο του Κυριάκου Μητσοτάκη.