Το Ιράν βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με το Ομάν για τη δημιουργία ενός μόνιμου συστήματος διοδίων, που θα θεσμοθετεί τον έλεγχό του στη θαλάσσια κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ. Σύμφωνα με δηλώσεις του Ιρανού πρέσβη στη Γαλλία, Μοχαμάντ Αμίν-Νεζάντ, στο Bloomberg, η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει στην ενίσχυση της ασφάλειας και στη διαχείριση της ναυσιπλοΐας με πιο αποτελεσματικό τρόπο.
«Το Ιράν και το Ομάν πρέπει να κινητοποιήσουν όλους τους πόρους τους τόσο για την παροχή υπηρεσιών ασφαλείας όσο και για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας με τον καταλληλότερο τρόπο», σημείωσε ο Αμίν-Νεζάντ. Όπως πρόσθεσε, «αυτό θα συνεπάγεται κόστος και είναι αυτονόητο ότι όσοι επιθυμούν να επωφεληθούν από αυτή τη θαλάσσια διέλευση θα πρέπει επίσης να καταβάλουν το μερίδιό τους», υπογραμμίζοντας ότι το νέο σύστημα θα είναι διαφανές.
Ο Ιρανός διπλωμάτης τόνισε επίσης πως «αν σήμερα υπάρχει πραγματική επιθυμία να βελτιωθεί η κατάσταση, τότε πρέπει να βρεθεί λύση που να αντιμετωπίζει τη ρίζα του προβλήματος».
Κρίση στη ναυσιπλοΐα και οικονομικές επιπτώσεις
Το πρωτοφανές κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν έχει χαρακτηριστεί ως η σοβαρότερη συνέπεια του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου, η ναυσιπλοΐα έχει σχεδόν παραλύσει, με το Ιράν να επιτρέπει τη διέλευση ελάχιστων πλοίων και τις Ηνωμένες Πολιτείες να επιβάλλουν ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.
Η κατάσταση αυτή έχει οδηγήσει σε εκτίναξη των τιμών της ενέργειας και σε διεθνές ξεπούλημα κρατικών ομολόγων, καθώς αυξάνονται οι πληθωριστικές πιέσεις στις παγκόσμιες αγορές.
Στρατηγικός κόμβος της παγκόσμιας ενέργειας
Τα Στενά του Ορμούζ, ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν, αποτελεί κρίσιμο πέρασμα που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, καθώς και άλλα εμπορεύματα όπως αλουμίνιο και λιπάσματα.
Το Ιράν αρνείται να ανοίξει ξανά τα Στενά έως ότου οι Ηνωμένες Πολιτείες άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό των λιμανιών του. Παράλληλα, η Τεχεράνη αναφέρει ότι η ναυσιπλοΐα δεν έχει διακοπεί πλήρως, υποστηρίζοντας πως 26 δεξαμενόπλοια και άλλα πλοία διέσχισαν το Στενό μεταξύ Τρίτης και Τετάρτης με τη βοήθεια των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Ωστόσο, ο αριθμός αυτός παραμένει πολύ χαμηλότερος από τα προπολεμικά επίπεδα, όταν διέρχονταν περίπου 135 πλοία ημερησίως.
Νέοι κανόνες και χρεώσεις διέλευσης
Η Τεχεράνη έχει επεκτείνει τη θαλάσσια ζώνη που θεωρεί ότι υπάγεται στη δικαιοδοσία της και έχει θεσπίσει νέους κανόνες για τα πλοία που επιθυμούν να διαπλεύσουν το Στενό του Ορμούζ, το οποίο στο στενότερο σημείο του έχει πλάτος περίπου 39 χιλιομέτρων.
Οι ναυτιλιακές εταιρείες καλούνται πλέον να συναλλάσσονται με την «Αρχή Στενού του Περσικού Κόλπου» (Persian Gulf Strait Authority), ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις φέρονται να λαμβάνουν αιτήματα πληρωμής έως και 2 εκατομμυρίων δολαρίων για ασφαλή διέλευση.
Η ιρανική πλευρά υποστηρίζει ότι χώρες όπως η Κίνα και η Νότια Κορέα έχουν συντονιστεί με το ναυτικό των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης για να περάσουν τα πλοία τους από τα Στενά, αν και καμία από τις δύο χώρες δεν έχει επιβεβαιώσει αυτούς τους ισχυρισμούς. Το Ιράν, πάντως, δεν έχει διευκρινίσει αν επιβλήθηκαν χρεώσεις.
Σημειώνεται ότι, η ιρανική ηγεσία αφήνει να εννοηθεί ότι σκοπεύει να διατηρήσει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και μετά το τέλος του πολέμου. Στόχος είναι τόσο η αποτροπή μελλοντικών επιθέσεων από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ όσο και η ενίσχυση των κρατικών εσόδων, σε μια οικονομία που έχει πληγεί σοβαρά από τη σύγκρουση.
