Ρωσικό φορτηγό πλοίο που φέρεται να μετέφερε δύο πυρηνικούς αντιδραστήρες για υποβρύχια, με πιθανό προορισμό τη Βόρεια Κορέα, βυθίστηκε κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες περίπου 60 ναυτικά μίλια ανοικτά των ακτών της Ισπανίας. Το περιστατικό έχει προκαλέσει έντονη κινητικότητα και διεθνές ενδιαφέρον, καθώς παραμένουν αναπάντητα ερωτήματα για το φορτίο και τις συνθήκες της βύθισης.

Το πλοίο Ursa Major εξαφανίστηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2024, ενώ, σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του CNN, η υπόθεση ενδέχεται να συνδέεται με μια υψηλού ρίσκου στρατιωτική επιχείρηση δυτικής δύναμης. Στόχος φέρεται να ήταν η αποτροπή μεταφοράς ρωσικής πυρηνικής τεχνολογίας προς τη Βόρεια Κορέα, σύμμαχο της Μόσχας που είχε ήδη στείλει στρατεύματα στην Ουκρανία.

Το μυστήριο εντείνεται από την αυξημένη στρατιωτική δραστηριότητα γύρω από το σημείο του ναυαγίου. Σύμφωνα με δημόσια δεδομένα, αμερικανικά αεροσκάφη ανίχνευσης πυρηνικών πέταξαν δύο φορές πάνω από την περιοχή, ενώ ένα ρωσικό πλοίο, ύποπτο για κατασκοπεία, επισκέφθηκε το σημείο μία εβδομάδα μετά τη βύθιση προκαλώντας νέες εκρήξεις.

Το χρονικό της βύθισης

Η ισπανική έρευνα εξετάζει όλα τα ενδεχόμενα για τα γεγονότα που οδήγησαν το Ursa Major στον βυθό της Μεσογείου. Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν πιθανή χρήση τορπίλης ειδικού τύπου, ικανής να διαπεράσει το κύτος χωρίς εκρηκτική γόμωση. Το πλοίο είχε αποπλεύσει από το λιμάνι Ust-Luga στις 11 Δεκεμβρίου με προορισμό το Βλαδιβοστόκ, μεταφέροντας δύο «καλύμματα φρεατίων», 129 άδεια κοντέινερ και δύο γερανούς.

Στις 22 Δεκεμβρίου, αφού πέρασε από τα ύδατα της Πορτογαλίας, επιβράδυνε απότομα στα ισπανικά νερά. Την επόμενη ημέρα σημειώθηκαν τρεις εκρήξεις στη δεξιά πλευρά του πλοίου, οι οποίες σκότωσαν δύο μέλη του πληρώματος και ανάγκασαν τους υπόλοιπους να εγκαταλείψουν το σκάφος.

Η ρωσική παρέμβαση

Κατά την επιχείρηση διάσωσης, το ρωσικό πολεμικό Ivan Gren διέταξε τα ισπανικά πλοία να κρατηθούν σε απόσταση και ζήτησε την παράδοση του πληρώματος. Παρά την επιμονή των Ισπανών διασωστών, λίγο αργότερα σημειώθηκαν τέσσερις νέες εκρήξεις, που καταγράφηκαν από το Εθνικό Σεισμολογικό Δίκτυο ως υποβρύχιες νάρκες. Μέχρι τις 11:10 το βράδυ, το Ursa Major είχε χαθεί στα νερά της Μεσογείου.

Η εταιρεία Oboronlogistics, ιδιοκτήτρια του πλοίου, χαρακτήρισε το συμβάν «στοχευμένη τρομοκρατική επίθεση», αναφέροντας ότι βρέθηκε τρύπα 50×50 εκατοστών στο κύτος, με το μέταλλο στραμμένο προς τα μέσα.

Η μαρτυρία του καπετάνιου

Ο Ρώσος καπετάνιος Igor Anisimov κατέθεσε στους Ισπανούς ερευνητές ότι τα «καλύμματα φρεατίων» ήταν στην πραγματικότητα εξαρτήματα δύο πυρηνικών αντιδραστήρων τύπου υποβρυχίων. Εξέφρασε την πεποίθηση ότι το πλοίο θα άλλαζε πορεία προς το λιμάνι Rason της Βόρειας Κορέας, γεγονός που ενίσχυσε τις υποψίες για τον πραγματικό προορισμό του φορτίου.

Πυρηνικά ίχνη και διεθνείς ανησυχίες

Οι ΗΠΑ απέστειλαν δύο φορές το αεροσκάφος WC135-R πάνω από το σημείο του ναυαγίου για συλλογή δεδομένων ραδιενέργειας. Αν και δεν εντοπίστηκαν ενδείξεις πυρηνικής διαρροής, η αποστολή τέτοιου εξοπλισμού δείχνει τη σοβαρότητα του περιστατικού.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι, εάν η Ρωσία προσπάθησε πράγματι να μεταφέρει πυρηνική τεχνολογία στη Βόρεια Κορέα, πρόκειται για μια ιδιαιτέρως ανησυχητική εξέλιξη που θα μπορούσε να ανατρέψει τις ισορροπίες ασφαλείας στην Ασία και τη Μεσόγειο.

Μέχρι στιγμής, τα μυστικά του Ursa Major και το ακριβές περιεχόμενο του φορτίου του παραμένουν θαμμένα σε βάθος 2.500 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της Μεσογείου.