Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την έναρξη της επιχείρησης «Project Freedom» (Σχέδιο Ελευθερία). Από τη Δευτέρα, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα ξεκινήσουν τη συνοδεία εμπορικών πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, επιχειρώντας να σπάσουν το διπλωματικό και ναυτικό αδιέξοδο στην περιοχή.
Ο αμερικανός πρόεδρος αποκάλυψε την Κυριακή ότι δέχθηκε εκκλήσεις από πλήθος κρατών που δεν εμπλέκονται άμεσα στη σύγκρουση, προκειμένου να απεγκλωβιστούν πλοία που παραμένουν «αιχμάλωτα» στο κρίσιμο πέρασμα.
«Πρόκειται για ουδέτερους και αθώους παρευρισκόμενους», υπογράμμισε ο Τραμπ μέσω του Truth Social, τονίζοντας ότι η Ουάσινγκτον θα καθοδηγήσει με ασφάλεια τα πλοία αυτά έξω από τις «περιορισμένες υδάτινες οδούς», ώστε να συνεχίσουν ανεμπόδιστα το παγκόσμιο εμπόριο.
Χαρακτηρίζοντας την κίνηση ως μια «ανθρωπιστική χειρονομία» προς όφελος της Μέσης Ανατολής, αλλά και του ίδιου του Ιράν, ο Τραμπ έστειλε ταυτόχρονα ένα αυστηρό προειδοποιητικό μήνυμα προς την Τεχεράνη. Ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε απόπειρα παρέμβασης ή παρεμπόδισης της επιχείρησης από ιρανικής πλευράς δεν θα γίνει ανεκτή και «θα αντιμετωπιστεί με τη χρήση βίας».
Η νέα αυτή πρωτοβουλία μετατρέπει τον μέχρι πρότινος «παθητικό» αποκλεισμό σε μια ενεργή στρατιωτική επιχείρηση υψηλού ρίσκου.
Νωρίτερα την Κυριακή
Ο Τραμπ είχε απορρίψει την ειρηνευτική πρόταση 14 σημείων της Τεχεράνης, σβήνοντας τις ελπίδες για μια άμεση διπλωματική διέξοδο στον πόλεμο που διανύει ήδη τον δεύτερο μήνα του.
Παρά την κινητοποίηση του Πακιστάν ως διαμεσολαβητή, ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι το σχέδιο του Ιράν είναι «μη αποδεκτό», οδηγώντας τo αδιέξοδο σε μια νέα, πιο επικίνδυνη φάση.
Ο Τραμπ, σε μια σειρά δηλώσεων από το Παλμ Μπιτς αλλά και μέσω ανάρτησής του στο Truth Social, κατέστησε σαφές ότι η προσφορά της Τεχεράνης υπολείπεται κατά πολύ των αμερικανικών απαιτήσεων.
«Δεν μπορώ να φανταστώ ότι αυτή η πρόταση θα γινόταν αποδεκτή», δήλωσε, συμπληρώνοντας με νόημα πως το Ιράν «δεν έχει πληρώσει ακόμα ένα αρκετά υψηλό τίμημα για όσα έχει διαπράξει κατά της ανθρωπότητας και του κόσμου τα τελευταία 47 χρόνια».
Η απόρριψη αυτή εστιάζει κυρίως στην άρνηση του Ιράν να συμπεριλάβει το πυρηνικό του πρόγραμμα στις διαπραγματεύσεις. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ, Εσμαΐλ Μπαγκάι, επιβεβαίωσε πως η πρότασή τους αφορούσε αποκλειστικά τον τερματισμό του
πολέμου και την άρση του ναυτικού αποκλεισμού, γεγονός που ο Τραμπ εξέλαβε ως προσπάθεια της Τεχεράνης να κερδίσει χρόνο χωρίς ουσιαστικές παραχωρήσεις.
Διαβάστε ακόμα: Ο Τραμπ απορρίπτει την πρόταση της Τεχεράνης – Παγώνουν οι προσδοκίες για συμφωνία
Παρά την απόρριψη της συμφωνίας, ο Τραμπ επιχειρεί να παρουσιάσει την κατάσταση ως υπό έλεγχο. Χαρακτήρισε τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών ως έναν «πολύ φιλικό αποκλεισμό» που «κανείς δεν τολμά να αμφισβητήσει», την ίδια στιγμή που οι αγορές καυσίμων παγκοσμίως βρίσκονται σε αναβρασμό.
Η επιμονή του να μην αποσύρει τις δυνάμεις του —δηλώνοντας χαρακτηριστικά «δεν φεύγουμε, θα το τελειώσουμε τώρα για να μη χρειαστεί να ξαναπάμε σε πέντε χρόνια»— δείχνει κατά ορισμένους, μια στρατηγική εξάντλησης του αντιπάλου. Ωστόσο, το Πεντάγωνο κοστολογεί ήδη την επιχείρηση στα 25 δισεκατομμύρια δολάρια, ένα βάρος που αρχίζει να προκαλεί τριγμούς στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
«Εσωτερική ανταρσία»
Η απόφαση του Τραμπ να απορρίψει τη διπλωματική οδό και να αγνοήσει τη νόμιμη προθεσμία των 60 ημερών για την έγκριση του πολέμου από το Κογκρέσο έχει προκαλέσει «εσωτερική ανταρσία».
Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές, όπως ο Τζος Χόλεϊ και η Λίζα Μουρκόφσκι, εκφράζουν πλέον δημόσια την ανησυχία τους για μια «λευκή επιταγή» σε έναν ατέρμονο πόλεμο.
Την ίδια στιγμή, η κόντρα με την Ευρώπη βαθαίνει. Μετά την κριτική του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, ο Τραμπ διέταξε την απόσυρση 5.000 στρατιωτών από τη Γερμανία, αφήνοντας αιχμές και για την Ιταλία και την Ισπανία.
Η διεθνής απομόνωση των ΗΠΑ εντείνεται, καθώς ακόμα και η Κίνα, που απορροφά το 80% του ιρανικού πετρελαίου, πιέζει ασφυκτικά για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Ο χρόνος τελειώνει
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη, έχοντας λάβει την αμερικανική απάντηση που ακολούθησε την απόρριψη του Τραμπ, προειδοποιεί μέσω των Φρουρών της Επανάστασης ότι ο χρόνος τελειώνει.
Ζητούν μια οριστική λύση εντός 30 ημερών, αλλιώς η επιστροφή σε ολοκληρωτικό πόλεμο θεωρείται «πιθανή».
Ο Τραμπ, ωστόσο, δείχνει να ποντάρει στην πλήρη συνθηκολόγηση, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων αεροπορικών πληγμάτων αν η Τεχεράνη «παρεκτραπεί».
