Μια νέα πρόταση του Ιράν προς τις Ηνωμένες Πολιτείες για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και τον τερματισμό του πολέμου φέρεται να έχει τεθεί στο τραπέζι, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και δύο πηγές με γνώση του θέματος.
Η πρόταση προβλέπει την αναβολή των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας σε μεταγενέστερο στάδιο.
Όπως αναφέρει ο ιστότοπος Axios, η διπλωματική επικοινωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παραμένει σε αδιέξοδο, καθώς στο εσωτερικό του Ιράν δεν υπάρχει ενιαία θέση σχετικά με τις πιθανές παραχωρήσεις στο πυρηνικό ζήτημα.
Η νέα ιρανική πρόταση επιχειρεί να ξεμπλοκάρει τη διαδικασία μέσω μιας πιο άμεσης συμφωνίας, επικεντρωμένης στην αποκλιμάκωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο και στην αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.
Μοχλός πίεσης ο ναυτικός αποκλεισμός
Η άρση του ναυτικού αποκλεισμού και η παύση των εχθροπραξιών θα μπορούσαν να στερήσουν από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ένα βασικό διαπραγματευτικό όπλο. Ο αποκλεισμός έχει μειώσει δραματικά τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, λειτουργώντας ως μοχλός πίεσης για τη μείωση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου και την αναστολή του εμπλουτισμού.
Ο Τραμπ αναμένεται να συγκαλέσει σύσκεψη στο Situation Room τη Δευτέρα, με τη συμμετοχή κορυφαίων αξιωματούχων εθνικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής, ώστε να αξιολογηθούν οι επόμενες κινήσεις. Σύμφωνα με πηγές, στο επίκεντρο θα βρεθεί το αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων και οι εναλλακτικές επιλογές.
Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο Αμερικανός πρόεδρος έδειξε να προκρίνει τη συνέχιση του αποκλεισμού, εκτιμώντας ότι η πίεση θα αναγκάσει την Τεχεράνη να υποχωρήσει. Όπως ανέφερε, η αδυναμία εξαγωγής πετρελαίου μπορεί να οδηγήσει σε εσωτερική «έκρηξη» του συστήματος.
Διπλωματικό θολό τοπίο στο Πακιστάν
Την ίδια στιγμή, αβέβαιο παραμένει το μέλλον των απευθείας συνομιλιών ΗΠΑ – Ιράν. Η κρίση στις διαπραγματεύσεις οξύνθηκε μετά την επίσκεψη του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, στο Πακιστάν, η οποία δεν απέφερε πρόοδο.
Αν και ο Λευκός Οίκος είχε ανακοινώσει συνάντηση με τους απεσταλμένους των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, η ιρανική πλευρά δεν επιβεβαίωσε τη συμμετοχή της, οδηγώντας τον Τραμπ στην ακύρωση του ταξιδιού. Ο ίδιος σημείωσε ότι δεν υπάρχει λόγος για «χρονοβόρες μετακινήσεις» υπό τις παρούσες συνθήκες, τονίζοντας πως οι συνομιλίες μπορούν να γίνουν εξ αποστάσεως.
Την Κυριακή, ο Αραγτσί είχε επαφές στη Μουσκάτ με αξιωματούχους του Ομάν, με επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ, πριν επιστρέψει στο Ισλαμαμπάντ για νέο γύρο διαβουλεύσεων. Για σήμερα Δευτέρα έχει προγραμματιστεί επίσκεψή του στη Μόσχα, όπου αναμένεται να συναντηθεί με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Το περιεχόμενο της ιρανικής πρότασης
Σύμφωνα με το Axios, ο Αραγτσί παρουσίασε στους μεσολαβητές στο Ισλαμαμπάντ την ιδέα της προσωρινής παράκαμψης του πυρηνικού ζητήματος. Όπως μεταδίδεται, τόνισε ότι δεν υπάρχει συναίνεση στην ιρανική ηγεσία για τον τρόπο αντιμετώπισης των αμερικανικών απαιτήσεων.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ζητούν την αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου για τουλάχιστον δέκα χρόνια και την απομάκρυνση των αποθεμάτων από τη χώρα — όροι που προκαλούν έντονες αντιδράσεις στην Τεχεράνη.
Η νέα πρόταση, η οποία διαβιβάστηκε μέσω Πακιστανών μεσολαβητών, επικεντρώνεται στην αποκλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ και στην άρση του αμερικανικού αποκλεισμού. Προβλέπει είτε παράταση της εκεχειρίας είτε μόνιμη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, με τις πυρηνικές συνομιλίες να μετατίθενται για αργότερα.
Στάση αναμονής από τον Λευκό Οίκο
Ο Λευκός Οίκος έχει λάβει την πρόταση, ωστόσο παραμένει ασαφές αν σκοπεύει να την εξετάσει. Εκπρόσωπος της αμερικανικής προεδρίας σημείωσε ότι πρόκειται για ευαίσθητες διπλωματικές διεργασίες και ότι οι ΗΠΑ δεν διαπραγματεύονται μέσω των μέσων ενημέρωσης.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες κρατούν τα χαρτιά και θα προχωρήσουν μόνο σε συμφωνία που εξυπηρετεί τα συμφέροντα του αμερικανικού λαού, χωρίς ποτέ να επιτρέψουν στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Εκπρόσωποι του πακιστανικού στρατού και του υπουργείου Εξωτερικών απέφυγαν να σχολιάσουν τις εξελίξεις, τηρώντας σιγή για τον ρόλο τους στις παρασκηνιακές διαβουλεύσεις.
