Ο επικεφαλής των στρατιωτικών πληροφοριών της Στοκχόλμης, Τόμας Νίλσον, δήλωσε πρόσφατα στους Financial Times, ότι η οικονομία της Ρωσίας είναι πολύ πιο αδύναμη από ό,τι φαίνεται. Ότι το Κρεμλίνο χειραγωγεί συστηματικά τα στατιστικά του στοιχεία για να ξεγελάσει τους δυτικούς συμμάχους της Ουκρανίας και ότι η κεντρική τράπεζα υποεκτιμά τον πληθωρισμό, ο οποίος πιστεύεται ότι είναι πιο κοντά στο 15% από το επίσημο 5,86%.
Είναι όμως έτσι; Και πόσο μπορούμε να εμπιστευόμαστε τα στοιχεία που έρχονται από την Ρωσία;Γιατί, την ίδια στιγμή άλλες πληροφορίες θέλουν τη Ρωσία να έχει απροσδόκητα κέρδη από το πετρέλαιο μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν.
Τα σενάρια βέβαια έχουν ενισχυθεί και από τις πρόσφατες δηλώσεις του Βλαντιμίρ Πούτιν ο οποίος αναγνώρισε δημόσια την οικονομική πίεση που αντιμετωπίζει στις 16 Απριλίου, κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής συνεδρίασης με ανώτατους αξιωματούχους. Όπως ανέφερε, το ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά 1,8% τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο σε σχέση με το προηγούμενο έτος, με τη μεταποίηση, τη βιομηχανία και τον κατασκευαστικό τομέα να βρίσκονται σε ύφεση.
Την δυσοίωνη εικόνα ήρθε να ενισχύσει και η δήλωση της διοικήτριας της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας, Ελβίρα Ναμπιουλίνα, δήλωσε μια μέρα αργότερα ότι «οι εξωτερικές συνθήκες επιδεινώνονται πλέον σε σχεδόν συνεχή βάση – τόσο για τις εξαγωγές όσο και για τις εισαγωγές».
Σύμφωνα με τον Τόμας Νίλσον η προβληματική οικονομία της Ρωσίας δεν έχει καταφέρει να ανακάμψει, ακόμη και όταν οι αυξανόμενες τιμές του πετρελαίου κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχουν ενισχύσει τα εξαντλημένα ταμεία του Κρεμλίνου.
Από την άλλη πλευρά όμως υπάρχει και ο Alexander Kolyandr. Eρευνητής στο Κέντρο Ανάλυσης Ευρωπαϊκής Πολιτικής, με εξειδίκευση στη ρωσική οικονομία και πολιτική, ο οποίος γράφοντας στο «the spectator» αμφισβητεί την δραματική κατάσταση που περιγράφει ο Νίλσον. Και όπως χαρακτηριστικά αναφέρει: «Εάν ο ρωσικός πληθωρισμός όντως κυμαινόταν στο 15%, η επίδραση στην πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία του ρουβλιού θα ήταν δραματική. Ένα ονομαστικά σταθερό νόμισμα με διψήφιο πληθωρισμό συνεπάγεται μια απότομη ανατίμηση της πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας – η οποία, με τη σειρά της, θα έπρεπε να προσελκύει εισαγωγές. Στην πραγματικότητα, συμβαίνει το αντίθετο. Και αν δεν εμπιστεύεστε τα ρωσικά στοιχεία, δοκιμάστε τα κινεζικά: το Πεκίνο είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Μόσχας. Οι κινεζικές εξαγωγές προς τη Ρωσία επιβραδύνονται εδώ και πάνω από ένα χρόνο».
Χρησιμοποιώντας μάλιστα και την εμπειρία του σαν τραπεζίτης στην Credit Suisse συνεχίζει αναφερόμενος στο έλλειμμα του πρϋπολογισμού της Ρωσίας που θεωρητικά και βάση των εκτιμήσεων του Νίλσον ξεπερνά τα επίσημα στοιχεία κατά 30δισεκατομμύρια δολάρια: «Αν το πραγματικό έλλειμμα της Ρωσίας υπερέβαινε το επίσημο ποσό κατά 30 δισεκατομμύρια δολάρια, η υπερβολική δαπάνη πρέπει να εμφανίζεται κάπου: είτε σε σημαντικά υψηλότερο πληθωρισμό (κάτι που, όπως έχει διαπιστωθεί, δεν ισχύει) είτε σε μια αύξηση του εγχώριου δανεισμού, δεδομένου ότι οι κυρώσεις έχουν κλείσει τις ξένες κεφαλαιαγορές στη Μόσχα. Δεν είναι ορατή τέτοια αύξηση στην έκδοση κρατικών ομολόγων».
Τα σενάρια περί πραξικοπήματος και το ενδεχόμενο κοινωνικής έκρηξης
Πρόσφατα δημοσιεύματα θέλουν τον Ρώσο Πρόεδρο να απειλείται από ένα επικείμενο πραξικόπημα. Αφορμή για πολλούς αναλυτές το γεγονός ότι η οικονομία της χώρας βρίσκεται στο χείλος του γκρεμού.
Οι πληροφορίες προέρχονται από τον Ρώσο αντιφρονούντα Ιγκόρ Έιντμαν που μίλησε στην εφημερίδα The Sun και σύμφωνα με όσα δηλώνει η ρωσική ελίτ είναι έτοιμη να εκδιώξει τον ηγέτη του Κρεμλίνου προκειμένου να σώσει τον δικό της πλούτο.
Για πρώτη φορά εδώ και γενιές, τα συμφέροντα της άρχουσας ελίτ «δεν ευθυγραμμίζονται ουσιαστικά με τον δικτάτορα», αναφέρει ο Έιντμαν. Ρεπορτάζ που δημοσιεύτηκε από το εσθονικό μέσο ενημέρωσης Postimees προβλέπει μια κίνηση από έναν συνασπισμό οικονομικής, πολιτικής και στρατιωτικής ελίτ – που ονομάστηκε «Επιχείρηση Λυκόφως». Η δυσαρέσκεια φαίνεται πως είναι μεγάλη καθώς το καθεστώς κυρώσεων έχει κρατήσει πολύ μεγάλο διάστημα. Ο σκληροπυρηνικός του πολέμου Μαξίμ Καλάσνικοφ, όπως γράφει η Sun, φαίνεται να έχει παραδεχθεί ότι η ελίτ της Ρωσίας έχει απογοητευτεί από τον γηράσκοντα τύραννο.
Την ίδια στιγμή το Reuters δημοσιεύει ότι ο ηγέτης του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ρωσίας, Γκενάντι Ζιουγκάνοφ, προειδοποίησε τη Δούμα ότι η παραπαίουσα ρωσική οικονομία κινδυνεύει να προκαλέσει επανάσταση τύπου 1917, εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα έως το φθινόπωρο.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε όμως ότι η Ρωσία έχει εκλογές τον Σεπτέμβριο και δεν πρέπει να αποκλείουμε την δημιουργία ενός τεταμένου κλίματος στον ήδη κουρασμένο ίσως λαό από τον πόλεμο.
Παρότι το κόμμα του Ζιουγκάνοφ, το δεύτερο μεγαλύτερο στο κοινοβούλιο, αποτελεί τον κύριο διάδοχο του Σοβιετικού Κομμουνιστικού Κόμματος, εδώ και χρόνια στηρίζει τον Πούτιν και τις βασικές πολιτικές του, ασκώντας προσεκτικά διατυπωμένη κριτική στο κυβερνών κόμμα Ενωμένη Ρωσία μέσα στο αυστηρά ελεγχόμενο πολιτικό σύστημα.
Το ενδεχόμενο επίσης να υπάρξει μια κοινωνική αναταραχή, δεν είναι κάτι πιθανό ούτε για το πρακτορείο Reuters. Όπως αναφέρεται σε σχετικό άρθρο προς το παρόν δεν υπάρχουν ενδείξεις σοβαρής κοινωνικής αναταραχής στη Ρωσία, καθώς επικρατεί αυστηρή πολεμική λογοκρισία, απαγορεύσεις διαδηλώσεων, βαριές ποινές φυλάκισης για διαφωνούντες και αυξημένη επιρροή της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας (FSB), της βασικής διαδόχου υπηρεσίας της σοβιετικής KGB.
Και επιστρέφοντας στα οικονομικά… το τι πραγματικά συμβαίνει με την Ρωσική οικονομία είναι πολύ δύσκολο να επιβεβαιωθεί. Όπως αρκετοί αναλυτές αναφέρουν, από την εισβολή στην Ουκρανία, η Ρωσία έχει σταματήσει να δημοσιεύει λεπτομερείς αναλύσεις των εξαγωγών της, λεπτομερή στοιχεία για την παραγωγή και τις εξαγωγές πετρελαίου, δημογραφικά δεδομένα, στατιστικά στοιχεία μετανάστευσης και οικονομικές εκθέσεις μεγάλων εταιρειών.
