Στο ερώτημα αν η Αθήνα βρίσκεται «κοντά» στην Ουάσινγκτον ή αν διατηρεί μια απόσταση ασφαλείας κλήθηκε να απαντήσει η Υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, σε συζήτηση που διεξήχθη στο πλαίσιο του 11ου Φόρουμ των Δελφών που πραγματοποιείται στις 22 έως 25 Απριλίου.
Η Υφυπουργός τόνισε ότι η διαχρονική σχέση μεταξύ των δύο χωρών βασίζεται στον ρεαλισμό και τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, σε ένα περιβάλλον που αλλάζει λόγω γεωπολιτικών εξελίξεων όπως η άνοδος της Κίνα. Υπό αυτό το πρίσμα, ο επαναπροσδιορισμός της ελληνικής πολιτικής απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν αποτελεί μια αιφνίδια εξέλιξη, αλλά μια αναγκαία προσαρμογή σε ένα μεταβαλλόμενο κόσμο. Όπως είπε, η αμερικανική στρατηγική παρουσιάζει διακυμάνσεις μεταξύ διεθνούς εμπλοκής και τάσεων απομονωτισμού, χωρίς όμως να αλλάζει ο πυρήνας των συμφερόντων της. Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν διαθέτει ακόμη πλήρη στρατηγική αυτονομία, γεγονός που καθιστά τον διατλαντικό δεσμό κρίσιμο για την ασφάλεια της Ευρώπης και της Ελλάδας.
Για την Ελλάδα, η ανάγκη διατήρησης ισορροπίας με τους αμερικανικούς θεσμούς αποτελεί βασική εξίσωση της εξωτερικής πολιτικής, καθώς το γεωπολιτικό περιβάλλον έχει καταστεί πιο σύνθετο και ρευστό, σημείωσε η κυρία Παπαδοπούλου. Λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε πολύτιμο παράγοντα για την εξυπηρέτηση αυτών των συμφερόντων στην ευρύτερη περιοχή. Παράλληλα, η σχέση της με την Τουρκία δεν καθορίζεται αποκλειστικά από το ΝΑΤΟ, αλλά επηρεάζεται και από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, συνέχισε η Υφυπουργός.
Ο πρώην Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Ευάγγελος Βενιζέλος, υπογράμμισε την αυξανόμενη ρευστότητα του διεθνούς περιβάλλοντος και τα όρια της ευρωπαϊκής ισχύος, ενώ επισήμανε ότι η ελληνική ασφάλεια εξακολουθεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη συνεργασία με τις ΗΠΑ. Παράλληλα, η αστάθεια στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα τις ισορροπίες στην περιοχή.
Σε αυτό το πλαίσιο, χώρες όπως η Ελλάδα καλούνται να ισορροπήσουν μέσα σε έναν σύνθετο γεωπολιτικό χώρο, όπου πέρα από το τρίγωνο ΗΠΑ–Ελλάδα–Τουρκία, αναδύονται και άλλοι σημαντικοί παίκτες, όπως το Ισραήλ, συνέχισε ο κ. Βενιζέλος. Επίσης, τόνισε ότι η αποτελεσματική διαχείριση του σύγχρονου περιβάλλοντος από τη χώρα μας, προϋποθέτει εσωτερική πολιτική συναίνεση.
Η διαφορετική αντίληψη περί διεθνούς δικαίου μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών, είναι ένα ακόμα κρίσιμο στοιχείο, όπως επισήμανε ο κ. Βενιζέλος, όπως επίσης και οι πολυδιάστατες προκλήσεις σε επίπεδο ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Στο πεδίο των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ο πρώην Υπουργός και καθηγητής Χρήστος Ροζάκης, επεσήμανε την έλλειψη ευελιξίας της ελληνικής πλευράς και την ανάγκη για πιο ρεαλιστική προσέγγιση. Τόσο η ελληνική όσο και η τουρκική πλευρά προβάλλουν συχνά ακραίες θέσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειος, γεγονός που δυσχεραίνει τον διάλογο. Μια πιο μετριοπαθής στάση, θα μπορούσε να ενισχύσει την αξιοπιστία των δύο χωρών διεθνώς, συνέχισε ο κ. Ροζάκης.
Αυτό δεν σημαίνει υποχώρηση, συνέχισε, αλλά προσαρμογή σε μια διαπραγματευτική λογική που λαμβάνει υπόψη τις πραγματικότητες του συσχετισμού δυνάμεων και τις αρχές του διεθνούς δικαίου.
