Ο Ντόναλντ Τραμπ συγκάλεσε το απόγευμα της Τρίτης στο Λευκό Οίκο την ομάδα εθνικής ασφάλειας, αντιμετωπίζοντας μια κρίσιμη απόφαση: τι θα πράξει στη συνέχεια απέναντι στο Ιράν.
Η προθεσμία της εκεχειρίας πλησίαζε στο τέλος της, ενώ το Air Force Two βρισκόταν έτοιμο στη βάση Andrews για την αναχώρηση του αντιπροέδρου Τζει Ντι Βανς προς το Πακιστάν, όπου επρόκειτο να διεξαχθεί ο επόμενος γύρος συνομιλιών. Ωστόσο, η κυβέρνηση βρισκόταν αντιμέτωπη με ένα αδιέξοδο: τη σχεδόν πλήρη σιωπή από την ιρανική πλευρά.
Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ παρατείνει την κατάπαυση πυρός και συνεχίζει τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών
Τις προηγούμενες ημέρες, οι ΗΠΑ είχαν αποστείλει στην Τεχεράνη κατάλογο βασικών σημείων μιας πιθανής συμφωνίας, ζητώντας από τους Ιρανούς να απαντήσουν πριν τις δια ζώσης συνομιλίες. Όμως, καθώς δεν υπήρξε ανταπόκριση, εντάθηκαν οι υποψίες για το πόσα θα μπορούσε να επιτύχει ο Βανς και η αποστολή του στο Πακιστάν, σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους που γνωρίζουν το θέμα.
Σύμφωνα με την ανάλυση του CNN, καθώς ο Τραμπ συναντούσε τον Βανς, τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, τον αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων Νταν Κέιν και τον διευθυντή της CIA Τζον Ράτκλιφ, η αμερικανική κυβέρνηση δεν είχε λάβει ακόμη καμία απάντηση. Οι αξιωματούχοι είχαν ζητήσει από τον κορυφαίο μεσολαβητή του Πακιστάν, στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, να αποσπάσει τουλάχιστον κάποια ένδειξη από την Τεχεράνη πριν την αναχώρηση του Βανς, αναφέρει σε ανάλυσή του το CNN.
Αβεβαιότητα και εσωτερικές διαιρέσεις στο Ιράν
Σύμφωνα με πληροφορίες από πακιστανικές πηγές, οι συνεργάτες του Τραμπ θεωρούν ότι η καθυστέρηση οφείλεται σε εσωτερικές ρήξεις στην ιρανική ηγεσία. Η αμερικανική πλευρά εκτιμά πως δεν υπάρχει συναίνεση για τη στάση της Τεχεράνης ούτε για το πόση εξουσία έχουν οι διαπραγματευτές σχετικά με τον εμπλουτισμό ουρανίου, ένα από τα κύρια αγκάθια στις ειρηνευτικές συνομιλίες.
Παράγοντας που περιπλέκει περαιτέρω την κατάσταση, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, είναι το κατά πόσον ο νέος ανώτατος ηγέτης Μοτζταμπά Χαμενεΐ δίνει σαφείς οδηγίες στους υφισταμένους του ή αν εκείνοι ενεργούν χωρίς συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Οι αμερικανοί αξιωματούχοι πιστεύουν ότι η προσπάθειά του να παραμείνει μακριά από τη δημοσιότητα έχει επιβραδύνει τις εσωτερικές συζητήσεις στην ιρανική κυβέρνηση.
Παράταση εκεχειρίας χωρίς νέα προθεσμία
Παρά τα εμπόδια, ένας αξιωματούχος ανέφερε ότι υπάρχει ακόμη πιθανότητα οι διαπραγματεύσεις να συνεχιστούν. Αντί να επαναλάβει στρατιωτικά πλήγματα, ο Τραμπ αποφάσισε να παρατείνει την εκεχειρία δύο εβδομάδων με το Ιράν λίγο πριν αυτή λήξει, χωρίς να ορίσει νέα ημερομηνία λήξης.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ χαρακτήρισε τους Ιρανούς αξιωματούχους «σοβαρά διχασμένους», επαναλαμβάνοντας την επιθυμία του για διπλωματική λύση και αποφυγή ενός πολέμου που, όπως υποστηρίζει, οι ΗΠΑ έχουν ήδη κερδίσει.
Ωστόσο, η προσωρινή κατάρρευση των συνομιλιών αναδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο Τραμπ στην προσπάθειά του να επιτύχει συμφωνία που να ικανοποιεί τις απαιτήσεις του. Η Τεχεράνη επιμένει δημόσια ότι ο αποκλεισμός των πλοίων στα στενά του Ορμούζ πρέπει να αρθεί πριν ξεκινήσει νέος γύρος επαφών, αίτημα που ο Τραμπ απορρίπτει. «Δεν πρόκειται να ανοίξουμε τα στενά μέχρι να υπάρξει τελική συμφωνία», δήλωσε στο CNBC.
Πιθανότητες επανέναρξης των συνομιλιών
Η απόφαση για παράταση της εκεχειρίας, που οι πακιστανοί μεσολαβητές προειδοποιούσαν ότι έληγε εντός ωρών, δίνει θεωρητικά περισσότερο χρόνο στο Ιράν να καταλήξει σε κοινή θέση. Ωστόσο, οι αξιωματούχοι παραδέχονται ότι δεν υπάρχει καμία εγγύηση πως αυτό θα συμβεί.
Εάν υπάρξουν ενδείξεις ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, το ταξίδι του Vance στο Πακιστάν μπορεί να οργανωθεί άμεσα. Και οι δύο πλευρές υφίστανται οικονομικές πιέσεις όσο τα στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά, γεγονός που ενισχύει την ελπίδα για επίτευξη λύσης.
Οι πακιστανοί αξιωματούχοι, που προσπαθούσαν μέχρι την τελευταία στιγμή να πείσουν την Τεχεράνη να συμμετάσχει στις συνομιλίες, ενθάρρυναν παράλληλα τον Τραμπ να παρατείνει την εκεχειρία. Καθώς πλησίαζε η λήξη της, ο αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι θα την «παρατείνει έως ότου υποβληθεί η πρότασή τους και ολοκληρωθούν οι συζητήσεις».
Σκληρή απάντηση από την Τεχεράνη
Η απάντηση από την ιρανική πλευρά ήταν άμεση και απορριπτική. «Η παράταση της εκεχειρίας από τον Τραμπ δεν σημαίνει τίποτα», δήλωσε ο Μαχντί Μοχαμαντί, σύμβουλος του προέδρου της ιρανικής Βουλής Γκαλιμπάφ, που ηγείται της διαπραγματευτικής ομάδας. «Η συνέχιση του αποκλεισμού είναι ισοδύναμη με βομβαρδισμό και πρέπει να αντιμετωπιστεί στρατιωτικά».
Η ανακοίνωση του Τραμπ ότι η εκεχειρία παραμένει σε ισχύ έκλεισε μια ημέρα γεμάτη αβεβαιότητα, η οποία είχε ξεκινήσει με τη δήλωσή του ότι «περίμενε να βομβαρδίσει ξανά το Ιράν σύντομα». Παράλληλα, συνεργάτες του προειδοποιούν ότι η απουσία προθεσμίας μπορεί να επιτρέψει στην Τεχεράνη να καθυστερήσει τις διαπραγματεύσεις.
Ανοιχτά ζητήματα και στρατηγικές επιδιώξεις
Οι διαπραγματευτές ήλπιζαν να υπάρξει αυτή την εβδομάδα ένα πλαίσιο συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν, που θα οδηγούσε σε πιο λεπτομερείς συνομιλίες τις επόμενες εβδομάδες. Ωστόσο, παραμένουν ανοιχτά ζητήματα όπως ο μελλοντικός εμπλουτισμός ουρανίου, η τύχη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού και το ποια από τα αμερικανικά μέτρα θα αρθούν.
Για τον Τραμπ, η βασική προτεραιότητα είναι να μην συνάψει συμφωνία που θα μπορούσε να συγκριθεί με το σχέδιο του 2015, το οποίο έχει χαρακτηρίσει αδύναμο. Ο ίδιος εμφανίζεται αισιόδοξος ότι θα πετύχει μια «καλύτερη συμφωνία», επικαλούμενος τις διαπραγματευτικές του ικανότητες. «Πιστεύω ότι δεν έχουν άλλη επιλογή», είπε. «Έχουμε εξουδετερώσει το ναυτικό τους, την αεροπορία τους και τους ηγέτες τους, κάτι που βέβαια περιπλέκει τα πράγματα».
Λίγες ώρες αργότερα, σε εκδήλωση προς τιμήν φοιτητών-αθλητών στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ απέφυγε να σχολιάσει τις εξελίξεις, αρκούμενος να χαιρετήσει τους δημοσιογράφους προτού αποχωρήσει από την αίθουσα.
«Τέχνασμα» πριν από νέα αμερικανοϊσραηλινή αιφνιδιαστική επίθεση η παράταση της ανακωχής
Η ανακοίνωση του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ χθες Τρίτη το βράδυ ότι παρατείνει μέχρι νεοτέρας διαταγής την κατάπαυση του πυρός με το Ιράν «σίγουρα» αποτελεί «στρατήγημα» προκειμένου να «εξασφαλιστεί χρόνος» προτού εξαπολυθεί «νέα αιφνιδιαστική επίθεση» εναντίον του Ιράν, έκρινε αργά το βράδυ χθες Τρίτη ο Μάχντι Μοχαμαντί, σύμβουλος του προέδρου του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ—πολιτικού με αυξανόμενη επιρροή, που ηγήθηκε της ομάδας των διαπραγματευτών της Τεχεράνης στις πρόσφατες διαπραγματεύσεις—εκτιμώντας πως είναι ώρα η ιρανική πλευρά να «πάρει την πρωτοβουλία» των κινήσεων.
Η παράταση της ανακωχής «δεν σημαίνει τίποτα», υποστήριξε ο κ. Μοχαμαντί, ο οποίος εκφράστηκε μέσω X στα περσικά. Πρόσθεσε ότι ο αποκλεισμός των λιμανιών του Ιράν από τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ δεν έχει ουσιαστική διαφορά «από τους βομβαρδισμούς» και «πρέπει να αντιμετωπιστεί με στρατιωτική ανταπόδοση».
Πριν από την ανακοίνωση του ρεπουμπλικάνου μεγιστάνα, πηγή του πρακτορείου ειδήσεων Ρόιτερς στην ιρανική πολιτική ηγεσία είπε πως οι διαπραγματευτές της Τεχεράνης είναι διατεθειμένοι να συμμετάσχουν σε συνομιλίες με την Ουάσιγκτον, αλλά με την προϋπόθεση ότι η άλλη πλευρά θα εγκαταλείψει την πολιτική των πιέσεων και των απειλών και θα πάψει να αξιώνει ουσιαστικά «παράδοση άνευ όρων» του Ιράν.
Η ιρανική πλευρά καταδίκασε έντονα την αναχαίτιση και τη σύλληψη δυο εμπορικών πλοίων από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις στο πλαίσιο του αποκλεισμού των λιμανιών της χώρας, με τη δεύτερη να καταγράφεται χθες, κάνοντας λόγο για «πειρατεία στη θάλασσα» και «κρατική τρομοκρατία».
