Αδύνατη η εύρευση εισιτήριων για ταξίδια με τρένο στη μισή ΕΕ – Το πανάρχαιο σύστημα κρατήσεων δυσκολεύει την κατάσταση

Η νέα έκθεση του περιβαλλοντικού Think Tank Transport & Environment (T&E) αποκαλύπτει ότι το ευρωπαϊκό σύστημα κρατήσεων σιδηροδρομικών εισιτηρίων παραμένει «στη λίθινη εποχή», δυσκολεύοντας τους ταξιδιώτες να επιλέξουν το τρένο έναντι των πιο ρυπογόνων αεροπορικών μετακινήσεων.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η κράτηση ισοδύναμων σιδηροδρομικών εισιτηρίων είναι «δύσκολη ή αδύνατη» σχεδόν για τις μισές από τις πιο πολυσύχναστες διεθνείς αεροπορικές διαδρομές της ΕΕ. Γραμμές όπως η Λισαβόνα–Μαδρίτη ή η Βαρκελώνη–Μιλάνο δεν μπορούν να κλειστούν μέσω καμίας σιδηροδρομικής πλατφόρμας, ενώ διαδρομές όπως Παρίσι–Ρώμη και Άμστερνταμ–Μιλάνο προσφέρονται μόνο από έναν πάροχο.

Η Georgia Whitaker, υπεύθυνη εκστρατειών σιδηροδρόμων στην T&E και συγγραφέας της έκθεσης, τόνισε ότι «σχεδόν φαίνεται παράλογο» ένα τόσο δυσλειτουργικό σύστημα να εμποδίζει τη δράση για το κλίμα. Όπως σημείωσε, «στην εποχή που ζούμε μπορείς να αποκτήσεις σχεδόν τα πάντα με ένα κλικ· ωστόσο αυτό δεν ισχύει για τα ταξίδια με τρένο, δεν αξιοποιείται το πλήρες δυναμικό τους».

Η αεροπορία παραμένει ένας από τους πιο δύσκολους τομείς για απανθρακοποίηση, καθώς οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου αναμένεται να αυξηθούν, με τον κλάδο να στοχεύει στον διπλασιασμό της επιβατικής κίνησης έως το 2050.

Δυσκολίες πρόσβασης και περιορισμένος ανταγωνισμός

Οι ερευνητές εξέτασαν τις 30 πιο πολυσύχναστες διεθνείς αεροπορικές διαδρομές εντός της ΕΕ –εξαιρώντας τα νησιά και διαδρομές άνω των 1.500 χλμ.– και διαπίστωσαν ότι στο 20% αυτών οι επιβάτες δεν μπορούσαν να αγοράσουν εισιτήρια που να καλύπτουν ολόκληρο το ταξίδι. Σε επιπλέον 27% των περιπτώσεων, τα εισιτήρια ήταν διαθέσιμα μόνο από έναν πάροχο.

Σε ένα ευρύτερο δείγμα 50 διεθνών διαδρομών, που περιλαμβάνει χώρες με μικρότερη αεροπορική κίνηση, η εικόνα εμφανίζεται ακόμη χειρότερη. Ο ερευνητής μεταφορών Brian Caulfield από το Trinity College του Δουβλίνου σχολίασε ότι η έκθεση αποκαλύπτει ένα απαρχαιωμένο σύστημα, «λίθινης εποχής» όπου οι κύριοι πάροχοι συχνά δεν εμφανίζουν –ούτε πωλούν– διαθέσιμες διασυνοριακές συνδέσεις ή φθηνότερους ναύλους ανταγωνιστών.

«Καθιστούμε δομικά δύσκολο ακόμη και για τους πιο ευαισθητοποιημένους ταξιδιώτες να επιλέξουν την πιο πράσινη επιλογή», πρόσθεσε ο ίδιος.

Τα εισιτήρια για το τρένο κοστίζουν πιο πολύ και από τις πτήσεις

Οι περισσότεροι ταξιδιώτες εξακολουθούν να αγοράζουν εισιτήρια από τον κυρίαρχο πάροχο της χώρας τους, όπως τη Deutsche Bahn στη Γερμανία ή τη SNCF στη Γαλλία. Η έκθεση διαπιστώνει ότι οι υφιστάμενοι πάροχοι δεν πωλούν εισιτήρια ανταγωνιστών στο 86% των διαδρομών όπου υπάρχει ανταγωνισμός, ενώ στο 59% δεν τα εμφανίζουν καν.

Έρευνα της YouGov για λογαριασμό της T&E έδειξε ότι το 61% των επιβατών μεγάλων αποστάσεων έχει αποφύγει ταξίδια λόγω δυσκολίας στην κράτηση εισιτηρίων. Πάνω από το 40% δηλώνει ότι θα ταξίδευε συχνότερα με τρένο αν η διαδικασία ήταν πιο απλή.

Η Whitaker επεσήμανε ότι ένας σημαντικός φραγμός είναι η τιμή, καθώς τα τρένα παραμένουν συχνά ακριβότερα από τις πτήσεις. Ωστόσο, η μη εμφάνιση ή πώληση ανταγωνιστικών υπηρεσιών σημαίνει ότι οι επιβάτες αγνοούν την ύπαρξη φθηνότερων επιλογών.

Ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για ενιαία έκδοση εισιτηρίων

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει στις 13 Μαΐου ένα πακέτο μέτρων για την ενιαία έκδοση εισιτηρίων, στο πλαίσιο της δέσμευσής της να διευκολύνει τα ταξίδια εντός Ευρώπης και να ενισχύσει την προστασία των καταναλωτών.

Τα ευρήματα της T&E βασίζονται σε προηγούμενη έκθεση της Greenpeace, η οποία τον Αύγουστο εξέτασε 109 διασυνοριακές διαδρομές και διαπίστωσε ότι τα τρένα ήταν φθηνότερα από τα αεροπλάνα μόλις στο 39% των περιπτώσεων.

Ο Herwig Schuster, ακτιβιστής της Greenpeace, χαρακτήρισε τη νέα έκθεση σημαντική συμβολή ενόψει των επικείμενων κανόνων για την ενιαία έκδοση εισιτηρίων. Όπως είπε, «όταν οι ταξιδιώτες πρέπει να επιλέξουν ανάμεσα σε τρένο και αεροπλάνο για μικρές αποστάσεις, συχνά προτεραιοποιούν την τιμή· αν όμως η αγορά εισιτηρίων είναι περίπλοκη, θα στραφούν στην πιο ρυπογόνα επιλογή».