Ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε την Κυριακή του Πάσχα με μια σκληρή απειλή προς το Ιράν, προειδοποιώντας ότι από την Τρίτη το πρωί θα ξεκινήσουν βομβαρδισμοί σε ηλεκτρικά δίκτυα και γέφυρες της χώρας. Η προειδοποίηση ήρθε λίγες ώρες μετά τον εορτασμό της διάσωσης ενός Αμερικανού αεροπόρου από τα βουνά του Ιράν το προηγούμενο βράδυ.
Την τελευταία εβδομάδα, ο Τραμπ έχει εναλλάξει τη στάση του, άλλοτε δηλώνοντας ότι τα στενά του Ορμούζ δεν αποτελούν πρόβλημα των ΗΠΑ, καθώς η χώρα δεν εξαρτάται από το πετρέλαιο που διέρχεται από εκεί, και άλλοτε απειλώντας με πλήγματα σε πολιτικές υποδομές, εφόσον η Τεχεράνη συνεχίσει να περιορίζει τη ναυσιπλοΐα και να επιβάλλει τέλη διέλευσης ύψους 2 εκατ. δολαρίων στα πλοία που επιτρέπει να περάσουν.
Το πρωί της Κυριακής, ο Αμερικανός πρόεδρος επανήλθε με έντονη φρασεολογία, γράφοντας «Ανοίξτε τα γ..α Στενά τρελοί μπάσταρδοι γιατί διαφορετικά θα ζήσετε στην κόλαση»
Νομικές και στρατιωτικές διαστάσεις
Σύμφωνα με τις Συνθήκες της Γενεύης, οι επιθέσεις σε σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής και γέφυρες που χρησιμοποιούνται κυρίως από αμάχους απαγορεύονται, καθώς δεν θεωρούνται στρατιωτικοί στόχοι. Ωστόσο, αξιωματούχοι της κυβέρνησης υποστηρίζουν ότι τέτοιες εγκαταστάσεις είναι κρίσιμες για τα πυραυλικά και πυρηνικά προγράμματα του Ιράν, επιχειρώντας να δικαιολογήσουν πιθανά πλήγματα.
Η στάση αυτή, όπως σημειώνουν αναλυτές, θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα επικίνδυνο προηγούμενο, αφού η ίδια λογική θα μπορούσε να εφαρμοστεί ακόμη και σε υποδομές όπως τα δίκτυα ύδρευσης.
Η στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ
Η έντονη ρητορική του Τραμπ υπογραμμίζει τη σημασία που διατηρεί για το Ιράν ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ, ενός περάσματος πλάτους μόλις 21 μιλίων, από το οποίο διέρχεται σχεδόν το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Τα Στενά είναι επίσης κρίσιμα για τη μεταφορά λιπασμάτων και ηλίου, απαραίτητου για τη βιομηχανία ημιαγωγών.
Ο Τραμπ φέρεται να εξετάζει ακόμη και χερσαία επιχείρηση για το άνοιγμα των Στενών, μια κίνηση ιδιαίτερα περίπλοκη, που πιθανόν να απαιτήσει τον έλεγχο της ιρανικής ακτής και τμήματος του Περσικού Κόλπου. Το Ιράν διαθέτει ωστόσο μέσα παρενόχλησης της ναυσιπλοΐας, όπως θαλάσσιες νάρκες και ταχύπλοα με πυραύλους μικρού βεληνεκούς, τα οποία θα μπορούσαν να καταστήσουν επικίνδυνη τη διέλευση.
Κάλεσμα για διεθνή συμμαχία
Ο Τραμπ έχει καλέσει ευρωπαϊκές χώρες, την Κίνα και την Ινδία – οι οποίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο που μεταφέρεται μέσω των στενών – να συμμετάσχουν σε διεθνή συμμαχία για τη διατήρηση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Ωστόσο, καμία από αυτές τις χώρες δεν έχει ακόμη αποδεχθεί, καθώς δεν είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων για την απόφαση των ΗΠΑ να επιτεθούν στο Ιράν και θεωρούν την ενέργεια παράνομη ή επικίνδυνη.
Οι Κούρδοι κράτησαν τα όπλα
Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο Τραμπ αποκάλυψε ότι οι ΗΠΑ προσπάθησαν νωρίτερα μέσα στη χρονιά να στείλουν όπλα σε Ιρανούς διαδηλωτές «μέσω των Κούρδων», εκτιμώντας ωστόσο ότι τα όπλα δεν έφτασαν ποτέ στους παραλήπτες τους. «Τους στείλαμε πολλά όπλα , τους τα στείλαμε μέσω των Κούρδων», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι πιστεύει πως οι Κούρδοι κράτησαν τα όπλα.
Η Δευτέρα ως καταληκτική ημερομηνία
Σε τηλεφωνική του συνέντευξη στον δημοσιογράφο Trey Yingst του Fox News, ο Τραμπ επανέλαβε την προθεσμία της Δευτέρας για το Ιράν να συνάψει συμφωνία και να ανοίξει τα στενά του Ορμούζ, διαφορετικά θα δεχθεί πλήγματα στις ενεργειακές υποδομές του. Σύμφωνα με τον Yingst, ο πρόεδρος ανέφερε ότι στους Ιρανούς διαπραγματευτές έχει προσφερθεί περιορισμένη αμνηστία, ενώ αν δεν υπάρξει συμφωνία, οι ΗΠΑ θα κατασχέσουν ιρανικό πετρέλαιο.
Ο Τραμπ φέρεται να είπε ακόμη ότι η καθυστέρηση των Ιρανών στις διαπραγματεύσεις οδήγησε στην πρόσφατη επίθεση σε γέφυρα, αλλά εκτίμησε πως υπάρχει «καλή πιθανότητα» να υπάρξει συμφωνία έως τη Δευτέρα, παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχουν δημόσιες ενδείξεις για κάτι τέτοιο από την ιρανική πλευρά.
Νωρίτερα, ο Τραμπ είχε θέσει ως προθεσμία την 6η Απριλίου, την οποία παρέτεινε κατά δέκα ημέρες, προειδοποιώντας ότι χωρίς συμφωνία θα υπάρξουν επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές.
