Νέες πιέσεις στο ενεργειακό κόστος που αντιμετωπίζουν τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις καταγράφονται στις αγορές, στον απόηχο των επιθέσεων σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο. Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναζητούν κοινή απάντηση στην κρίση, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να επισημαίνει την ανάγκη για πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η σημερινή αναταραχή στις αγορές έρχεται μετά τα πλήγματα σε εγκαταστάσεις του Ιράν στο South Pars, που αποτελεί μέρος του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο, καθώς και στη βιομηχανική περιοχή Ras Laffan στο Κατάρ, όπου λειτουργεί η μεγαλύτερη μονάδα εξαγωγής LNG διεθνώς.
Υπό τον φόβο μακροπρόθεσμων ζημιών στις ενεργειακές υποδομές του Κόλπου, ο δείκτης TTF στο Άμστερνταμ –βάσει του οποίου τιμολογούνται πολλά συμβόλαια προμήθειας φυσικού αερίου στην Ευρώπη– άνοιξε το πρωί της Πέμπτης στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη των εχθροπραξιών, πάνω από τα 72 ευρώ ανά μεγαβατώρα, προτού υποχωρήσει ελαφρώς στα 67 ευρώ/MWh.
Η χονδρική τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχει πλέον υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με τις 27 Φεβρουαρίου, όταν βρισκόταν λίγο κάτω από τα 32 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Ανοδική πορεία στις τιμές καυσίμων
Η ποικιλία αργού Brent, που αποτελεί βασικό δείκτη για την τιμολόγηση ενεργειακών προϊόντων σε Ευρώπη και Ασία, κινείται το μεσημέρι της Πέμπτης γύρω στα 114 δολάρια ανά βαρέλι. Το πρωί είχε ξεπεράσει προσωρινά τα 118 δολάρια, με αποτέλεσμα η συνολική ανατίμηση από το τέλος Φεβρουαρίου να υπερβαίνει το 56%.
Οι αυξήσεις αυτές αποτυπώνονται άμεσα στο κόστος των καυσίμων στη λιανική αγορά. Σύμφωνα με το εβδομαδιαίο δελτίο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από τις 2 έως τις 16 Μαρτίου η μέση τιμή της απλής αμόλυβδης στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αυξηθεί κατά 10,4%, ενώ το πετρέλαιο κίνησης κατά 19,7%.
Παρόμοιες αυξήσεις έχουν καταγραφεί και στην Ελλάδα, με ελαφρώς μικρότερη επιβάρυνση στην αμόλυβδη των 95 οκτανίων, γεγονός που δείχνει ότι οι εξωγενείς πληθωριστικές πιέσεις έχουν πανευρωπαϊκό χαρακτήρα και δεν περιορίζονται σε μεμονωμένες αγορές.
Η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης
Η Ευρώπη παράγει περιορισμένες ποσότητες υδρογονανθράκων, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε διακυμάνσεις των διεθνών ροών ενέργειας. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2024 το 57% των ενεργειακών αναγκών της ΕΕ καλύφθηκε από καθαρές εισαγωγές, ενώ χώρες όπως η Μάλτα και το Λουξεμβούργο βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά σε εισαγόμενη ενέργεια.
Παρέμβαση Μητσοτάκη για ευρωπαϊκή λύση
Προσερχόμενος στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης κάλεσε να σταματήσουν τα χτυπήματα σε μονάδες εξόρυξης και διύλισης. «Είναι απολύτως απαραίτητο αυτή τη στιγμή να πρυτανεύσει η λογική και να σταματήσουν εκατέρωθεν επιθέσεις σε υποδομές ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή», δήλωσε ο πρωθυπουργός.
Τόνισε επίσης την ανάγκη για μια ευρωπαϊκή λύση σε ένα πρόβλημα που έχει ευρωπαϊκές διαστάσεις. «Ως Ευρώπη πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε αυτή την κρίση, έχοντας ως πρώτο μέλημα την προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών, ειδικά των πιο αδύναμων συμπολιτών μας, αλλά και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, έτσι ώστε να μην πληγεί και άλλο η ανταγωνιστικότητά τους. Η απάντηση σε αυτό το επίπεδο πρέπει να είναι και εθνική αλλά και ευρωπαϊκή», υπογράμμισε ο κ. Μητσοτάκης.
