Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας, παρουσιάζοντας ένα νέο κανονιστικό πλαίσιο που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο ίδρυσης και λειτουργίας των startups στην Ευρώπη. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εταιρείας μέσα σε μόλις 48 ώρες και με κόστος μικρότερο των 100 ευρώ, χωρίς υποχρέωση ελάχιστου κεφαλαίου και χωρίς την ανάγκη φυσικής παρουσίας των ιδρυτών σε δημόσιες υπηρεσίες.
Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η ενοποίηση των κανόνων για τις νεοφυείς και καινοτόμες επιχειρήσεις σε όλα τα κράτη-μέλη, ώστε να μειωθεί η γραφειοκρατία, να διευκολυνθεί η πρόσβαση στη χρηματοδότηση και να επιταχυνθεί η ανάπτυξη των επιχειρήσεων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Με το νέο σύστημα, η διαδικασία ίδρυσης θα πραγματοποιείται ψηφιακά μέσω ενός ενιαίου ευρωπαϊκού μητρώου, ενώ η απόδοση αριθμών φορολογικού μητρώου και ΦΠΑ θα γίνεται αυτόματα, χωρίς επαναλαμβανόμενες αιτήσεις.
Η ψηφιοποίηση επεκτείνεται σε όλο τον κύκλο ζωής της επιχείρησης, από τη διαχείριση και τη χρηματοδότηση έως τη λύση και εκκαθάριση. Ειδικά για περιπτώσεις αφερεγγυότητας, προβλέπονται απλοποιημένες διαδικασίες που θα επιτρέπουν στους επιχειρηματίες να κλείνουν γρήγορα μια αποτυχημένη προσπάθεια και να ξεκινούν νέα καινοτόμα εγχειρήματα.
Παράλληλα, η πρόταση περιλαμβάνει μέτρα για την ευκολότερη πρόσβαση των αναπτυσσόμενων επιχειρήσεων στις κεφαλαιαγορές, καθώς και τη δημιουργία πανευρωπαϊκών προγραμμάτων προσέλκυσης ταλέντου.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στον ορισμό της «καινοτόμου επιχείρησης», ώστε να διασφαλιστεί ότι το νέο καθεστώς θα απευθύνεται σε εταιρείες με πραγματική δυναμική ανάπτυξης. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται ότι θα μπορούν να ενταχθούν επιχειρήσεις με έως 100 εργαζόμενους, ηλικίας μικρότερης των δέκα ετών και ετήσιο κύκλο εργασιών έως 10 εκατομμύρια ευρώ, εφόσον επενδύουν σημαντικό ποσοστό των πόρων τους σε έρευνα και ανάπτυξη. Το καθεστώς θα καλύπτει επίσης επιχειρήσεις σε φάση ταχείας επέκτασης, με αυξανόμενα έσοδα και προσωπικό, ακόμη και αν απασχολούν εκατοντάδες εργαζομένους.
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι η δυνατότητα των επιχειρηματιών να επιλέγουν το κράτος-μέλος στο οποίο θα ιδρύσουν την εταιρεία τους, ανεξαρτήτως του τόπου δραστηριοποίησης. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται η δημιουργία πραγματικής ενιαίας αγοράς για τις startups, η οποία θα επιτρέπει την κλιμάκωση των δραστηριοτήτων τους χωρίς την ανάγκη προσαρμογής σε διαφορετικά εθνικά νομικά καθεστώτα.
Ωστόσο, η πρόταση συνοδεύεται και από ασφαλιστικές δικλείδες. Προβλέπεται κατάλογος απαγορευμένων πρακτικών για την αποφυγή στρεβλώσεων στον ανταγωνισμό, καθώς και μέτρα προστασίας των εργαζομένων και της κοινωνικής πολιτικής. Παράλληλα, τα κράτη-μέλη καλούνται να εξετάσουν τη δημιουργία εξειδικευμένων δικαστικών τμημάτων για την ταχεία επίλυση εταιρικών διαφορών που θα προκύπτουν στο πλαίσιο της νέας νομοθεσίας.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη συνολικότερη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενίσχυση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας και τη μείωση των εμποδίων στην ενιαία αγορά. Αν εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη, εκτιμάται ότι θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε χιλιάδες επιχειρήσεις, καλύπτοντας όλα τα στάδια της επιχειρηματικής ανάπτυξης – από την αρχική σύλληψη μιας ιδέας έως την ενδεχόμενη αναδιάρθρωση ή παύση λειτουργίας.
Σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη επιδιώκει να ανακτήσει το χαμένο έδαφος έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ασίας στον τομέα της τεχνολογίας και της καινοτομίας, η πρόταση αυτή φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα πιο ευέλικτο, γρήγορο και ελκυστικό επιχειρηματικό περιβάλλον. Το αν θα καταφέρει να μετατρέψει την Ευρωπαϊκή Ένωση σε πραγματικό κόμβο νεοφυούς επιχειρηματικότητας θα κριθεί τόσο από την τελική μορφή της νομοθεσίας όσο και από την πολιτική βούληση των κρατών-μελών να στηρίξουν την εφαρμογή της.
