Σχεδόν 48 ώρες μετά τον διορισμό του ως τρίτου Ανώτατου Ηγέτη στην ιστορία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ παραμένει άφαντος. Το γεγονός προκαλεί ερωτήματα τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στη διεθνή κοινότητα.
Διαβάστε ακόμα: «Κι αν οι Αμερικανοί πάνε ξαφνικά σπίτι τους;» H εκτίμηση ότι ο Τραμπ θα αφήσει το Ισραήλ να πολεμά μόνο του
Σύμφωνα με το CNN, δεν έχει δημοσιοποιηθεί κανένα βίντεο ή μήνυμά του προς τους υποστηρικτές που έχουν κατακλύσει τους δρόμους του Ιράν για να του ορκιστούν πίστη. Παράλληλα, δεν υπάρχει ούτε γραπτή δήλωση από τον ίδιο ή το γραφείο του.
Διαβάστε ακόμα: Ντόναλντ Σασούν στα ΝΕΑ: «Ο πόλεμος δεν θα τελειώσει καλά για τους Ιρανούς»
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης περιορίζονται στη χρήση αρχειακού υλικού για να παρουσιάσουν τον νέο ηγέτη, ενώ δίκτυα προπαγάνδας αξιοποιούν βίντεο και εικόνες τεχνητής νοημοσύνης (AI) για να ενισχύσουν την εικόνα ενός σοφού ηγέτη που κληρονόμησε φυσικά την εξουσία.
Στην πλατεία Βαλί Ασρ της Τεχεράνης, η κεντρική τοιχογραφία παρουσιάζει έναν νεαρό Χαμενεΐ να παραλαμβάνει την ιρανική σημαία από τον δολοφονηθέντα πατέρα του, υπό το βλέμμα του Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί. Το μήνυμα είναι σαφές: μια ομαλή μεταβίβαση εξουσίας. Ωστόσο, αποφεύγεται κάθε αναφορά στην αντίφαση μιας διαδοχής από πατέρα σε γιο, σε ένα καθεστώς που γεννήθηκε από επανάσταση ενάντια στην κληρονομική μοναρχία.
Αναφορές των κρατικών μέσων αφήνουν να εννοηθεί πως ο ίδιος ο Χαμενεΐ ενδέχεται να έχει τραυματιστεί σε αυτό που αποκαλείται «Πόλεμος του Ραμαζανιού». Εάν ισχύει, οι τραυματισμοί του μπορεί να εξηγούν την απουσία του από τη δημόσια σφαίρα, αν και η έλλειψη γραπτής δήλωσης παραμένει ανεξήγητη.
Ένας ακόμη παράγοντας είναι η απογοήτευση που εξέφρασε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τον διορισμό του, μετά τη δολοφονία του πατέρα του. Όταν ρωτήθηκε εάν ο νέος Ανώτατος Ηγέτης αποτελεί στόχο, ο Τραμπ απέφυγε να σχολιάσει.
Παρά την απουσία του, το ιρανικό πολιτικό σύστημα φαίνεται να λειτουργεί κανονικά. Δηλώσεις πίστης προέρχονται από όλο το πολιτικό φάσμα, με τον πρώην πρόεδρο Μοχάμαντ Χαταμί να δηλώνει δημόσια στήριξη. Η απλή ύπαρξη ενός ηγέτη, έστω αθέατου, φαίνεται αρκετή για να διατηρηθεί η συνοχή του καθεστώτος.
Ποιος είναι ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ
Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ έχει διατηρήσει χαμηλό προφίλ, αποφεύγοντας δημόσιες εμφανίσεις και πολιτικές δηλώσεις. Πολλοί Ιρανοί δεν έχουν ακούσει ποτέ τη φωνή του, αν και θεωρείται εδώ και χρόνια ανερχόμενη μορφή στο θεοκρατικό καθεστώς.
Για περίπου δύο δεκαετίες, αντίπαλοι εντός και εκτός Ιράν τον συνδέουν με τη βίαιη καταστολή διαδηλώσεων. Κατά την Πράσινη Κίνηση του 2009, κατηγορήθηκε για παρέμβαση στις εκλογές και για τη χρήση της παραστρατιωτικής δύναμης Basij του IRGC κατά ειρηνικών διαδηλωτών.
Ο Χαμενεΐ διατηρεί στενές σχέσεις με το IRGC από τη δεκαετία του 1980, όταν υπηρέτησε στο Τάγμα Χαμπίμπ στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ. Πολλοί από τους συντρόφους του εκείνης της περιόδου κατέχουν σήμερα καίριες θέσεις στο μηχανισμό ασφαλείας και πληροφοριών της χώρας.
Παράλληλα, έχει δημιουργήσει ένα εκτεταμένο οικονομικό δίκτυο με περιουσιακά στοιχεία σε διάφορες χώρες, μέσω συνεργατών που συνδέονται με το ιρανικό καθεστώς. Η Bloomberg έχει αναφέρει σχέσεις του με τον Άλι Ανσάρι, ο οποίος βρέθηκε στο επίκεντρο της διάλυσης της Τράπεζας Ayandeh, γεγονός που συνέβαλε στην επιδείνωση του πληθωρισμού στο Ιράν.
Ούτε ο Χαμενεΐ ούτε ο Ανσάρι έχουν απαντήσει δημόσια στις κατηγορίες, που περιλαμβάνουν και αγορά πολυτελών ακινήτων στην Ευρώπη.
Τα θρησκευτικά του προσόντα έχουν επίσης αμφισβητηθεί, καθώς φέρει τον τίτλο του Χοτζατολεσλάμ και όχι του Αγιατολάχ. Ωστόσο, όπως και ο πατέρας του το 1989, ενδέχεται να ευνοηθεί από ανάλογη νομική προσαρμογή.
Η προσωρινή διακυβέρνηση και η ανάδειξη
Ένα τριμελές συμβούλιο, αποτελούμενο από τον σκληροπυρηνικό κληρικό Αλίρεζα Αραφί, τον επικεφαλής της δικαιοσύνης Γκολάμ-Χοσεΐν Μοσένι-Ετζέι και τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, είχε αναλάβει προσωρινά τη διακυβέρνηση της χώρας.
Σύμφωνα με το ιρανικό δίκαιο, η Συνέλευση Ειδικών, αποτελούμενη από 88 κληρικούς, είχε την ευθύνη για την επίσημη ανακοίνωση του νέου Ανώτατου Ηγέτη, παρά τις πρόσφατες επιθέσεις που έπληξαν τα γραφεία της και άλλα κρατικά κέντρα.
