Ο διάσημος σκηνοθέτης Κρίστοφερ Νόλαν είναι γνωστός όχι μόνο για τις φιλόδοξες κινηματογραφικές του δημιουργίες, αλλά και για τον ιδιαίτερα αυστηρό τρόπο με τον οποίο προστατεύει τα σενάριά του. Ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς κανόνες που ακολουθεί είναι ότι αποφεύγει να γράφει τα σενάρια του σε υπολογιστή, προτιμώντας το χαρτί.

Ειδικότερα, ο 52χρονος σκηνοθέτης γράφει τα σενάρια του σε υπολογιστή ο οποίος δεν είναι συνδεδεμένος στο διαδίκτυο. Επίσης, προτιμά να παραδίδει χέρι με χέρι τα σενάριά του στους ηθοποιούς, παρά να τα στέλνει με email.

Συνήθειες σαν και αυτή του έχουν δώσει τη φήμη ενός ανθρώπου που εργάζεται κάτω από μυστικότητα. Όμως, ο ίδιος ο Νόλαν απορρίπτει τον χαρακτηρισμό. «Δεν είναι μυστικότητα, είναι ιδιωτικότητα», είχει διευκρινίσει. «Είναι το να μπορείς να δοκιμάζεις πράγματα, να κάνεις λάθη, να είσαι όσο το δυνατόν πιο περιπετειώδης. Και το να μπορείς να καθίσεις με κάποιον που μόλις διάβασε αυτά που έχεις γράψει και να πάρεις την άποψή του, να δεις πώς συνδέεται με αυτά με έναν πολύ ανθρώπινο τρόπο, πρόσωπο με πρόσωπο».

Ίσως να κινείται με τον ίδιο τρόπο και στην «Οδύσσεια», ταινία η οποία γυσρίστηκε στην Ελλάδα.

Γιατί ο Νόλαν επέλεξε τον Ματ Ντέιμον ως Οδυσσέα – Τι είπε για το καστ

Ο Κρίστοφερ Νόλαν χαρακτήρισε την επιλογή του Ματ Ντέιμον για τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην ταινία «Οδύσσεια» ως μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις της καριέρας του. Όπως δήλωσε, ο ηθοποιός «έφερε την εμπειρία ζωής, την καριέρα και τη στάση του, παρασύροντας όλους με την ενέργεια και τη συνεργατικότητά του». Ο σκηνοθέτης πρόσθεσε πως πρόκειται για «μια ζωτικής σημασίας επιλογή, μία από τις καλύτερες που έχω κάνει».

Ένα καστ υψηλών προδιαγραφών και έντονων αντιδράσεων

Η νέα ταινία «Οδύσσεια» του Νόλαν έχει προκαλέσει ήδη συζητήσεις λόγω του εντυπωσιακού αλλά και αμφιλεγόμενου καστ της. Στο πλευρό του Ντέιμον, που υποδύεται τον Οδυσσέα, συμμετέχουν οι Τομ Χόλαντ ως Τηλέμαχος, Αν Χάθαγουεϊ ως Πηνελόπη, Ζεντάγια ως Αθηνά και Σαρλίζ Θερόν ως Κίρκη. Ανάμεσα στους υπόλοιπους ηθοποιούς συγκαταλέγονται οι Ρόμπερτ Πάτινσον, Τζον Μπέρνταλ, Λουπίτα Νιόνγκο, Μία Γκοθ, Μπένι Σάφντι και Τζον Λεγκουιζάμο.

Η συμμετοχή της Νιόνγκο προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς κυκλοφόρησαν φήμες ότι θα υποδυθεί την Ελένη της Τροίας. Παρότι καμία από τις δύο ερμηνείες δεν έχει επιβεβαιωθεί, η συζήτηση στα κοινωνικά δίκτυα υπήρξε έντονη, με τον Έλον Μασκ να σχολιάζει πως «ο Κρις Νόλαν έχασε την ακεραιότητά του».

Στον αντίποδα, υπάρχουν όσοι υποστηρίζουν ότι η Ελένη είναι μυθικό πρόσωπο και, επειδή δεν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία για την ύπαρξή της, δεν μπορούν να τεθούν περιορισμοί στην εμφάνισή της.

Δύο λεπτομέρειες αξίζουν προσοχής: η πρώτη είναι ότι η μάχη μαίνεται χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί επίσημα ότι η Νιόνγκο υποδύεται την Ελένη, ενώ η δεύτερη διαρροή τη θέλει να υποδύεται την Κλυταιμνήστρα, κάτι που φαίνεται να μην απασχολεί ιδιαίτερα. Προηγούμενες φήμες ήθελαν τη Νιόνγκο να εμφανίζεται ως θεά Αθηνά, οι οποίες επίσης δεν επιβεβαιώθηκαν.

Η δημιουργική πρόκληση του έπους

Μετά την επιτυχία του Oppenheimer, ο Νόλαν επέλεξε να μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη ένα από τα πιο γνωστά έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Το The Odyssey αποτελεί μια φιλόδοξη κινηματογραφική απόδοση της ομηρικής ιστορίας, με τον σκηνοθέτη να αξιοποιεί τις αγαπημένες του πρακτικές τεχνικές, όπως είχε κάνει στο Tenet και το Inception.

Η παραγωγή ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2025, με γυρίσματα σε Μαρόκο, Ιταλία, Ελλάδα, Ισλανδία και άλλες ευρωπαϊκές και αφρικανικές τοποθεσίες. Η ταινία γυρίστηκε εξ ολοκλήρου σε φορμά IMAX, κάτι που ο Ντέιμον επιβεβαίωσε λέγοντας ότι ο Νόλαν «ήθελε να το κάνει 100% IMAX – και το έκανε».

Πρεμιέρα το καλοκαίρι του 2026

Ο Νόλαν υπογράφει το σενάριο και τη σκηνοθεσία της ταινίας, η οποία αναμένεται να κάνει πρεμιέρα στις 17 Ιουλίου 2026. Η παραγωγή ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο του 2025 και η ταινία βρίσκεται πλέον στη φάση του μοντάζ. Αν και δεν έχει ανακοινωθεί επίσημη διάρκεια, φημολογείται ότι θα ξεπερνά τις τρεις ώρες, διατηρώντας το γνώριμο κινηματογραφικό ύφος του σκηνοθέτη.

Το πρώτο teaser προβλήθηκε τον Ιούλιο, έναν χρόνο πριν από την κυκλοφορία, ενώ το πλήρες trailer αποκάλυψε για πρώτη φορά αρκετούς από τους πρωταγωνιστές στους ρόλους τους. Με την «Οδύσσεια», ο Νόλαν φαίνεται έτοιμος να παραδώσει ένα ακόμη κινηματογραφικό έπος, συνδυάζοντας τεχνική αρτιότητα, εντυπωσιακό καστ και δημιουργικό ρίσκο που ήδη συζητείται έντονα.

Οδύσσεια: Θα γινόταν πόλεμος για τη «μαύρη» Ελένη;

Η δημοσιογράφος των «Νέων» Μαίρη Αδαμοπούλου, είχε γράψει ένα άρθρο μετά το σάλο που προκλήθηκε: «Είναι δυνατόν να υποδύεται την Ωραία Ελένη μια μαύρη ηθοποιός;».

Ολόκληρο το άρθρο:

«Είναι δυνατόν να υποδύεται την Ωραία Ελένη μια μαύρη ηθοποιός;». Το νέο ερώτημα που διχάζει το Διαδίκτυο μπορεί να φαίνεται «φρέσκο», καθώς διατυπώθηκε τις τελευταίες ημέρες με αφορμή τη νέα πολυαναμενόμενη κινηματογραφική μεταφορά της «Οδύσσειας» από τον οσκαρικό Κρίστοφερ Νόλαν. Στην ουσία του, όμως, αποτελεί επανάληψη μιας συζήτησης που αναζωπυρώνεται κάθε φορά με διαφορετική αφορμή.

Όλα ξεκίνησαν όταν διέρρευσε η πληροφορία ότι η βραβευμένη με Όσκαρ Λουπίτα Νιόνγκο υποδύεται την Ωραία Ελένη στην ταινία προϋπολογισμού 250 εκατ. δολαρίων, που αναμένεται να κάνει πρεμιέρα στις 17 Ιουλίου 2026. Στα πλατό βρίσκονται επίσης ο Ματ Ντέιμον ως Οδυσσέας, η Αν Χάθαγουεϊ ως Πηνελόπη και ο Τομ Χόλαντ ως Τηλέμαχος.

Βολές εναντίον του σκηνοθέτη

Σε λίγες ώρες τα social media «πήραν φωτιά». Χρήστες υποστήριζαν πως η Ελένη ήταν λευκή και ξανθιά και ότι η επιλογή αυτή προσβάλλει τον Όμηρο. Η ανάρτηση του ιδιοκτήτη του Χ, Ίλον Μασκ, «Ο Κρις Νόλαν έχει χάσει την ακεραιότητά του», ενίσχυσε την ένταση της συζήτησης, μετατρέποντας μια επιλογή ηθοποιού σε πολιτισμική αντιπαράθεση.

Σε ένα στρατόπεδο βρίσκονται όσοι θεωρούν ότι ο Όμηρος μπορεί να μην δίνει ακριβή περιγραφή της Ελένης, ώστε να αφήσει χώρο στη φαντασία των ακροατών. Ωστόσο, τα επίθετα που χρησιμοποιεί (καλλίκομος, καλλιπάρηος, λευκώλενος και τανύπεπλος) περιγράφουν την ομορφιά, το σώμα, τα χέρια και τα ρούχα της, χωρίς να προσδιορίζουν τη φυλετική της καταγωγή.

Στον αντίποδα, υπάρχουν όσοι υποστηρίζουν ότι η Ελένη είναι μυθικό πρόσωπο και, επειδή δεν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία για την ύπαρξή της, δεν μπορούν να τεθούν περιορισμοί στην εμφάνισή της.

Δύο λεπτομέρειες αξίζουν προσοχής: η πρώτη είναι ότι η μάχη μαίνεται χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί επίσημα ότι η Νιόνγκο υποδύεται την Ελένη, ενώ η δεύτερη διαρροή τη θέλει να υποδύεται την Κλυταιμνήστρα, κάτι που φαίνεται να μην απασχολεί ιδιαίτερα. Προηγούμενες φήμες ήθελαν τη Νιόνγκο να εμφανίζεται ως θεά Αθηνά, οι οποίες επίσης δεν επιβεβαιώθηκαν.

«Επικές» μάχες στην επιλογή καστ

Οι αντιπαραθέσεις είναι συχνές όταν ένας μαύρος ηθοποιός καλείται να υποδυθεί ήρωα ή ιστορικό πρόσωπο που παραδοσιακά θεωρείται λευκός. Πρόσφατα παραδείγματα περιλαμβάνουν:

  • Την Κλεοπάτρα στη σειρά του Netflix «Βασίλισσα Κλεοπάτρα» (2023), όπου η Αντέλ Τζέιμς προκάλεσε αντιδράσεις.

  • Την Περσεφόνη στη σειρά «KAOS» (2024), με τη Ράκι Αγιόλα.

  • Τον Αχιλλέα στη σειρά του BBC «Τροία: η πτώση μιας πόλης» (2018), με τον Ντέιβιντ Γκιάσι.

Ακόμη και ιστορικά πρόσωπα, όπως η Άννα Μπολέιν ή η Χιονάτη, έχουν δει «ανανεωμένες» εκδοχές από ηθοποιούς μαύρης καταγωγής, προκαλώντας συζητήσεις για την προσέγγιση της μυθοπλασίας και της ιστορίας.

Απόψεις ειδικών

Νικορέστης Χανιωτάκης, σκηνοθέτης:
«Τον πρώτο λόγο στη διανομή έχει ο σκηνοθέτης. Η λογοκρισία αποτελεί κόκκινη γραμμή. Πρόκειται για μυθοπλασία και δεν έχουμε το δικαίωμα να κρίνουμε πριν δούμε την ταινία. Η σημασία είναι η ερμηνεία και η καλλιτεχνική σύλληψη».

Γιάννης Νταλιανής, ηθοποιός:
«Δεν μπορούμε να εκφέρουμε γνώμη χωρίς να δούμε την ταινία. Η επιλογή της Λουπίτα Νιόνγκο προκαλεί ενδιαφέρον και θέτει το ερώτημα τι σημαίνει «ομορφιά» σήμερα».

Φοίβος Μπότσης, νομικός, συγγραφέας:
«Το πρόβλημα είναι η «λευκή» προβολή του κόσμου μας πάνω στη μυθοπλασία. Οι ομηρικοί χαρακτήρες είναι ρευστοί. Η Ελένη και η Αθηνά είναι ιδέες και σύμβολα. Η οικουμενικότητα των επών δεν μας ανήκει και η ένταση γύρω από τη φυλετική απεικόνιση λέει περισσότερα για τα στενά πρότυπά μας παρά για τον Νόλαν».