Ο Σιδηρούς Θόλος (Iron Dome) του Ισραήλ θεωρείται ένα από τα πιο εξελιγμένα συστήματα αεράμυνας παγκοσμίως. Σχεδιάστηκε για να αναχαιτίζει επιθέσεις με μικρού βεληνεκούς βλήματα που εκτοξεύουν οργανώσεις όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ. Αναπτύχθηκε από τη Rafael Advanced Defense Systems με την υποστήριξη των ΗΠΑ και τέθηκε σε λειτουργία το 2011. Το σύστημα χρησιμοποιεί ραντάρ που εντοπίζει εισερχόμενα βλήματα και μέσω ενός δικτύου ελέγχου υπολογίζει αν απειλείται κατοικημένη περιοχή. Σε περίπτωση κινδύνου, εκτοξεύει πυραύλους από το έδαφος για να καταστρέψουν την «απειλή» στον αέρα, κυρίως ρουκέτες, όλμους και drones. Οι συστοιχίες του μετακινούνται εύκολα και οι αναχαιτιστές του διακρίνονται για την ευελιξία τους.
Το Ιράν έχει εκτοξεύσει «πάνω από 500 πυραύλους και 2.000 drones»
Σύμφωνα με ιρανική στρατιωτική πηγή που επικαλείται το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars News Agency, το Ιράν έχει εκτοξεύσει περισσότερους από 500 βαλλιστικούς και κρουζ πυραύλους, καθώς και περίπου 2.000 drones από την αρχή της σύγκρουσης.
Ο ισραηλινός στρατός διαβεβαίωσε την Τετάρτη πως έχει καταστρέψει με βομβαρδισμούς του περίπου 300 συστήματα εκτόξευσης πυραύλων στο Ιράν από το ξέσπασμα του πολέμου το Σάββατο. Ο εκπρόσωπός του Ναντάβ Σοσάνι δήλωσε ότι οι επιχειρήσεις εναντίον των συστημάτων εκτόξευσης και των εγκαταστάσεων αποθήκευσης πυραύλων συνέβαλαν στη μείωση του αριθμού των εκτοξεύσεων από το Ιράν, που κατ’ αυτόν διαπιστώνεται καθημερινά. Σύμφωνα με τον κ. Σοσάνι, πλέον οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις εκτοξεύουν ενίοτε μόνο έναν πύραυλο εναντίον του Ισραήλ, ενώ μέχρι τώρα εκτοξεύονταν ομοβροντίες ανά τακτά χρονικά διαστήματα.
height=”2333
Η δύσκολη εξίσωση του κόστους
Το Ιράν εξαπολύει επιθέσεις με κύματα drones τύπου Shahed-136 κόστους περίπου 20.000 δολαρίων, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους τα αναχαιτίζουν με πυραύλους Patriot PAC-3, αξίας περίπου 4 εκατ. δολαρίων ο καθένας. Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η αποτελεσματικότητα των αναχαιτίσεων υπερβαίνει το 90%, ωστόσο αυτή η στρατηγική οδηγεί σε ταχεία εξάντληση των αμερικανικών αποθεμάτων. Πηγές αναφέρουν ότι, με τον τρέχοντα ρυθμό επιθέσεων, τα αποθέματα πυραύλων Patriot στην περιοχή ενδέχεται να μειωθούν σημαντικά μέσα στις επόμενες ημέρες.
Εκτιμήσεις του Bloomberg Economics αναφέρουν ότι το Ιράν διαθέτει περίπου 2.000 βαλλιστικούς πυραύλους και ακόμη περισσότερα drones. Από τις αρχές του έτους, η Τεχεράνη έχει χρησιμοποιήσει πάνω από 1.200 βλήματα και drones, με το 90% να είναι μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Οι πύραυλοι επιλέγονται για στόχους υψηλής προτεραιότητας. Το πρακτορείο σημειώνει πως «το ποια πλευρά θα αντέξει περισσότερο θα αποκτήσει σημαντικό πλεονέκτημα».
Αναλυτές υπογραμμίζουν ότι μια στρατηγική φθοράς μπορεί να λειτουργήσει υπέρ του Ιράν, καθώς οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους ενδέχεται να εξαντλήσουν γρηγορότερα τα ακριβά τους αναχαιτιστικά, ενώ η πολιτική στήριξη για συνέχιση του πολέμου στον Περσικό Κόλπο μπορεί να αποδυναμωθεί.
Στο Κατάρ, σύμφωνα με εσωτερική ανάλυση, τα υπάρχοντα αποθέματα πυραύλων Patriot επαρκούν για περίπου τέσσερις ημέρες με τον τρέχοντα ρυθμό χρήσης. Οι αρχές της χώρας ωστόσο επιμένουν ότι τα αποθέματά τους παραμένουν επαρκή. Ειδικοί που μίλησαν στο Bloomberg εκτιμούν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν αναπτύξει αρκετά πυρομαχικά στην περιοχή ώστε να υποστηρίξουν μια εκστρατεία διάρκειας τεσσάρων εβδομάδων, όπως είχε αναφέρει ο Τραμπ.
Στο Ισραήλ υπάρχουν συνολικά δέκα συστοιχίες του Σιδηρού Θόλου, τοποθετημένες στρατηγικά σε όλη τη χώρα, παρέχοντας κάλυψη έναντι πυραύλων με εμβέλεια 4 έως 70 χιλιομέτρων. Από το 2017 λειτουργεί και θαλάσσια εκδοχή του συστήματος για την προστασία πλοίων και θαλάσσιων εγκαταστάσεων.
Οι βαλλιστικοί πύραυλοι εκτοξεύονται αρχικά με τη βοήθεια ρουκετών και ακολουθούν τροχιά ελεύθερης πτώσης προς τους στόχους τους. Κατά την πρόσφατη ιρανική επίθεση, αναλυτές περιέγραψαν ότι εκτοξεύτηκαν «σαν μια σφαίρα από όπλο», φτάνοντας σε μεγάλο ύψος πριν πραγματοποιήσουν απότομη καθοδική πορεία.
Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανέφεραν ότι χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά υπερηχητικούς πυραύλους Fattah, με το 90% να πλήττει επιτυχώς τους στόχους στο Ισραήλ. Ο ισραηλινός στρατός επιβεβαίωσε ότι μόνο λίγοι έπεσαν σε κεντρικές και νότιες περιοχές, ενώ σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες αναχαιτίστηκαν πολλοί από αυτούς, αν και σημειώθηκαν πλήγματα που προκάλεσαν ζημιές σε κτίρια.
Το Ισραήλ διαθέτει ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας με πολλαπλές «ομπρέλες προστασίας». Τα βασικά του συστήματα είναι ο «Σιδερένιος Θόλος» για μικρού βεληνεκούς βλήματα, η «Σφενδόνη του Δαυίδ» για πυραύλους μεσαίου βεληνεκούς και το «Βέλος 2 και 3» για αναχαίτιση μεγάλου βεληνεκούς.
Τα συστήματα μεγάλης εμβέλειας έχουν σχεδιαστεί ώστε να επιχειρούν πέρα από την ατμόσφαιρα της Γης. Το Ιράν εκτιμάται ότι διαθέτει περίπου 3.000 βαλλιστικούς πυραύλους. Η αναχαίτισή τους αποτελεί κυρίως έργο των συστημάτων Arrow 2 και Arrow 3, τα οποία υποστηρίζονται από τη «Σφενδόνη του Δαβίδ». Ο «Σιδερένιος Θόλος» χρησιμοποιείται κυρίως για την αντιμετώπιση ρουκετών μικρής εμβέλειας που εκτοξεύει η Χαμάς από τη Γάζα.
Τον Απρίλιο του 2024, πρώην οικονομικός σύμβουλος του αρχηγού του επιτελείου των Ισραηλινών Δυνάμεων ανέφερε ότι ένας πύραυλος Arrow κοστίζει περίπου 3,5 εκατ. δολάρια, ενώ οι αναχαιτιστές της Σφενδόνης αγγίζουν το 1 εκατ. δολάρια. Η εξουδετέρωση εκατό και πλέον πυραύλων μπορεί να κοστίσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια, τη στιγμή που κάθε ιρανικός πύραυλος κοστίζει περίπου 106.000 δολάρια.
Ο στρατηγός «προφήτης» και οι προειδοποιήσεις του μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου
Ο Μπρίκ, πρώην διοικητής του Στρατιωτικού Κολεγίου του Ισραήλ και βετεράνος τεσσάρων πολέμων, είχε δηλώσει μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου ότι «ο Σιδερένιος Θόλος δεν θα δώσει απάντηση στον επόμενο περιφερειακό πόλεμο». Όπως εξήγησε, μπορεί να είναι αποτελεσματικός απέναντι στους πυραύλους της Χαμάς, αλλά ανεπαρκής έναντι βαλλιστικών πυραύλων που πετούν πάνω από την ατμόσφαιρα και φτάνουν σε αποστάσεις 200-300 χιλιομέτρων.
Πρόσθεσε ότι, ενώ ο στρατός δημιούργησε την εντύπωση πως θα προστατεύσει τον πληθυσμό, στον βορρά η Χεζμπολάχ διαθέτει καταδρομείς πολύ πιο έμπειρους από εκείνους που διείσδυσαν στους οικισμούς.
Ο Ζιβ είναι πεπεισμένος ότι το Ισραήλ χωρίς τη στήριξη των συμμάχων του, και κυρίως των Ηνωμένων Πολιτειών, θα μπορούσε να αντέξει μόνο για λίγους μήνες. Όπως είπε, «χωρίς την υποστήριξη από τους συμμάχους μας, δεν θα μπορέσουμε να συνεχίσουμε και να νικήσουμε τη Χεζμπολάχ στον Βορρά· στρατιωτικά έχουμε ήδη τραυματιστεί σοβαρά και το Ισραήλ πρέπει να πάρει μια απόφαση». Μπορεί αυτές οι προβλέψεις να μην επιβεβαιώθηκαν, εντούτοις δημιουργούν έντονο προβληματισμό για τη συνέχιση του σημερινού πολέμου και την ικανότητα των αντιπάλων του Ιράν να χρηματοδοτούν την αναχαίτιση των επιθέσεων της Τεχεράνης.
