Η ζωή στην Τεχεράνη συνεχίζεται υπό τον ήχο των εκρήξεων, με τους κατοίκους να προσπαθούν να διατηρήσουν μια επίφαση κανονικότητας. «Ο πόλεμος μπορεί να κρατήσει εβδομάδες, οπότε η οικογένειά μου κι εγώ θα φύγουμε μόνο αν η κατάσταση γίνει πραγματικά επικίνδυνη. Προς το παρόν, η ζωή συνεχίζεται», λέει ο Σεπέχρ, κάτοικος της ανατολικής Τεχεράνης, μιλώντας στο Al Jazeera.
Οι εκρήξεις αποτελούν καθημερινό φαινόμενο στην περιοχή του, προκαλώντας πυκνό καπνό και δονήσεις στα παράθυρα. Όπως σημειώνει, η ατμόσφαιρα είναι βαριά, ενώ πολλοί κάτοικοι προτιμούν να παραμένουν στα σπίτια τους για λόγους ασφαλείας.
Majid Asgaripour (West Asia News Agency)/REUTERS
Όπως αναφέρει το Al Jazeera, ανάλογες εικόνες καταγράφονται σε όλη την Τεχεράνη, μια μεγαλούπολη σχεδόν 10 εκατομμυρίων κατοίκων. Οι επιθέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ διαδέχονται η μία την άλλη, μέρα και νύχτα, από την έναρξη του πολέμου το πρωί του Σαββάτου, που έχει προκαλέσει περισσότερους από 1.000 νεκρούς.
Σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους, ορισμένες εγκαταστάσεις ύδρευσης και ηλεκτροδότησης υπέστησαν ζημιές, ενώ ζητήθηκε από τους πολίτες να κάνουν οικονομία στη χρήση πόρων. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί εκτεταμένες διακοπές.
Οι δρόμοι της πρωτεύουσας είναι αισθητά πιο ήσυχοι και άδειοι, με πολλές επιχειρήσεις κλειστές. Παρ’ όλα αυτά, τα βασικά αγαθά παραμένουν διαθέσιμα τόσο στα καταστήματα όσο και μέσω διαδικτυακών παραγγελιών.
«Όταν οι βομβαρδισμοί σταματούν για λίγο, βγαίνω για μια σύντομη βόλτα να αγοράσω τα απολύτως απαραίτητα», αναφέρει η Μαρτζάν, κάτοικος δυτικής συνοικίας. «Υπάρχουν ουρές για ψωμί και καύσιμα, αλλά προς το παρόν βρίσκεις ό,τι χρειάζεσαι. Οι τιμές όμως είναι δυσβάσταχτες».
Οικονομική πίεση και εκτίναξη τιμών
Δύο ημέρες πριν από την έναρξη του πολέμου, η Στατιστική Υπηρεσία του Ιράν και η Κεντρική Τράπεζα δημοσίευσαν εκθέσεις που αποτύπωναν τη δύσκολη καθημερινότητα των 90 εκατομμυρίων κατοίκων λόγω της ανεξέλεγκτης ακρίβειας.
Η Στατιστική Υπηρεσία υπολόγισε τον ετήσιο πληθωρισμό στο 68,1%, ενώ η Κεντρική Τράπεζα στο 62,2% — από τα υψηλότερα ποσοστά μετά την επανάσταση του 1979. Η τιμή του μαγειρικού λαδιού αυξήθηκε κατά 207%, του κόκκινου κρέατος κατά 117%, των αυγών και γαλακτοκομικών κατά 108%, των φρούτων κατά 113% και του ψωμιού και καλαμποκιού κατά 142%.
Ο Πρώτος Αντιπρόεδρος Μοχαμάντ Ρεζά Αρέφ δήλωσε στα κρατικά μέσα ότι η κυβέρνηση είχε ανησυχίες για την επάρκεια φαρμάκων και ιατρικού εξοπλισμού, «αλλά ευτυχώς σήμερα οι συνθήκες είναι καλές».
Majid Asgaripour (West Asia News Agency)/ REUTERS
Ωστόσο, η αγορά φαρμάκων βρίσκεται σε αναταραχή, με τιμές που εκτοξεύονται και ελλείψεις σε βασικά σκευάσματα, όπως αντικαταθλιπτικά. Σε πολλές περιπτώσεις, διατίθενται μόνο ιρανικά προϊόντα, καθώς τα εισαγόμενα έχουν σχεδόν εξαφανιστεί.
Η κυβέρνηση συνεχίζει να παρέχει περιορισμένα επιδόματα για αγορά βασικών αγαθών, προσθέτοντας πρόσφατα και είδη όπως οι πάνες μωρών, των οποίων η τιμή έχει υπερδιπλασιαστεί. Παράλληλα, οι τοπικοί κυβερνήτες και υπουργοί έχουν εξουσιοδοτηθεί να εισάγουν βασικά αγαθά με μειωμένη γραφειοκρατία, ώστε να διασφαλιστεί η επάρκεια σε περίπτωση παρατεταμένου πολέμου.
Οικονομία σε παράλυση και κατάρρευση του ριάλ
Η ιρανική οικονομία, ήδη αποδυναμωμένη από δεκαετίες διαφθοράς, κακοδιαχείρισης και διεθνών κυρώσεων, έχει βρεθεί ξανά σε στασιμότητα. Το ριάλ υποχώρησε στα 1,66 εκατομμύρια ανά δολάριο, κοντά σε ιστορικό χαμηλό, ενώ το χρηματιστήριο κατέγραψε μεγάλη πτώση και η τιμή του χρυσού εκτοξεύθηκε.
Οι ιρανικές αρχές έχουν μπλοκάρει την πρόσβαση στο διαδίκτυο για έκτη συνεχόμενη ημέρα, περιορίζοντας την ενημέρωση στα κρατικά μέσα και στις επίσημες πλατφόρμες επικοινωνίας. Τα μέσα αυτά μεταδίδουν κυρίως ανακοινώσεις και ειδήσεις για επιτυχημένες επιθέσεις των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).
Παράλληλα, περιορίζεται η κάλυψη των ζημιών σε αστικές περιοχές που επλήγησαν από αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα, ενώ αποφεύγεται η αναφορά στις απώλειες σε αστυνομικά τμήματα και βάσεις της πολιτοφυλακής Μπασίτζ.
Majid Asgaripour (West Asia News Agency)/ REUTERS
Ο δημοσιογράφος Μιλάντ Αλάβι έγραψε στο X: «Αυτό το tweet δημοσιεύεται μετά από έξι ώρες προσπαθειών και δοκιμών 59 διαφορετικών VPN». Και πρόσθεσε: «Το διαδίκτυο στο Ιράν, σταθερό και κινητό, είναι αποσυνδεδεμένο. Μένουμε χωρίς ενημέρωση, ενώ στην κρατική τηλεόραση λένε ότι το Ιράν βρίσκεται ένα βήμα πριν καταλάβει το Τελ Αβίβ και την Ουάσιγκτον!»
Η συνδεσιμότητα κατέρρευσε λίγα λεπτά μετά τον βομβαρδισμό του κέντρου της Τεχεράνης το Σάββατο, όπου σκοτώθηκαν ο Ανώτατος Ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, μέλη της οικογένειάς του και κορυφαίοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι.
Σύμφωνα με διεθνείς παρατηρητές, όπως οι CloudFlare και NetBlocks, η πρόσβαση στο διαδίκτυο μειώθηκε κάτω από το 1% των ήδη περιορισμένων επιπέδων και παραμένει εκεί.
Η NetBlocks προειδοποίησε ότι δημιουργείται ένα «όλο και πιο οργουελικό περιβάλλον», καθώς οι πάροχοι απειλούν με νομικές συνέπειες όσους προσπαθούν να συνδεθούν στο παγκόσμιο διαδίκτυο μέσω VPN. Η πρόσβαση περιορίζεται πλέον σε ένα εσωτερικό δίκτυο που επιτρέπει μόνο τοπικές ιστοσελίδες και υπηρεσίες.
Ακόμη και οι ενότητες σχολίων σε δημοφιλείς ιστότοπους έχουν γίνει χώρος έκφρασης των πολιτών, μέχρι που η δικαιοσύνη διέταξε το κλείσιμο των σχολίων στον τεχνολογικό ιστότοπο Zoomit, μετά από επικριτικά μηνύματα κατά των αρχών.
Οι πολιτικές και στρατιωτικές αρχές καλούν τους πολίτες να αναφέρουν ύποπτες δραστηριότητες ή ακόμη και θεάσεις αμερικανικών και ισραηλινών αεροσκαφών. Όπως και σε προηγούμενες κρίσεις, έχει αναπτυχθεί μαύρη αγορά για συνδέσεις που επιτρέπουν πρόσβαση στο εξωτερικό διαδίκτυο, με υψηλό κόστος και αυστηρούς περιορισμούς.
Καθώς οι αμερικανικές και ισραηλινές αρχές καλούν τους Ιρανούς να παραμείνουν σε επαγρύπνηση, η ιρανική κυβέρνηση δεν έχει ανακοινώσει πότε θα αρθεί ο περιορισμός στην πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Διακοπές υπηρεσιών και επικοινωνίας
Το διαδίκτυο έχει πέσει στο 4%, αποκόπτοντας τους πολίτες από πληροφορίες και επικοινωνία, ενώ κλείνουν σχολεία και αεροπορικοί χώροι. Οι μεταφορές διακόπτονται, εμποδίζοντας πρόσβαση σε αγορές και ιατρικές υπηρεσίες.
Αυξημένη ασφάλεια και περιορισμοί
Checkpoints παντού και μαζικές συλλήψεις περιορίζουν την κινητικότητα, με καταστήματα κλειστά και αυστηρούς ελέγχους για εξόδους εκτός σπιτιού. Η Τεχεράνη φαντάζει έρημη, με έμφαση μόνο σε βασικές ανάγκες
