Μέσα σε λίγες συνεδριάσεις, το κλίμα στη Wall Street γύρω από τις μετοχές λογισμικού άλλαξε δραματικά. Από συγκρατημένη απαισιοδοξία, η αγορά πέρασε σε σχεδόν αποκαλυπτικούς τόνους, με μαζικές ρευστοποιήσεις και έντονο προβληματισμό για το αν η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί τελικά σύμμαχο ή υπαρξιακή απειλή για τον κλάδο του software.
Η σπίθα άναψε όταν η Anthropic παρουσίασε ένα νέο εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης για εσωτερικά νομικά τμήματα εταιρειών. Η αγορά «διάβασε» αμέσως το μήνυμα: αν η AI μπορεί να αυτοματοποιήσει νομικές αναλύσεις, έρευνα και παραγωγή εγγράφων, τότε ολόκληρα επιχειρηματικά μοντέλα λογισμικού και εκδοτικών ομίλων τίθενται υπό αμφισβήτηση. Η αντίδραση ήταν βίαιη. Ο όμιλος του London Stock Exchange Group έχασε περίπου 13%, η Thomson Reuters βυθίστηκε έως και 21%, η CS Disco υποχώρησε 14%, ενώ η LegalZoom κατέγραψε πτώση σχεδόν 19%.
Πίσω από τους αριθμούς κρύβεται κάτι βαθύτερο από μια απλή διόρθωση. Οι επενδυτές αμφισβητούν πλέον τη βασική υπόθεση πάνω στην οποία «χτίστηκαν» οι αποτιμήσεις του SaaS: σταθερά έσοδα, υψηλά περιθώρια κέρδους και διαρκής ανάγκη των πελατών για εξειδικευμένο λογισμικό. Αν η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει παρόμοιες ή καλύτερες υπηρεσίες με χαμηλότερο κόστος –ή ακόμη και δωρεάν– τότε η αξία αυτών των συνδρομών συρρικνώνεται.
Δεν είναι τυχαίο ότι η συζήτηση αυτή είχε ξεκινήσει μήνες νωρίτερα. Το φθινόπωρο, ο Τζον Ζίτο της Apollo Global Management είχε σοκάρει ακροατήριο στον Καναδά λέγοντας πως ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τις ιδιωτικές αγορές δεν είναι ο πληθωρισμός, τα επιτόκια ή οι δασμοί, αλλά ένα απλό ερώτημα: «Μήπως το software είναι νεκρό;». Τότε ακούστηκε υπερβολικό. Σήμερα, πολλοί επενδυτές το αντιμετωπίζουν ως προειδοποίηση.
Η αναταραχή δεν περιορίστηκε στις εισηγμένες εταιρείες. Ισχυρό πλήγμα δέχθηκαν και μεγάλοι όμιλοι εναλλακτικών επενδύσεων με έντονη έκθεση σε SaaS μέσω private equity και growth funds. Εταιρείες όπως η Thoma Bravo και η Vista Equity Partners, που έχουν χτίσει ολόκληρες στρατηγικές πάνω στη μακροχρόνια κατοχή και «βελτιστοποίηση» εταιρειών λογισμικού, βλέπουν πλέον τις εξόδους και τις αποτιμήσεις να τίθενται υπό αμφισβήτηση. Το ίδιο ισχύει και για κολοσσούς όπως η Blackstone και η KKR, των οποίων τα χαρτοφυλάκια περιλαμβάνουν δεκάδες εταιρείες τεχνολογίας σε τομείς που βρίσκονται άμεσα στο στόχαστρο της AI, όπως νομικές υπηρεσίες, κανονιστική συμμόρφωση και back-office λειτουργίες.
Στις χρηματιστηριακές αίθουσες, οι περιγραφές είναι ωμές. «Δεν μιλάμε για επιλεκτικές πωλήσεις, αλλά για “βγάλτε με έξω” συναλλαγές», λένε traders, περιγράφοντας μια αγορά που φοβάται ότι ζει την αρχή μιας δομικής αλλαγής. Ο όρος «SaaSpocalypse» κυκλοφορεί πλέον ανοιχτά, αποτυπώνοντας την αίσθηση ότι δεν πρόκειται απλώς για έναν ακόμη κύκλο πίεσης, αλλά για συνολική επανεκτίμηση του κλάδου.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αναπάντητο: θα ενσωματώσουν οι εταιρείες λογισμικού την τεχνητή νοημοσύνη ώστε να αυξήσουν την αξία τους ή θα αντικατασταθούν από αυτήν; Μέχρι να υπάρξει σαφήνεια, η αβεβαιότητα θα κυριαρχεί. Και σε μια αγορά που μισεί την αβεβαιότητα, το τίμημα πληρώνεται πάντα πρώτα στις αποτιμήσεις.
