Βιολάντα: Δεκάδες μέτρα εδάφους εμποτισμένα με προπάνιο – Τα κενά ασφαλείας και το αδήλωτο υπόγειο

Η εισαγγελική έρευνα που βρίσκεται σε εξέλιξη, επεκτείνεται σε όλα τα επίπεδα προκειμένου να εντοπιστούν τυχόν εγκληματικά λάθη και παραλείψεις στην ασφάλεια και την αδειοδότηση της βιομηχανίας Βιολάντα όπου σημειώθηκε η φονική έκρηξη.

Τα πρώτα στοιχεία για τα αίτια της καταστροφής δείχνουν ότι οι σωληνώσεις που μετέφεραν το προπάνιο παρουσίαζαν διαρροές, ενώ τμήματα του εδάφους γύρω από τις εγκαταστάσεις ήταν εμποτισμένα με αέριο.

Οι έρευνες επικεντρώνονται στην αναζήτηση των αιτιών της πολύμηνης διαρροής, η οποία ενδέχεται να είχε ξεκινήσει αρκετό καιρό πριν το συμβάν.

Σύμφωνα με την ΕΡΤ, η Περιφέρεια είχε ήδη από το 2020 προειδοποιήσει για παραβιάσεις αποστάσεων ασφαλείας και ελλείψεις στις δεξαμενές προπανίου.

Ο πρόεδρος αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος, Κώστας Τσίγκας, δήλωσε ότι τα πυροσβεστικά οχήματα έσπευσαν άμεσα στο σημείο και συνεχίζουν τις επιχειρήσεις κατάσβεσης μέχρι σήμερα.

Στόχος των αρχών είναι να διατηρηθούν αναλλοίωτα τα ευρήματα, καθώς οι εργασίες διεξάγονται με προσοχή λόγω της παρουσίας αερίων και του κινδύνου νέας ανάφλεξης ή έκρηξης.

Εμποτισμένο υπέδαφος με προπάνιο

Από τα έως τώρα δεδομένα, το υπέδαφος όπου περνούσαν οι αγωγοί προπανίου παραμένει εμποτισμένο. Το υγρό αέριο, όταν βρίσκεται στο έδαφος, διατηρείται σε υγρή μορφή, αλλά σε επαφή με την ατμόσφαιρα στερεοποιείται, γεγονός που απαιτεί συνεχή επιτήρηση και σταδιακή διαβροχή του χώρου.

Με εντολή του Αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος, στο σημείο επιχειρεί από την πρώτη στιγμή κλιμάκιο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, υπό την εποπτεία εισαγγελικών αρχών, ώστε η διαδικασία να εξελιχθεί με πλήρη διαφάνεια.

Άδειες, παραλείψεις και ευθύνες

Όπως ανέφερε ο κ. Τσίγκας, από τις πρώτες αυτοψίες εντοπίστηκαν δύο δεξαμενές προπανίου εκτός του κτιρίου, με σωληνώσεις που περνούσαν κάτω από τον δρόμο και κατέληγαν στις εγκαταστάσεις. Εκτιμάται ότι το έδαφος έχει εμποτιστεί με προπάνιο σε μήκος δεκάδων μέτρων, πιθανόν λόγω φθοράς των σωληνώσεων.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο υπόγειο του κτιρίου, το οποίο φέρεται να ήταν αδήλωτο και μη καταγεγραμμένο. Σύμφωνα με μαρτυρίες εργαζομένων, στον χώρο υπήρχε έντονη οσμή εδώ και καιρό. Καθώς το προπάνιο είναι βαρύτερο από τον αέρα, συγκεντρώθηκε στα χαμηλά στρώματα, δημιουργώντας εκρηκτικό μείγμα που πιθανόν ανεφλέγη από ηλεκτρική πηγή.

Όλοι οι φάκελοι της επιχείρησης έχουν κατασχεθεί. Οι αρχές εξετάζουν αν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενοι έλεγχοι και αν η λειτουργία του εργοστασίου συμμορφωνόταν με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.

Φθορές στις σωληνώσεις και πιθανές αιτίες

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται το πώς προκλήθηκαν οι φθορές στις σωληνώσεις προπανίου που οδήγησαν στη διαρροή. Εξετάστηκε το ενδεχόμενο να προκλήθηκαν από εργασίες ασφαλτόστρωσης ή διέλευση βαρέων οχημάτων, ωστόσο αυτό φαίνεται να απομακρύνεται.

Σύμφωνα με τα έως τώρα στοιχεία και φωτογραφίες που έχουν στη διάθεση τους οι αρχές, εντοπίστηκαν τέσσερις τρύπες στις σωληνώσεις, από τις οποίες διέρρευσε το αέριο. Δείγματα από το χώμα έχουν σταλεί στο Γενικό Χημείο του Κράτους για τον προσδιορισμό της ποσότητας του προπανίου που διέρρευσε.

Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να έπαιξε ένας υπόγειος χώρος που δεν περιλαμβανόταν σε καμία οικοδομική άδεια, ούτε στην αρχική του 2007 ούτε στις μεταγενέστερες. Το προπάνιο συγκεντρώθηκε εκεί, δημιουργώντας εκρηκτικό μείγμα που πιθανότατα ανεφλέγη από σπινθήρα.

Έλεγχοι και ευθύνες υπηρεσιών

Το δεύτερο σκέλος της έρευνας αφορά τις αρμόδιες υπηρεσίες και το κατά πόσο έγιναν οι απαραίτητοι έλεγχοι για τη νόμιμη λειτουργία του εργοστασίου. Όπως έχει αποκαλύψει το ΕΡΤnews, από το 2020 η Περιφέρεια Θεσσαλίας είχε απορρίψει την εγκατάσταση των δεξαμενών προπανίου στο συγκεκριμένο σημείο.

Το 2025 εκδόθηκε νέο έγγραφο από την Περιφέρεια, το οποίο ενέκρινε την εγκατάσταση μηχανολογικού εξοπλισμού υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Οι αρχές καλούνται να διαπιστώσουν αν οι όροι αυτοί τηρήθηκαν και αν πραγματοποιήθηκαν οι απαιτούμενοι έλεγχοι.

Ήδη έχουν κατασχεθεί όλοι οι φάκελοι της επιχείρησης, ενώ διερευνάται αν υπήρξαν μεταβολές στις εγκαταστάσεις, όπως μεταφορά δεξαμενών χωρίς τις απαραίτητες άδειες ή επαρκή εποπτεία.

Προειδοποιήσεις εργαζομένων

Οι εργαζόμενοι είχαν επανειλημμένα αναφέρει έντονη οσμή στον χώρο, η οποία αποδιδόταν σε προβλήματα αποχέτευσης και δεν ερευνήθηκε περαιτέρω. Οι αρχές εξετάζουν πλέον το ενδεχόμενο η διαρροή προπανίου να υφίστατο για μεγάλο χρονικό διάστημα πριν από την έκρηξη.