Καθώς η παραδοσιακή γαλλογερμανική «μηχανή» της Ευρώπης παρουσιάζει σημάδια κόπωσης, ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς φαίνεται να στρέφεται ολοένα και περισσότερο προς τη συνεργασία με την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, επιδιώκοντας να χαράξει μαζί της τη νέα πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν στη Ρώμη, στη βίλα Doria Pamphilj, σε μια συνάντηση που θα σφραγίσει τη στενότερη συνεργασία τους. Και οι δύο ανήκουν στη δεξιά πτέρυγα, υποστηρίζουν τη διατλαντική σχέση και επιδιώκουν να μειώσουν τις εντάσεις με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ενώ παράλληλα εκφράζουν δυσαρέσκεια απέναντι στον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν.

Παραδοσιακά, η Γερμανία στρεφόταν προς τη Γαλλία για τη διαμόρφωση κρίσιμων ευρωπαϊκών πολιτικών. Το γεγονός ότι ο Μερτς επιλέγει τώρα τη Μελόνι ως εταίρο του για ζητήματα εμπορίου, βιομηχανίας και σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελεί ένδειξη μιας νέας ισορροπίας δυνάμεων στην Ευρώπη.

«Όταν το Βερολίνο και η Ρώμη συνεργάζονται στενά, δεν είναι από ρουτίνα, αλλά από πεποίθηση, επειδή το μέλλον και η δύναμη της Ευρώπης εξαρτώνται από αυτό», δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ στο Politico.

Η προσέγγιση του Μερτς προς τη Μελόνι ενισχύεται και από την ενόχληση του Βερολίνου απέναντι στο Παρίσι. Η Γερμανία δυσαρεστήθηκε όταν η Γαλλία προσπάθησε να υπονομεύσει τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου Mercosur με τη Νότια Αμερική, ενώ υπάρχουν και διαφωνίες για το κοινό πρόγραμμα ανάπτυξης μαχητικού αεροσκάφους ύψους 100 δισ. ευρώ.

Συμμαχία με ιταλικό άρωμα

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η συνεργασία με τη Ρώμη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Κατά τη διάρκεια της συνόδου, οι δύο χώρες αναμένεται να υπογράψουν συμφωνίες στον τομέα της άμυνας. Ήδη οι εταιρείες Rheinmetall και Leonardo έχουν δημιουργήσει κοινοπραξία για την κατασκευή αρμάτων και στρατιωτικών οχημάτων.

Συνολικά, 21 υπουργοί από τις δύο κυβερνήσεις θα συμμετάσχουν στις συνομιλίες, με στόχο την υπογραφή περίπου δέκα συμφωνιών, σύμφωνα με την ιταλική κυβέρνηση. Παράλληλα, Γερμανία και Ιταλία σχεδιάζουν κοινό έγγραφο θέσεων για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και των εξαγωγών, ενόψει της Συνόδου Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 12 Φεβρουαρίου.

Η πρωτοβουλία αυτή δεν αναμένεται να γίνει δεκτή με ενθουσιασμό στο Παρίσι.

Μακροπρόθεσμη συνεργασία

Για τον Τζαντζιάκομο Καλόβινι  βουλευτή των Αδελφών της Ιταλίας και πρόεδρο της κοινοβουλευτικής ομάδας φιλίας Ιταλίας–Γερμανίας, η συμμαχία Μερτς–Μελόνι είναι λογική, καθώς ο Μακρόν πλησιάζει προς την ολοκλήρωση της θητείας του.

«Οι δύο χώρες έχουν σταθερές κυβερνήσεις, ειδικά σε σύγκριση με τη Γαλλία», σημείωσε. «Είναι σαφές ότι η Μελόνι και ο Μερτς έχουν μπροστά τους μακρύ δρόμο συνεργασίας».

Η διατήρηση καλών σχέσεων με τον Τραμπ αποτελεί κοινό στόχο. Και οι δύο ηγέτες έχουν προσπαθήσει να αποφύγουν εντάσεις στις διατλαντικές σχέσεις, με τη στήριξη των υπουργών Εξωτερικών τους, Βάντεφουλ και Αντόνιο Ταγιάνι.

Κυβερνητικοί αξιωματούχοι στο Βερολίνο μιλούν πλέον με θετικά λόγια για τη συνεργασία με τη Ρώμη, χαρακτηρίζοντας την Ιταλία «αξιόπιστη». Ο χαρακτηρισμός αυτός σπάνια χρησιμοποιείται τελευταία για τη Γαλλία.

«Η Γαλλία είναι πιο φλύαρη, ενώ η Ιταλία πιο πραγματιστική», σχολίασε ο Γερμανός σοσιαλδημοκράτης βουλευτής Άξελ Σέφερ. Ιταλοί αξιωματούχοι κάνουν λόγο για «καλή χημεία» ανάμεσα στη Μελόνι και τον Μερτς, σε αντίθεση με τις συχνές εντάσεις μεταξύ Μελόνι και Μακρόν.

Κατά την πρώτη του επίσκεψη στη Ρώμη ως καγκελάριος, ο Μερτς είχε δηλώσει πως υπάρχει «πρακτικά πλήρης συμφωνία» μεταξύ των δύο χωρών στα ευρωπαϊκά ζητήματα, ενώ η Μελόνι είχε τονίσει ότι «είναι αδύνατον να αμφισβητηθούν οι σχέσεις Ιταλίας και Γερμανίας».

Σχέση συμφέροντος

Παρά τη ρητορική, οι δύο ηγέτες παραμένουν σε αρκετά σημεία αντίθετοι. Η Μελόνι δεν στήριξε το σχέδιο του Μερτς για τη χρήση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων υπέρ της Ουκρανίας, ενώ αρχικά αντιτάχθηκε και στη συμφωνία Mercosur, ζητώντας προστασία για τους Ιταλούς αγρότες.

Στα δημοσιονομικά, η Ρώμη παραμένει υπέρ μιας πιο χαλαρής ευρωπαϊκής πολιτικής, ενώ το Βερολίνο επιμένει στη δημοσιονομική πειθαρχία. Η Μελόνι έχει μετακινήσει το κόμμα της προς το κέντρο στα θέματα εξωτερικής πολιτικής ενώ ο Μερτς έχει μετατοπίσει το κόμμα του δεξιότερα λόγω της ανόδου της ακροδεξιάς AfD.

Αυτή η ιδεολογική σύγκλιση έχει διευκολύνει τη συνεργασία, ιδιαίτερα σε ζητήματα μετανάστευσης, εμπορίου και ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο πρώην Ιταλός διπλωμάτης Στέφανο Στεφανίνι, η σχέση παραμένει «τακτική» και όχι στρατηγική.

Ο Στεφανίνι υπογράμμισε ότι στις αμυντικές δαπάνες η Ιταλία βρίσκεται πιο κοντά στη Γαλλία, καθώς και οι δύο χώρες χρειάζονται ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, σε αντίθεση με τη Γερμανία που διαθέτει μεγαλύτερη δημοσιονομική ευχέρεια.

Τέλος, παρά τις διαφορές, η Μελόνι φαίνεται να αξιοποιεί την ευκαιρία. «Η Μελόνι έχει καταλάβει ότι, όσο υπάρχουν εντάσεις στις σχέσεις Γαλλίας–Γερμανίας, μπορεί να πλησιάσει περισσότερο το Βερολίνο», σημείωσε ο ειδικός στις γαλλοϊταλικές σχέσεις Μαρκ Λαζάρ.

Με πληροφορίες από το Politico