Μέχρι τις αρχές του χειμώνα, το κλίμα στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου ήταν σχεδόν εφησυχαστικό. Η περίοδος θέρμανσης ξεκινούσε με σταθερές ροές εφοδιασμού, αυξημένες εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες και αποθέματα γεμάτα σε ποσοστό 83%. Οι ευρωπαϊκές αρχές μιλούσαν για ένα σύστημα που είχε αποδείξει την ανθεκτικότητά του ακόμη και χωρίς το ρωσικό αέριο, ενώ οι τιμές κινούνταν σε επίπεδα που θεωρούνταν διαχειρίσιμα.
Αυτή η αίσθηση ασφάλειας μεταφέρθηκε γρήγορα και στις αγορές. Τα επενδυτικά κεφάλαια αύξησαν τις πτωτικές τους θέσεις σε βαθμό που είχε να καταγραφεί εδώ και χρόνια, ποντάροντας ότι το φυσικό αέριο θα παρέμενε φθηνό. Όμως μέσα σε λίγες εβδομάδες το σκηνικό ανατράπηκε πλήρως. Το αποτέλεσμα ήταν μια εκρηκτική άνοδος 28,5% στην τιμή του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου μέσα σε μία μόνο εβδομάδα, η ταχύτερη αύξηση από τον Οκτώβριο του 2023.
Από τα περίπου 28 ευρώ ανά μεγαβατώρα, η τιμή εκτοξεύθηκε κοντά στα 36,5 ευρώ, με τη μεγαλύτερη ώθηση να καταγράφεται σε μία μόνο συνεδρίαση, όταν οι τιμές ενισχύθηκαν πάνω από 10%. Η μεταστροφή του κλίματος υπήρξε απότομη και, όπως επισημαίνουν αναλυτές, σχεδόν βίαιη.
Ο βασικός λόγος πίσω από αυτή την αλλαγή είναι η ταχεία αποστράγγιση των αποθεμάτων. Από το 83% του φθινοπώρου, οι ευρωπαϊκές αποθήκες έχουν υποχωρήσει περίπου στο 52%, επίπεδο σαφώς χαμηλότερο από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας για την ίδια περίοδο, που διαμορφώνεται κοντά στο 67%. Οι χαμηλές θερμοκρασίες σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης αύξησαν την κατανάλωση, ενώ η αρχική υποτίμηση του κινδύνου από την πλευρά της αγοράς επιδείνωσε την κατάσταση.
Καθοριστικό ρόλο έπαιξε και η συμπεριφορά των επενδυτών. Όσοι είχαν στοιχηματίσει σε πτώση των τιμών βρέθηκαν εκτεθειμένοι και αναγκάστηκαν να καλύψουν τις θέσεις τους, αγοράζοντας συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης. Αυτή η μαζική στροφή από τις πωλήσεις στις αγορές λειτούργησε ως καύσιμο για το ράλι των τιμών.
Παράλληλα, η ευρωπαϊκή αγορά λειτουργεί πλέον με λιγότερες εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού, γεγονός που αυξάνει τη μεταβλητότητα. Σε μια περίοδο που το ψύχος επηρεάζει πολλές περιοχές του πλανήτη, ο ανταγωνισμός για τα φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου εντείνεται, πιέζοντας ακόμη περισσότερο τις τιμές. Σε αυτό το ήδη εύθραυστο πλαίσιο, προστίθενται και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι, με ενδεχόμενες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή να ενισχύουν την ανησυχία για νέες διαταραχές στην προσφορά.
Ένα ακόμη καμπανάκι έρχεται από την αγορά παραγώγων. Το χάσμα μεταξύ των τιμών φυσικού αερίου χειμώνα και καλοκαιριού έχει σχεδόν εξαφανιστεί, κάτι που θεωρείται σαφής ένδειξη στενότητας. Παραδοσιακά, το αέριο του καλοκαιριού διαπραγματεύεται με σημαντική έκπτωση, όμως πλέον οι διαφορές έχουν περιοριστεί σε λίγα λεπτά του ευρώ, φαινόμενο σπάνιο για αυτή την εποχή του έτους.
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου αποδείχθηκε πολύ πιο εύθραυστη απ’ όσο πίστευαν οι επενδυτές. Η ηρεμία των προηγούμενων μηνών έδωσε τη θέση της σε μια απότομη αφύπνιση, υπενθυμίζοντας ότι, παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, το ενεργειακό σύστημα της Ευρώπης παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητο σε καιρικές, γεωπολιτικές και χρηματοοικονομικές ανατροπές.
