Η Ισμήνη Βλαβιανού είναι Ελληνίδα που ζει μόνιμα στο Παρίσι και εργάζεται ως καθηγήτρια στη γαλλική δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Από το 1998 διδάσκει θέατρο και λογοτεχνία σε ένα από τα δυσκολότερα σχολεία της πόλης, το Louise - Michel στα (βόρεια) προάστια, στο Μπομπινί (Σεν-Σεν-Ντενί), με μαθητές στην πλειονότητά τους γόνους μεταναστών από πολλά μέρη του κόσμου. Διδάσκει σε όλες τις τάξεις του Λυκείου. Φέτος, το πρόγραμμα Φιλολογίας της Γ' Λυκείου για το απολυτήριο (Μπακαλορεά) στο πρώτο εξάμηνο προέβλεπε «Μαντάμ Μποβαρί» του Φλομπέρ και στο δεύτερο «Οιδίποδα Τύραννο», σε δύο εκδοχές, παρουσιασμένες συγκριτικά: τη βασική, του Σοφοκλή, και μία μεταγενέστερη, του Πιερ Πάολο Παζολίνι. Ταυτόχρονα, στο πλαίσιο του μαθήματος θεάτρου, διδάσκει στα παιδιά αρχαία ελληνική τραγωδία και ανεβάζει μαζί τους παραστάσεις αρχαίου ελληνικού δράματος και σύγχρονης δραματουργίας.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ. Μια τέτοια πολλά υποσχόμενη παράσταση θα παρουσιάσει σήμερα στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. Σε συνεργασία με τις δύο Ελληνογαλλικές Σχολές του Πειραιά, τις Jeanne d' Arc και Saint - Paul, συνεργασία οπωσδήποτε καινοτόμο - ως διασχολική και διεθνική -, παρουσιάζει τον «Αίαντα» του Σοφοκλή («Ajax» γαλλιστί), στη γαλλική γλώσσα με ελληνικούς υπέρτιτλους. Η Ισμήνη Βλαβιανού φέρνει 15 από τους 30 μαθητές της με τους οποίους έχει δουλέψει πολύ και οι οποίοι θα παίξουν τους βασικούς ρόλους. Σε ταξίδι της τα Χριστούγεννα στην Ελλάδα δούλεψε εντατικά και με 17 μαθητές των ελληνογαλλικών σχολών, οι οποίοι είχαν ήδη αρχίσει δική τους προετοιμασία και θα συγκροτήσουν τον Χορό. «Οσο πιο πολύ μένω στη Γαλλία τόσο περισσότερο επιστρέφω στα αρχαία κείμενα» μας λέει. «Τα δικά μου παιδιά νιώθουν ότι ζουν κατά κάποιον τρόπο στην περιφέρεια της Γαλλίας, όπως και οι μαθητές στην Ελλάδα νιώθουν ενδεχομένως ότι ζουν στην περιφέρεια της Ευρώπης. Γι' αυτό και ήθελα αυτές οι δύο περιφερειακές σχολικές ομάδες να συναντηθούν. Είναι επίσης δύο μαθητικές ομάδες που βιώνουν κρίση, έστω και με διαφορετικό τρόπο. Η αρχαία τραγωδία γενικά, και ο "Αίας" ειδικότερα, δίνει πρότυπα ελευθερίας τα οποία έχουν ανάγκη και οι έλληνες μαθητές και οι μετανάστες της Γαλλίας. Γι' αυτό και όταν διδάσκω "Οιδίποδα Τύραννο" τα παιδιά δεν φεύγουν ούτε στο διάλειμμα. Και με ρωτούν γιατί δεν κάνουμε όλη τη χρονιά Οιδίποδα και αρχίζουμε με τη "Μαντάμ Μποβαρί". Ακόμη και ο Παζολίνι, με τη δική του εκδοχή του Οιδίποδα, που ενδιαφέρεται περισσότερο για το οιδιπόδειο σύμπλεγμα, βλέπει καθαρά τη μεταφυσική έκπληξη του ανθρώπου που δεν καταλαβαίνει τον εαυτό του και φοβάται να τον καταλάβει. Λέει κάπου ότι η ζωή σταματάει εκεί όπου ξεκίνησε. Οτι ο θάνατος επιτελεί ένα στιγμιαίο μοντάζ της ζωής. Με άλλα λόγια, ότι πεθαίνεις όπως έζησες. Τα παιδιά βρίσκουν μια αρχή στην αρχαία τραγωδία που τους δίνει δύναμη να συνεχίσουν».
ΟΙ ΜΑΣΚΕΣ ΑΝΑΠΟΔΑ. Η Ισμήνη Βλαβιανού λέει ότι για τα σημεία του έργου στα οποία υπάρχει κομμός και ο Χορός συνοδεύεται από έναν πρωταγωνιστή ζήτησε να μάθει ποιοι από τα παιδιά των Ελληνογαλλικών Σχολών έχουν τις καλύτερες φωνές. «Εμφανίστηκαν κάποια παιδιά», λέει, «το ύφος τού ενός έγερνε προς τη βυζαντινή υμνολογία, άλλου προς την παραδοσιακή μουσική, άλλου προς σύγχρονους μουσικούς ρυθμούς. Μου αρέσει αυτό. Στο σχολείο μου στη Γαλλία, αντίστοιχα, αλλιώς τραγουδάει στον κομμό ένα παιδί με καταγωγή από τις Αντίλλες, αλλιώς ένα παιδί από τη μαύρη Αφρική, το Μαρόκο ή την Αλγερία, αλλιώς ένα παιδί από τη Σερβία. Θέλω να χρησιμοποιώ ως μουσική επένδυση τη μουσική του λαού όπως αυτός συγκροτείται σήμερα. Ενας σύγχρονος αρχαίος Χορός δεν μπορεί παρά να περιλαμβάνει εμπειρίες και μνήμες σημερινές». Ολος ο Χορός φοράει μάσκες ανάποδα, στο πίσω μέρος του κεφαλιού. «Η μάσκα είναι ο σιωπηλός μάρτυρας του πόνου. Ο κοινός θνητός δεν καταλαβαίνει τον Αίαντα. Ο Χορός λοιπόν πονάει για τον Αίαντα αλλά δεν τον καταλαβαίνει».
ΜΟΝΑΧΙΚΟΙ ΗΡΩΕΣ. Ενας λόγος για τον οποίο η Ισμήνη Βλαβιανού δηλώνει οπαδός περισσότερο του Σοφοκλή παρά του σύγχρονού του Αισχύλου - ο Ευριπίδης είναι λίγο νεότερος - είναι πως κάνει τραγωδία με μοναχικούς ήρωες ενώ ο Αισχύλος κάνει τριλογίες με συνοχή, ένα είδος οικογενειακής σάγκας. «Οταν διαβάζεις "Οιδίποδα" του Σοφοκλή η μοίρα του Οιδίποδα δεν συνδέεται με τις πράξεις της οικογένειάς του, λ.χ. του Λαΐου. Και ο Αίαντας, επίσης, δεν πληρώνει σφάλματα γονέων. Πληρώνει τη σωματική του δύναμη. Ξεφτιλίστηκε επειδή του πήραν τ' άρματα και ήθελε να εκδικηθεί. Και πήγε να σκοτώσει τους Αχαιούς αλλά σκότωσε τα κοπάδια τους. Στην τραγωδία αυτή δεν υπάρχει ευρύ χρονικό πλαίσιο. Ο Σοφοκλής ρίχνει φως στη στιγμή της κρίσης, βάζοντάς μας να παρακολουθήσουμε τις τελευταίες ώρες του Αίαντα. Αυτό είναι το δυνατό του σημείο. Ο Σοφοκλής, ενώ έζησε ευτυχισμένα μέχρι τα βαθιά γηρατειά και ευτύχησε να τιμηθεί εν ζωή, ζωγραφίζει όσο κανείς άλλος τον πόνο. Ο πόνος, μας λέει, είναι η μόνη αλήθεια της ύπαρξης και το μεγαλείο του ανθρώπου, η ελευθερία του, συνίσταται στο πώς θα μπορέσει να ξεπεράσει τον πόνο αυτό. Για τον Αίαντα υπάρχουν τρεις λύσεις: να γυρίσει στην πατρική εστία, να παραδοθεί στους Τρώες και να σκοτωθεί. Οι δύο πρώτες είναι αδύνατες ηθικά, οπότε επιλέγει τον αφανισμό. Ο Σοφοκλής μάς λέει ότι ο άνθρωπος δεν ελέγχει τη μοίρα του, δεν επιλέγει τον δρόμο, γίνεται υποχείριο των γεγονότων, όμως έχει την ελευθερία να πάρει ή να μην πάρει αυτόν τον δρόμο μέχρι το τέρμα του».

INFO
«Αίας» στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά (Λεωφ. Ηρώων Πολυτεχνείου 34, τηλ. 210-4143.300) στις 20.30. Είσοδος δωρεάν, με προσκλήσεις που διατίθενται από τις γραμματείες των δύο ελληνογαλλικών σχολών. Διασκευή - σκηνοθεσία: Ισμήνη Βλαβιανού - Cogne, σε μετάφραση της πανεπιστημιακού Αντιγόνης Βλαβιανού, με την ευγενική χορηγία  του Δήμου Πειραιά και του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος. Οι μάσκες είναι της Anne Meriaux.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από