Με τη φράση «η Ρωσία είναι εταίρος του ΝΑΤΟ και όχι εχθρός», ο αµερικανός πρόεδρος Μπαράκ Οµπάµα εγκαινίασε µια νέα εποχή στις σχέσεις της Βορειοατλαντικής Συµµαχίας µε τη Μόσχα λίγο πριν από τη λήξη της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Λισαβώνα.
Στη Σύνοδο οι 26αρχηγοί των κρατών µελών του ΝΑΤΟσυζήτησαν το νέο αµυντικό δόγµα για τηνεπόµενη δεκαετία, την αποχώρηση των ξένων στρατευµάτων απότο Αφγανιστάν έως το 2014 και την εγκατάστασητης αντιπυραυλικής ασπίδαςστην Ευρώπη.Συµφώνησαν σε όλα καθώς και στον περιορισµό της δοµής του Συµφώνου, που συνεπάγεται και µείωση του κόστους. «Αυτή η Σύνοδος δεν ήταν τόσο συναρπαστική όπως κάποιες προηγούµενες διότι ουσιαστικά συµφωνούµε σε όλα µε τους εταίρους µας», δήλωσε ο Οµπάµα.
Ετσι,βασικόθέµατης Σύνοδου αναδείχθηκε η προσέγγιση µε τη Μόσχα καθώς σε µια περίοδο ψυχρών σχέσεων οι δύο πρώην εχθροί συµφώνησαν ότι πλέον δεν αποτελεί ο ένας απειλή για τον άλλο και η Ρωσία δείχνει να εξετάζει σοβαρά το ενδεχόµενο να συµµετέχει στην αντιπυραυλική ασπίδα του ΝΑΤΟ έπειτα από την επίσηµη πρόσκληση που της έγινε.
Τέρµα τα δύσκολα
Ο ρώσος πρόεδρος Ντµίτρι Μεντβέντεφ δήλωσε: «Μια περίοδος πολύ δύσκολων και τεταµένων σχέσεων µόλιςτελείωσε». Οι σχέσεις Ρωσίας – ΝΑΤΟ ήταν ιδιαίτερα τεταµένες κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Τζορτζ Μπους (υιού) και του Βαλντίµιρ Πούτιν. Το Σάββατοο Μεντβέντεφ επιβεβαίωσε ότι η Μόσχα θα συνεργαστεί µε το ΝΑΤΟ για την αντιπυραυλική ασπίδα στην Ευρώπη και πρόσθεσε ότι η χώρα του έχει «φιλόδοξα 
«Ιστορική στιγµή»
Και η γερµανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ δήλωσε: «Ενας πρώην εχθρός είναι τώρα εταίρος. Βρισκόµαστε σε ένα σηµείο καµπής στη συνεργασία µας, που µπορούµε ξεκάθαρα να το ορίσουµε ως ιστορική στιγµή».
Σε αυτό το κλίµα της αναθέρµανσης των σχέσεων µάλιστα, Μεντβέντεφ και Οµπάµα είχαν µια µη προγραµµατισµένη κατ’ ιδίαν συνοµιλία που διήρκεσε περίπου 20 λεπτά.
Εγκάρδιο τετ α τετ
Οπως διευκρίνισεο εκπρόσωπος της αµερικανικής προεδρίαςΜπεν Ρόουντς, η«εγκάρδια»συνάντηση πραγµατοποιήθηκε µε πρωτοβουλία του αµερικανού προέδρου και κατά τηδιάρκειά της ο Οµπάµααναφέρθηκε και στις συνοµιλίες που είχε µε τον πρόεδρο της Γεωργίας Μιχαήλ Σαακασβίλι. Οιδύο ηγέτες συζήτησαν επίσης για τη νέα συνθήκη STARTπου υπεγράφη τον Απρίλιο στην Πράγα και η οποία προβλέπει µείωση κατά 30% τουαριθµού των πυρηνικών κεφαλών των δύο χωρών ταεπόµενα επτά χρόνια καθώς και αµοιβαίες και πιο διαφανείς επαληθεύσεις.
Μάλιστα ο Οµπάµα χρησιµοπ οίησε τησυνάντηση αυτή αλλά καιτις δηλώσεις έξι ευρωπαίωνυπουργών Εξωτερικών για να πιέσει τους Ρεπουµπλικανούς να ψηφίσουν µαζίµε τους ∆ηµοκρατικούς στο Κογκρέσο για την επικύρωση της νέας συνθήκης START.
Αρκούδα και λαγοί
Πάντως η Ρωσίαδείχνει ναπαραµένει καχύποπτη στο θέµα της αντιπυραυλικής ασπίδας και αναµένεται να επεκτείνει τις εγκαταστάσεις ραντάρ που διαθέτει στο Αζερµπαϊτζάν.Την περασµένη εβδοµάδα ο Ντµίτρι Ρογκόζιν, ο ρώσος πρέσβης στο ΝΑΤΟ, τόνισε στο Twitter ότι πιστεύει πως το σύστηµα είναι για να προστατευθεί η Ευρώπη από τηΡωσία. «Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ προσκαλούν τη ρωσική αρκούδα να πάνε µαζί για να κυνηγήσουν λαγούς», έγραψε. «Η αρκούδα δεν καταλαβαίνει: γιατί τότε κρατάνε τουφέκια που είναι για το κυνήγι της αρκούδας;». Το Σάββατο πάντως περίπου 10.000 διαδηλωτές έξω από τηνπεριοχή όπουσυναντιούνταν οιηγέτες των χωρών του ΝΑΤΟ φώναζαν συνθήµατα όπως «Ειρήνη ναι, ΝΑΤΟ όχι». ∆εν σηµειώθηκαν επεισόδια, αλλά η πορτογαλική Αστυνοµία προσήγαγε 42 άτοµα για εξακρίβωσηταυτότητας.
Για την οικονοµία Συνάντησηείχε στη Λισαβώνα ο Μπαράκ Οµπάµα µετονπρόεδροτηςΕ.Ε.
Χέρµαν Βαν Ρόµπαϊ καιτον πρόεδροτηςΕυρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, τους οποίους διαβεβαίωσε ότι η χώρα του «δεν έχει πιο στενό εταίρο από την Ευρώπη». Οι τρεις άνδρες συζήτησαν κυρίως το ζήτηµα της οικονοµικής κρίσης προσπαθώντας να περιορίσουν τις ανησυχίες που έχουνδηµιουργηθεί στις διεθνείς αγορές. Σε συνέντευξη Τύπου ο Ρόµπαϊ υπογράµµισε ότι τα βασικά οικονοµικά µεγέθη στην Ευρώπη είναι «ισχυρά» όσον αφορά την ανάπτυξη και τον χαµηλό πληθωρισµό και ότι οι Ευρωπαίοι θέτουνσε εφαρµογή «τα απαραίτητα εργαλεία» για να στηρίξουν οικονοµικά τις χώρες που βρίσκονται σε κρίση. «Προφανώς, εφόσον είναι η µεγαλύτερη οικονοµική δύναµη παγκοσµίως, αυτό που συµβαίνει στις ΗΠΑ θα έχει µεγάλο αντίκτυπο στην Ευρώπη. Αυτό αληθεύει και αντιστρόφως», είπε από την πλευρά του ο αµερικανός πρόεδρος Μπαράκ Οµπάµα, υπενθυµίζοντας τις συνέπειες από την ελληνική κρίση την περασµένη άνοιξη. «Το σηµαντικότερο πράγµα που µπορώ να κάνω για την Ευρώπη είναι το ίδιο που µπορώ να κάνω για τις ΗΠΑ, να προωθήσω την ανάπτυξη και την απασχόληση στις ΗΠΑ», κατέληξε.
∆ΙΑΒΕΒΑΙΩΣΕΙΣ
Ο Οµπάµα διαβεβαίωσε την Ευρώπη πως «δεν έχει πιο στενό εταίρο από την Ευρώπη»
Τουρκικό σόου µε επίθεση στην Κύπρο
ΡεποΡτάζ: Αριστοτελία Πελώνη
σε… σΟΟυ της Τουρκίας επιχείρησε να µετατρέψει τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ η γειτονική χώρα, επιµένοντας µέχρι την τελευταία στιγµή στην ανάγκη να έχει λόγο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων για τα ευρωπαϊκά θέµατα άµυνας και δείχνοντας ως υπαίτια για τη µη εκπλήρωση της επιθυµίας της την Κύπρο, γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση τόσο του Γιώργου Παπανδρέου όσο και του Νικολά Σαρκοζί.
Η τουρκική διάθεση είχε διαφανεί εδώ και εβδοµάδες, λένε διπλωµατικές πηγές, θυµίζοντας ότι ο υπουργός Εξωτερικών Αχµέτ Νταβούτογλου είχε δηλώσει ότι η Τουρκία δεν είναι εταίρος, αλλά «ιδιοκτήτης» του ΝΑΤΟ, ενώ η Αγκυρα έκανε ό,τι µπορούσε για να εµφανίσει τη Σύνοδο στη Λισαβώνα ως αποκλειστικά τουρκική υπόθεση.
Σε αυτό το κλίµα, ο τούρκος πρόεδρος Αµπντουλάχ Γκιουλ επιχείρησε, σύµφωνα µε πληροφορίες, στο δείπνο των αρχηγών το βράδυ της Παρασκευής να κατηγορήσει και πάλι την Κύπρο για το γεγονός ότι η Τουρκία δεν απολαµβάνει ειδικού καθεστώτος στα θέµατα ευρωπαϊκής άµυνας και ασφάλειας. Οι επισηµάνσεις του τούρκου προέδρου που, λένε διπλωµατικές πηγές, «ούτε λίγο ούτε πολύ υποστήριξε πως η Τουρκία έχει κάνει τα πάντα για να έχει αναβαθµισµένο ρόλο, αλλά δεν της δίνεται λόγω της Κύπρου», προκάλεσαν την αντίδραση του έλληνα Πρωθυπουργού, ο οποίος του υπενθύµισε πως η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ δεν είναι χώρος επίλυσης του Κυπριακού.
«Εχουµε αξίες»
Στο ίδιο µήκος κύµατος κινήθηκε και ο γάλλος πρόεδρος, ο οποίος είχε κόντρα µε τον Α. Γκιουλ και για το Κυπριακό και για το θέµα του Ιράν. «Συγγνώµη, αλλά η Κύπρος είναι πλήρες µέλος της Ε.Ε. Είµαστε µια οικογένεια 27 χωρών. Εχουµε αξίες. Πρέπει να δρούµε σύµφωνα µε αυτές και αυτό αποτελεί γεγονός», φέρεται να είπε ο Ν. Σαρκοζί. Εδώ και µέρες η Αγκυρα επιχειρούσε στο παρασκήνιο να επιβάλει συγκεκριµένη γλώσσα για τη συνεργασία ΝΑΤΟ – Ε.Ε. στην τελική δήλωση της Συνόδου, η οποία δεν πέρασε.
Γενικόλογη αναφορά
Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι στο τελικό κείµενο υπάρχει µια γενικόλογη αναφορά, σύµφωνα µε την οποία «το ΝΑΤΟ και η Ε.Ε. µοιράζονται κοινές αξίες και στρατηγικά ενδιαφέροντα και δουλεύουν πλάι πλάι σε επιχειρήσεις διαχείρισης κρίσεων. Συνεπώς, είµαστε αποφασισµένοι να βελτιώσουµε τη στρατηγική σχέση ΝΑΤΟ – Ε.Ε., όπως έχει συµφωνηθεί από τους δύο οργανισµούς.
Καλωσορίζουµε τις τελευταίες πρωτοβουλίες από µερικούς Συµµάχους και τις ιδέες που πρότεινε ο γενικός γραµµατέας. Οικοδοµώντας πάνω σε αυτές τις πρωτοβουλίες και στην καθοδήγηση που παρέχει το στρατηγικό δόγµα, ενθαρρύνουµε τον γενικό γραµµατέα να συνεχίσει να δουλεύει µε την υψηλή εκπρόσωπο για θέµατα Εξωτερικής Πολιτικής της Ε.Ε., βαρόνη Αστον». Ετσι, το θέµα παραπέµπεται σε µελλοντική συζήτηση και συγκεκριµένα στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των κρατών-µελών του ΝΑΤΟ τον Απρίλιο του 2011.
Ο ρόλος του Ράσµουσεν
Υπενθυµίζεται ότι οι προτάσεις Ράσµουσεν αφορούσαν την προσπάθεια να αναβαθµιστεί ο ρόλος της Τουρκίας και να της χορηγηθεί ειδικό καθεστώς και λόγος (µέσα από τη διαδικασία λήψης αποφάσεων) στα ευρωπαϊκά θέµατα άµυνας και ασφάλειας. Κι αυτό διότι η Αγκυρα µπλοκάρει τις ΝΑΤΟϊκές «διευκολύνσεις» στην Ε.Ε. λόγω της Κύπρου, ενώ η Λευκωσία κάνει το ίδιο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προβάλλοντας βέτο στη συνεργασία της Τουρκίας µε τον Ευρωπαϊκό Οργανισµό Αµυνας.
∆ιπλωµατικές πηγές σηµειώνουν ότι η τουρκική συµπεριφορά δεν είναι παρά έκφραση της τουρκικής άποψης ότι τα κράτη-µέλη του ΝΑΤΟ «της χρωστούν» και πως γι’ αυτό η Αγκυρα θεωρεί ότι θα έπρεπε ήδη να έχει συνάψει συµφωνία ασφαλείας µε την Ε.Ε.
Ο Οµπάµα στηρίζει και η Μέρκελ επιµένει
