«Μας ονομάζουν… κυνηγούς της καταιγίδας, γιατί όλη η διαδικασία από την ώρα που θα πάρουμε εντολή να μπούμε στο αεροπλάνο για να απογειωθούμε μέχρι την ώρα που θα μπούμε στην καρδιά του σύννεφου για να “βομβαρδίσουμε” έχει χαρακτήρα μάχης. Για έξι μήνες η δική μας μοίρα αγρυπνά συνεχώς, γιατί πρέπει να αντιμετωπίσει έναν ξεχωριστό εχθρό, το χαλάζι».
O κ. Νικόλαος Βαμβακίδης από την άνοιξη του 1981 είναι ένας από τους κυβερνήτες… του ΕΛΓΑ και αυτή την περίοδο σπίτι του είναι το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης και το βλέμμα του πάντα είναι στραμμένο στον ουρανό.
Τα τερτίπια του καιρού και κυρίως η χαλαζόπτωση στις περιοχές της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας δεν αφήνουν περιθώρια για εφησυχασμό, λέει στα «ΝΕΑ», «αρκεί μια ειδοποίηση για να βρεθούμε το πολύ σε δεκαπέντε λεπτά στον ουρανό και να χαράξουμε πορεία για την καρδιά της καταιγίδας. Την ώρα που στη γη όλοι τρέχουν να κρυφτούν, εμείς προσπαθούμε να ξεγελάσουμε τον καιρό», λέει χαμογελώντας.
Σαν μπάλα του γκολφ
Το χαλάζι μέσα στο σύννεφο είναι πολύ μεγαλύτερο σε σχέση με το μέγεθος που φτάνει στη γη αφού, όπως δηλώνει, όταν βλέπουμε στο έδαφος χαλάζι σε μέγεθος ρώγας σταφυλιού στα 22.000 πόδια το σχήμα του είναι περίπου όσο μια μπάλα του γκολφ. «Καθώς πέφτει περνώντας από θερμά στρώματα μικραίνει συνεχώς. Έτσι πριν να δημιουργηθεί το χαλάζι εμείς επεμβαίνουμε μέσα στο σύννεφο, εκεί όπου σχηματίζονται τα έμβρυα του χαλαζιού».
Το όπλο; Φυσίγγια ιωδιούχου αργύρου. «Με αυτά πετυχαίνουμε έντονο ανταγωνισμό μεταξύ των πυρήνων συμπύκνωσης με αποτέλεσμα τα έμβρυα χαλαζιού να γίνονται περισσότερα σε αριθμό αλλά μικρότερα σε μέγεθος. Δεν αφήνουμε δηλαδή τους χιλιάδες παγοκρυστάλλους να ενωθούν και να κάνουν μεγάλες μπάλες και έτσι όταν το μικρό χαλάζι ξεκινάει την πορεία του προς το έδαφος, φτάνοντας στη γη είτε είναι πολύ μικρό σε μέγεθος προκαλώντας έτσι μικρότερης έκτασης ζημιές ή μπορεί να λειώσει και να πέσει σε μορφή βροχής».
Τα εκτοξευόμενα φυσίγγια ζυγίζουν 20 γραμμάρια το καθένα και απελευθερώνονται σε χρονικά διαστήματα των πέντε δευτερολέπτων. Στο αεροπλάνο υπάρχει μόνο το πλήρωμα και στο εκάστοτε σημείο φτάνουν με την καθοδήγηση των μετεωρολόγων από το έδαφος, οι οποίοι διαβάζουν τις εικόνες από τα τέσσερα ραντάρ και τους στέλνουν ακριβώς στο σημείο που πρέπει. «Οι πτήσεις γίνονται σε αρνητικές θερμοκρασίες, στους-10 βαθμούς Κελσίου και σε αυτό το σημείο πυροδοτούμε τα φυσίγγια προς τα κάτω και αυτά ενεργοποιούνται στους-5,-6 βαθμούς», εξηγεί.
Τρία αεροπλάνα βρίσκονται σε ετοιμότητα κάθε μέρα. Η ενημέρωση των πιλότων γίνεται στις 12 το μεσημέρι και στις 6 το απόγευμα, και η ετοιμότητα πιλότων αλλά και αεροπλάνων εξαρτάται από την πρόγνωση του καιρού.
ΑΜΕΣΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ
Πριν δημιουργηθεί το χαλάζι, επεμβαίνουν με στόχο να μειωθεί το σχήμα του και να μην προκαλέσει καταστροφές
Λιγότερες ζημιές στις καλλιέργειες
ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ Μετεωρολογικών Εφαρμογών του ΕΛΓΑ που ελέγχει όλη την επιχείρηση, εκτός από τα αεροπλάνα, διαθέτει και σύστημα χαλαζόμετρων, επισημαίνει ο προϊστάμενος του τμήματος Μιχάλης Σιούτας.
«Πρόκειται για ειδικά φενιζόλ τα οποία είναι βαμμένα με ειδικό υλικό κι έχουν διάμετρο 30 επί 30. Ύστερα από κάθε επιχείρηση βλέπουμε το αποτέλεσμα του “βομβαρδισμού”, αφού πέφτοντας το χαλάζι αφήνει σημάδια για το μέγεθος και τη δύναμή του».
Πέφτοντας στο έδαφος το χαλάζι ύστερα από τον «βομβαρδισμό» προκαλεί αρκετά μικρότερες ζημιές στις καλλιέργειες.