«Χρειάστηκε να πάρω φαρμακευτική αγωγή πέντε ημερών με αγχολυτικά για να μπορέσω να ταξιδέψω στο Λονδίνο. Το ταξίδι αυτό, αν και ήθελα να το κάνω καιρό, δεν το αποτολμούσα. Η σκέψη και μόνο ότι θα έπρεπε να μπω σε αεροπλάνο μού δημιουργούσε τρομερό άγχος, γι΄ αυτό και το καθυστερούσα».
Η κ. Χαρά Μπέκα, συνταξιούχος, περιγράφει μία κατάσταση που αφορά έναν μεγάλο αριθμό ανθρώπων οι οποίοι αποφεύγουν να ταξιδέψουν. Φυσικά, για τους περισσότερους τα ταξίδια είναι όνειρο ζωής και λέγεται ότι διευρύνουν τον τρόπο σκέψης, όμως πλέον ειδικοί λένε ότι υπάρχει και περίπτωση να τον επηρεάσουν αρνητικά. «Τα ταξίδια μού άρεσαν, όπως σε όλους νομίζω. Ένα όμως περιστατικό που συνέβη πριν από είκοσι χρόνια… ανέστειλε αυτή την επιθυμία μου», λέει η κ. Χαρά. «Βρισκόμουν στον Ηλεκτρικό- στην υπόγεια διαδρομή- από Βικτώρια για Ομόνοια. Κάπου στη μέση χάλασε ο συρμός, μας κατέβασαν κάτω και περπατήσαμε μέχρι την Ομόνοια μέσα στο τούνελ. Από εκείνη τη στιγμή κι έπειτα άρχισα να βλέπω όλους τους κλειστούς χώρους διαφορετικά- για παράδειγμα δεν μπαίνω ποτέ στο Μετρό ή σε ασανσέρ.
Κλειστός χώρος
Ο φόβος μου για το αεροπλάνο ξεκινά από το γεγονός ότι είναι ένας κλειστός χώρος». Σύμφωνα με τον Γρηγόρη Κυριάκου, χειρουργό, αεροπορικό ιατρό, αλλά και πιλότο αεροσκαφών, ο φόβος της πτήσης είναι μία αγχώδης συνδρομή που μπορεί να προκληθεί από διάφορους παράγοντες, όπως ο φόβος των κλειστών χώρων (κλειστοφοβία)- λ.χ. ο θάλαμος επιβατών των αεροσκαφών-, του ύψους (ακροφοβία), το αίσθημα απώλειας ελέγχου. «Εκείνο που επίσης επιδεινώνει την κατάσταση των ανθρώπων που ταξιδεύουν με μέσα όπως τα αεροπλάνα ή τα πλοία είναι ο φόβος που τους διακατέχει ότι πιθανόν να εκδηλώσουν επεισόδια πανικού, και μάλιστα σε μέρη όπου η διαφυγή είναι δύσκολη…».
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η υπερβολική ανησυχία είναι βασικός παράγοντας για τα προβλήματα που παρουσιάζονται κατά τη διάρκεια των πτήσεων και κατέχει το 3,5% σε ιατρικές αεροπορικές περιπτώσεις ανάγκης. Επίσης, βάσει στοιχείων του οργανισμού, στους ταξιδιώτες που επιλέγουν εξωτικούς προορισμούς, επειδή απελευθερώνονται από τους κοινωνικούς περιορισμούς της πατρίδας τους, υπάρχει κίνδυνος να ενδώσουν στο ποτό και σε παράνομες ουσίες, οι οποίες ωστόσο μπορεί να οδηγήσουν σε διανοητική κατάρρευση.
Δεν είναι όμως μόνο ο φόβος των αεροπλάνων που αποτρέπει τους περισσότερους ανθρώπους να ταξιδέψουν: ο περιορισμός για πολλές ώρες σε κλειστό χώρο είναι το κύριο πρόβλημα. Όπως τονίζει η κ. Μπέκα, «το πρόβλημα που έχω με τα αεροπλάνα ισχύει και για τα πλοία, αφού κι εκεί οι δυ νατότητες διαφυγής είναι περιορισμένες». Αλλαγές στη σχεδίαση
Αναφερόμενος στα προβλήματα των επιβατών, ο Ιωάννης Δημητρακόπουλος, ιατρός αεροπορικής ιατρικής, τονίζει ότι «γίνεται συνεχής έρευνα και προσπαθούμε να δώσουμε κάποιον ρόλο και στη σχεδίαση των αεροσκαφών, προκειμένου να είναι όσο το δυνατόν πιο ασφαλή για την υγεία των επιβαινόντων. Είναι αναγκαίο να εκτεθούν τυχόν προβλήματα υγείας σε ειδικούς πριν ή και μετά την πτήση». Ένα ανάλογο περιστατικό αντιμετώπισε ο κ. Δημητρακόπουλος: «Έπειτα από οφθαλμιατρική επέμβαση λόγω αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς, ο επιβάτης ταξίδεψε με αεροπλάνο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια της όρασης κατά την πτήση. Κανένας δεν τον είχε ενημερώσει για την αποφυγή της πτήσης ύστερα από τέτοια επέμβαση».
ΠΑΝΙΚΟΣ
Ο πανικός των επιβατών αυξάνει από τον φόβο της αεροπειρατείας ή της τρομοκρατικής ενέργειας και των αναταράξεων
Τα ταξίδια μπορεί να κάνουν κακό στην υγεία
ΥΠΑΡΧΟΥΝ κάποιες περιπτώσεις που τα ταξίδια μπορεί να κάνουν κακό στην υγεία. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η προσαρμογή σε διαφορετικές κουλτούρες μπορεί να προκαλέσει κατάθλιψη σε μερικούς ανθρώπους. Επίσης, η επιστροφή στο σπίτι παρουσιάζει δυσκολίες, ιδιαίτερα σε σπουδαστές όπου μένουν για πολύ χρόνο σε ένα μέρος και έχουν προσαρμοστεί ή και υιοθετήσει αρκετές συνήθειες του τόπου. Αυτό μπορεί να τους δημιουργήσει αίσθηση απώλειας κατά τη διάρκεια της αποχώρησής τους. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, οι ιατρικές επιτροπές που εκδίδουν ταξιδιωτικές οδηγίες για εμβολιασμούς ή για θέματα υγείας, θα πρέπει να εσωκλείουν και μια έρευνα ψυχιατρικού ιστορικού στις οδηγίες αυτές.
Επίσης, η επίσκεψη σε μέρη με ιστορική ή θρησκευτική αξία εμπεριέχει κινδύνους για τους ευαίσθητους ανθρώπους. Ο επισκέπτης μπορεί να υπερφορτιστεί, σε σημείο κατάρρευσης, σε θρησκευτικά κέντρα όπως η Μέκκα, η Ιερουσαλήμ, η το Santiago de Compostella στην Ισπανία, αλλά και σε ιερά μέρη στην Ινδία, αναφέρει ο οργανισμός.
Ο κ. Γρηγόρης Κυριάκου επισημαίνει ότι «πολλές αεροπορικές εταιρείες (δυστυχώς, καμία από τις ελληνικές) κάνουν μαθήματα που απευαισθητοποιούν και ηρεμούν τον αεροπορικό επιβάτη και τον βοηθούν να ξεπεράσει τις φοβίες του. Στα μαθήματα αυτά χρησιμοποιείται η εικονική πραγματικότητα και η θεραπεία είναι γνωστή σαν θεραπεία έκθεσης στην εικονική πραγματικότητα».