ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ «Χωρίς τον στίχο, το τραγούδι πάει φούντο…»

Τελευταία έχει ρέντα. Το είπε άλλωστε και ο φίλος του, ο Γιώργος Νταλάρας.

Ανάμεσα σε φώτα, κάμερες και κόσμο ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, στο στοιχείο του,

γελάει, χαιρετάει, χειρονομεί, τα λέει… χύμα με εκείνη τη χαρακτηριστική

σπιρτάδα και την αμεσότητα που έχουν οι ζωντανοί άνθρωποι.

Βιβλία, αφιερώματα, συναυλίες, ραδιοφωνικές παρουσιάσεις (όπως αυτή που έγινε

τις προάλλες στο βιβλιοπωλείο «Ιανός» από το Δεύτερο Πρόγραμμα της Ελληνικής

Ραδιοφωνίας) είναι για εκείνον. Τον «παραμυθά και τον μάστορα» όπως έλεγε ο

Μάνος Λοΐζος. «Μείγμα από μπαρούτι κι από μέλι. Εραστής του μόχθου και ποιητής

ατόφιος».

Και το πάρτι που διοργανώθηκε προχθές το βράδυ στο «Ozel», για τον

πρόεδρο ήταν. Γιατί η… φλέβα δεν στερεύει εύκολα. Το μολύβι με το οποίο

έγραψε μερικά από τα ωραιότερα τραγούδια της μεταπολεμικής γενιάς και που,

όπως έλεγε ο ίδιος κάποτε, έχει γίνει προέκταση του χεριού του, εξακολουθεί να

γράφει. Στίχους. Σαράντα πέντε χρόνια, στίχους. Και οι πιο πρόσφατοι (των

τριών τελευταίων χρόνων) έγιναν τραγούδια. Το «Σπάει το ρόδι» είναι το πρώτο

βιβλίο-CD της σειράς «Άξιος Λόγος» (Universal) – μιας σειράς την οποία

διευθύνουν ο Γιώργος Νταλάρας και ο Μιχάλης Κουμπιός και που έχει ως αφετηρία

τη δουλειά στιχουργών ενώ ταυτόχρονα δίνει την ευκαιρία σε νεώτερους συνθέτες

και νέες φωνές να έρθουν στο προσκήνιο. Βέβαια για τους στίχους του Λευτέρη

Παπαδόπουλου η προσφορά συνθετών και φωνών ήταν κάτι παραπάνω από

πλουσιοπάροχη…

«Είμαι πολύ τυχερός», έλεγε. «Στα 27 μου χρόνια, στην καρδιά της χρυσής

δεκαετίας – της δεκαετίας του 60 – κι ενώ μεσουρανούσαν Χατζιδάκις,

Θεοδωράκης, Γκάτσος, Χριστοδούλου, Τσιτσάνης, Καλδάρας, Ευτυχία, Βίρβος,

Γκούφας, Μητσάκης, καλούμαι να γράψω τραγούδια για τον Μπιθικώτση, την Καρέζη

κι αμέσως μετά για τη Βίκυ Μοσχολιού. Τα αποτελέσματα γνωστά: “Άπονη Ζωή”,

“Φτωχολογιά”, “Βάλε κι άλλο πιάτο στο τραπέζι”, “Σου ‘φερα νερό στις χούφτες”,

όλα με τον Ξαρχάκο.

Είμαι πολύ τυχερός: Στα 71 μου χρόνια τόσοι νέοι άνθρωποι γίνονται μια παρέα

κι αποφασίζουν να τραγουδήσουν στίχους μου. Άλλοι με τη μουσική τους, άλλοι με

τη φωνή τους. Ανάμεσά τους καταπληκτικοί παλιοί τραγουδιστές, με τεράστια

προσφορά στον χώρο… Είμαι τυχερός: ύστερα από μια τόσο μεγάλη προσωπική

διαδρομή, που πιθανόν να δημιούργησε και κάποιες αντιθέσεις, σπεύδουν σε τούτο

το αφιέρωμα εξαιρετικοί νέοι στιχουργοί, για να καταθέσουν τον καλό τους λόγο,

την αγάπη τους, την τρυφερότητά τους».

Ο Στάμος Σέμσης, ο Μιχάλης Νικολούδης, ο Αντώνης Μιτζέλος, ο Μιχάλης Κουμπιός,

ο Παναγιώτης Κάλαντζόπουλος, ο Ηλίας Μακρίδης, ο Γιώργος Καζαντζής, ο Τάσος

Γκρους, ο Παντελής Θαλασσινός, ο Σπύρος Κουρκουνάκης, ο Ανδρέας Κατσιγιάννης

(«Εστουδιαντίνα»), ο Πέτρος Βαγιόπουλος και ο Γιώργος Νταλάρας μελοποίησαν

τους στίχους. Και η Εθνική Ελλάδος του τραγουδιού, τα τραγούδησε…

«Το παράδοξο είναι», λέει ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, «ότι ένα τραγούδι

που γράφεται από δύο ανθρώπους και τραγουδιέται από έναν τρίτο, φτάνει κάποια

στιγμή και γίνεται ένα. Την δεκαετία του ’60 ήταν του συνθέτη (γιατί μόνο

εκείνος φαινόταν). Κατόπιν έγινε του τραγουδιστή. Τον Εθνικό Ύμνο όμως δεν

λέμε ότι τον έγραψε ο Μάντζαρος. Τον έγραψε ο Διονύσιος Σολωμός. Τα πάντα

αρχίζουν από τον στίχο. Ο Μίκης Θεοδωράκης, ας πούμε, από τους στίχους αρχίζει

– στίχους που έχουν περιεχόμενο. Και οι ίδιοι αυτοί οι στίχοι περιέχουν

μουσική. Το ταλέντο του συνθέτη είναι να ανακαλύψει τη μουσική. Και στη

συνέχεια να βρει τον τραγουδιστή που θα καταλάβει τον στίχο. Αν δεν πει τα

λόγια όπως πρέπει, το τραγούδι πάει φούντο».

«Το πιο περιφρονημένο επάγγελμα»

Στιχουργοί, «το πιο περιφρονημένο επάγγελμα». Πολλοί έφυγαν χωρίς να τους

πάρουμε καν είδηση. Άλλοι πέθαναν απένταροι και παραπεταμένοι. «Πριν από εμένα

υπήρχαν καταπληκτικοί στιχουργοί που πέθαναν στην ψάθα. Η Ευτυχία έδινε τα

τραγούδια της για 5 δεκάρες. Ο Λελάκης (που είχε γράψει το “Ένας αλήτης

πέθανε”) πέθανε φτωχός. Οι πρώτοι που προσπάθησαν να κάνουν κάτι ήταν ο Βίρβος

και ο Χρήστος Κολοκοτρώνης. Πήγαιναν στα δισκάδικα και έβλεπαν αν είναι

γραμμένο το όνομα του στιχουργού. Αργότερα εγώ. Με τις εκπομπές μου στο

ραδιόφωνο και την τηλεόραση».

Τη σκυτάλη τώρα παίρνουν στα χέρια τους ο Γιώργος Νταλάρας και ο Μιχάλης

Κουμπιός (στον οποίο ανήκει και η ιδέα). Στα σκαριά, ήδη, οι δίσκοι του

Ελευθερίου, του Μιχάλη Γκανά, του Άλκη Αλκαίου, του Κώστα Τριπολίτη, του

Θοδωρή Γκόνη, του Ηλία Κατσούλη. Αλλά η πρόσκληση (για στίχους) είναι ανοικτή.

Με την παρούσα κατάσταση στο τραγούδι, είναι ευτύχημα να υπάρξει μια πόρτα για

ενδιαφέρουσες νέες δουλειές. Όπως, άλλωστε, έλεγε τις προάλλες και ο Λευτέρης

Παπαδόπουλος «σε μια δισκογραφία σε τέλμα, τι κίνητρο να έχουν οι άνθρωποι για

να γράψουν;».

INFO

Λευτέρης Παπαδόπουλος, «Σπάει το ρόδι», Universal. Τιμή: 23 ευρώ.