Ούτε φαγητό ούτε νερό, ούτε καν ένα τσιγάρο…

«Πατέρας χτύπησε τον δωδεκάχρονο γιο του και μετά του κάρφωσε μολύβι στο

πόδι επειδή χάλασε τη νηστεία»! Ο πατέρας συνελήφθη ύστερα από καταγγελία του

δασκάλου του δωδεκάχρονου παιδιού, αν και λίγες ώρες αργότερα αφέθηκε

ελεύθερος.

Η Εσρά διάβασε στις εφημερίδες για το δωδεκάχρονο παιδί. Στενοχωρήθηκε. Ήξερε

ότι στην Ανατολική Τουρκία υπήρχαν τέτοια περιστατικά. Ήξερε πως σε αυτές τις

περιοχές γονείς απειλούν τα παιδιά τους με ξύλο αν δεν τηρήσουν τη νηστεία του

ραμαζανιού. «Κι όμως το ραμαζάνι είναι χαρά για τα παιδιά και η νηστεία είναι

κάτι σαν παιχνίδι», μας εξηγεί η Εσρά και θυμάται την πρώτη ημέρα που έκανε

νηστεία. Ήταν δώδεκα χρόνων όταν τρεις ημέρες πριν από το τέλος του ραμαζανιού

τη φώναξε η μαμά της: «Αν καταφέρεις να κάνεις νηστεία για μια ολόκληρη μέρα

θα κερδίσεις ένα γερό κομπόδεμα»! Από την ανατολή μέχρι τη δύση του ηλίου η

Εσρά δεν έφαγε τίποτα. Ούτε καν νερό δεν ήπιε. Ήταν δύσκολο, αλλά τα κατάφερε.

Λίγα λεπτά πριν δύσει ο ήλιος κάθησαν όλοι, η μαμά, ο μπαμπάς και οι δύο

αδελφοί της, γύρω από το στρωμένο τραπέζι και περίμεναν το εζάνι, την

προσευχή. Κι επιτέλους ακούστηκε η φωνή του μουεζίνη να βγαίνει από τον

μιναρέ. Άρχισε το ιφτάρ, όπως αποκαλείται το πρώτο φαγητό μετά τη νηστεία. Η

Εσρά ήπιε πρώτα μια γουλιά νερό, έτσι όπως συνηθίζεται, και μετά έβαλε στο

στόμα της ένα χουρμά. Ήταν ο πιο νόστιμος χουρμάς που έφαγε ποτέ! Και μετά

σούπα τραχανά! Κι ύστερα σις κεμπάμπ, πιλάφι, σαλάτα! Και τέλος το γλυκό του

ραμαζανιού: γκιουλάτς από φύλλο μπακλαβά, γάλα, καρύδια και ρόδι. Αλλά το

καλύτερο ήταν το κομπόδεμα που κέρδισε. Δεν θυμάται καν πόσα χρήματα ήταν. Δεν

θα ξεχάσει όμως ποτέ πόση χαρά έκανε.

Ραμαζάνι είναι η ονομασία του μήνα της νηστείας του μουσουλμανικού έτους και

κατά τη διάρκειά του οι μουσουλμάνοι απέχουν από κάθε είδους τροφή και νερό

από την ανατολή μέχρι τη δύση του ηλίου. Ο μήνας αυτός συνδέεται με την

αποκάλυψη του Κορανίου στον Μωάμεθ και για τους μουσουλμάνους είναι ευκαιρία

σωματικής κάθαρσης και ένας από τους πέντε Στύλους του Ισλάμ: ομολογία πίστεως

(δεν υπάρχει άλλος θεός και προφήτης είναι ο Μωάμεθ), ναμάζι (προσευχή),

ζεκιάτ (ελεημοσύνη), ορούτς (νηστεία) και χατζιλίκι (προσκύνημα στη Μέκκα).

Κάθε χρόνο το ραμαζάνι μετακινείται 10 ημέρες νωρίτερα. Φέτος άρχισε στις 23

Σεπτεμβρίου και στην Τουρκία τελειώνει αύριο. Τη Δευτέρα αρχίζει το μπαϊράμι.

«Σε τέσσερα χρόνια το ραμαζάνι θα πέσει Αύγουστο! Η ημέρα θα είναι μεγαλύτερη

και η ζέστη αφόρητη! Πώς θα αντέξουμε χωρίς φαγητό και χωρίς νερό!». Η Εσρά

ανησυχεί από τώρα. Θέλει όμως να τα καταφέρει. Η φίλη της η Τανσού πάλι, είναι

σχεδόν βέβαιη ότι δεν θα κάνει νηστεία εκείνη τη χρονιά. Ήδη από φέτος δεν την

τήρησε κατά γράμμα. Κάποιες ημέρες έτρωγε κανονικά!

Τον Αύγουστο! Τον μήνα του ραμαζανιού οι ρυθμοί πέφτουν. Στα πρόσωπα

των ανθρώπων σχηματίζεται η κούραση και η εξάντληση από τη νηστεία.

Τουλάχιστον μία ώρα πριν αρχίσει το ιφτάρ σχηματίζονται ουρές έξω από τα

αντίσκηνα που στήνουν οι δήμοι για συσσίτιο. Φέτος υπολογίζεται ότι μόνο στην

Πόλη μοιράστηκε φαγητό σε πέντε εκατομμύρια απόρους. Δεν είναι λίγοι αυτοί που

περιμένουν κάθε χρόνο το ραμαζάνι για να γεμίσουν τα στομάχια τους έστω και

μετά τη δύση του ηλίου!

«Μη σε δει κανένα μάτι να πίνεις αλκοόλ…»

«Είναι πολλοί αυτοί που νηστεύουν στην Πόλη. Ίσως και οι μισοί», είναι η

εκτίμηση της Τανσού, η οποία μας εξηγεί ότι στην Ανατολική Τουρκία αυτά τα

ποσοστά είναι πολύ μεγαλύτερα. Στο Ερζουρούμ, στο Κάισερι, στην Κόνια, που

είναι πιο συντηρητικές κοινωνίες, ίσως και να μη βρεις κανένα μαγαζί κατά τη

διάρκεια της ημέρας που να προσφέρει φαγητό. Όσο για αλκοόλ, σε καμιά

περίπτωση. Αν σε πάρει κανένα μάτι να πίνεις αλκοόλ μπορεί και να

κινδυνεύσεις! Τα τελευταία χρόνια όμως κυκλοφορεί μπίρα χωρίς αλκοόλ! Αυτή

επιτρέπεται!

Τα δακρυγόνα. Κάτι ανάλογο μπορεί να συμβαίνει και στο Φατίχ της Πόλης.

Δεν θα δεις κανέναν στον δρόμο να καπνίζει τσιγάρο. Γιατί και η εισπνοή καπνού

απαγορεύεται κατά τη διάρκεια της νηστείας! Μάλιστα ξεκίνησε ακόμη και

ολόκληρη συζήτηση για το «αν τα δακρυγόνα που ρίχνει η αστυνομία χαλούν τη

νηστεία»! Τελικά η αστυνομία απέφυγε φέτος να χρησιμοποιήσει δακρυγόνα σε

διαδηλώσεις και η συζήτηση έκλεισε!