H Ωραία Eλένη ήταν πιστή!

Όπου η Ελένη δεν ήταν η αφορμή του Τρωικού Πολέμου! Διότι δεν την άρπαξε ο

Πάρις από την Σπάρτη. Ομοίωμά της, είδωλό της άρπαξε. Τη Ελένη την αυθεντική,

ο Ερμής την έφερε και την έκρυψε στην Αίγυπτο για να διαφυλάξει την

αξιοπρέπειά της. Κι όταν ο πόλεμος μετά από τόσο αίμα, τόσους νεκρούς, τόσο

πόνο και δάκρυα δέκα χρόνων τελείωσε, ο Μενέλαος το είδωλο αυτό πήρε μαζί του

επιστρέφοντας, βαυκαλιζόμενος ότι σέρνει ως τρόπαιο στη Σπάρτη την άπιστη. Ενώ

η Ελένη, αφοσιωμένη στη συζυγική πίστη, περίμενε στην Αίγυπτο…

Είναι η «άλλη», η «διαφορετική» εκδοχή του μύθου της Ωραίας Ελένης και του

Τρωικού Πολέμου. Με ρίζες στην Κάτω Ιταλία, τού ήρθε κουτί του ανατρεπτικού

Ευριπίδη. Ο οποίος στον μύθο αυτό βασίστηκε για να πλάσει την «Ελένη» του,

άλλη μια ειρωνική τραγωδία.

Την τραγωδία αυτή επέλεξε να παρουσιάσει φέτος το ΔΗΠΕΘΕ Λάρισας / «Θεσσαλικό

Θέατρο» σε σκηνοθεσία Γιάννη Μαργαρίτη και με πρωταγωνιστές δύο ηθοποιούς με

γνώση και πείρα στην τραγωδία, από τους καλύτερους του χώρου: την Φιλαρέτη

Κομνηνού στον επώνυμο ρόλο και τον Κωνσταντίνο Κωνσταντόπουλο.

Στην «Ελένη» του, που χρονολογείται περί το 412 π.X., μετά την καταστροφή των

Αθηναίων στη Σικελία, εξ ου και το έντονα αντιπολεμικό μήνυμα του έργου, ο

Ευριπίδης, «από τους πιο δριμείς και σαρκαστικούς επικριτές της Ελένης», όπως

σημειώνει ο Κώστας Τοπούζης, «εδώ “παλινωδεί” και δείχνεται ο πιο ποιητικά και

εμπνευσμένα υμνωδός της».

H Ελένη του, «πολιορκημένη» ερωτικά από τον Θεοκλύμενο, τον βασιλιά της

Αιγύπτου, παραμένει πιστή στον Μενέλαο και όταν εκείνος ναυαγεί στις ακτές της

Αιγύπτου, συναντιούνται και μαθαίνει την αλήθεια σχεδιάζουν με απάτη και με τη

συνεργασία της μάντισσας Θεονόης, αδελφής του Θεοκλύμενου, τη φυγή τους – λίγο

με τον τρόπο της «Ιφιγένειας εν Ταύροις» – που ανακόπτεται αλλά οι από μηχανής

Διόσκουροι, αδέλφια της Ελένης, δίνουν την ευτυχή λύση.

H «Ελένη» παρουσιάζεται σε μετάφραση K.X. Μύρη, με σκηνικά Δημήτρη Κακριδά,

κοστούμια Ελένης Μανωλοπούλου, μουσική Χρήστου Θηβαίου και χορογραφία Σεσίλ

Μικρούτσικου.

Στην – πολύ καλή – διανομή, επίσης: Δημήτρης Σιακάρας (Θεοκλύμενος), Μαριάνθη

Σοντάκη (Θεονόη), Γιώργος Ζιόβας, Παντελής Παπαδόπουλος, Αντώνης Μπαμπούνης,

Έκτορας Καλούδης, Μαίρη Σαουσοπούλου κ.ά.

Τη φήμη της «Ελένης», που στη σύγχρονη εποχή πρωτοπαρουσίασε στην Ελλάδα μόλις

το 1962 – στην Επίδαυρο – το Εθνικό Θέατρο σε σκηνοθεσία Τάκη Μουζενίδη με την

Άννα Συνοδινού στον επώνυμο ρόλο, εκτόξευσε ο Ανδρέας Βουτσινάς με μια

λαμπερή, φαντασμαγορική παράσταση, με πολύ χιούμορ, που ανέβασε το 1982 για το

ΚΘΒΕ με Ελένη την Αλεξάνδρα Λαδικού.

Παιχνίδι με τη φόρμα

«Ο Ευριπίδης διαλέγει εδώ την ιδέα του “ειδώλου” και της ενάρετης Ελένης. Που

μας προβάλλει μια Ελένη με τα χαρακτηριστικά της Πηνελόπης», λέει ο σκηνοθέτης

Γιάννης Μαργαρίτης. «H Ελένη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ιστορία που δεν είναι

δική της αλλά που άλλοι της αποδίδουν. Ο Ευριπίδης με την ατάραχη λογική του

παίζει με την αντίθεση αυτή ανάμεσα σε όνομα και πράγμα, ανάμεσα στο είναι και

στο φαίνεσθαι.

Από αυτό το σημείο αρχίζει και η συζήτηση για τη φόρμα που δίνει ο ποιητής στο

ίδιο του το δημιούργημα. Είναι τραγωδία, φάρσα, κωμωδία, ειρωνικό δράμα,

ιλαροτραγωδία, μελόδραμα ή μήπως με τις απότομες εναλλαγές του ύφους φτάνουμε

στις παρυφές ενός πρώιμου μπαρόκ;

H παράστασή μας επιχειρεί να διατυπώσει την πρόταση ενός παιχνιδιού με τη

φόρμα. Το πέρασμα από τη μια σκηνική επιλογή στην άλλη ακόμα και μέσα από την

ανατροπή».

INFO

«Ελένη»: Φίλιπποι (12/8), Δελφοί (25/8), Άργος (26/8), Ηλιούπολη (30/8),

Παπάγου (1/9), Άγιος Στέφανος (2/9), Γλυφάδα (5/9), Λάρισα (7,8/9), Βόλος

(9/9), Μαρούσι (11/9).