|
|
Οι επισκέψεις της τζαζ στην Ελλάδα είναι σπάνιες. Στη χώρα μας καμία
πολιτιστική πολιτική δεν έδωσε τη σημασία που δικαιούται αυτή η έκφανση του
σύγχρονου πολιτισμού. Γνωρίζουμε, πλέον, ότι οι ελπίδες μας να διατηρήσουμε
μια, έστω, στοιχειώδη επαφή με το παγκόσμιο τζαζ γίγνεσθαι στηρίζονται στην
τόλμη κάποιων διοργανωτών που ξεκινούν πάντα με φιλοδοξίες αλλά που τα
εισπρακτικά αποτελέσματα, συνήθως, ουδόλως τροφοδοτούν τον ενθουσιασμό τους να
συνεχίσουν. Έχουμε συνείδηση ότι ζούμε στο περιθώριο της παγκόσμιας τζαζ
κοινότητας τη στιγμή μάλιστα που στην Ευρώπη η μουσική αυτή αποκτά όλο και πιο
ουσιαστικό λόγο και όλα δείχνουν πως εκεί πλέον χτυπά η καρδιά της.
Μπορεί πριν από μερικά χρόνια τα ευρωπαϊκά φεστιβάλ να ήταν λίγα, είχαν
όμως πάντα την αίγλη πολύ σημαντικών πολιτιστικών γεγονότων. Σήμερα, είναι
πολύ δύσκολο να τα καταμετρήσει κανείς αφού ακόμα και μικρές ευρωπαϊκές πόλεις
τολμούν φιλόδοξες διοργανώσεις. Δεν σκοπεύουμε όμως να αφήσουμε τον πρώτο λόγο
στην απαισιοδοξία. Δεν το δικαιούται άλλωστε αυτό το καινούργιο φεστιβαλικό
εγχείρημα που, σε λίγες ημέρες, θα μας δώσει την ευκαιρία να συναντήσουμε από
κοντά τρεις σημαντικές προσωπικότητες της διεθνούς τζαζ σκηνής.
Το 1ο «Athens Jazz Festival» υπόσχεται δύο από τις πιο ενδιαφέρουσες
καλοκαιριάτικες μουσικές βραδιές. Του ευχόμαστε καλή επιτυχία που θα πει να
εξασφαλίσει τη δυνατότητά του να συνεχίσει…
ΑΛ NTI ΜΕΟΛΑ
Δεξιοτεχνία χωρίς φαντασμαγορία
|
|
Από τον Larry Coryell πήρε την κιθαριστική ιδιοσυγκρασία, από τον Chick Corea
άδραξε την ευκαιρία να μείνει στην τζαζ ιστορία συμμετέχοντας και
συνδιαμορφώνοντας το «Return to forever», ένα από τα πιο σημαντικά μουσικά
σχήματα της ηλεκτρικής τζαζ στη δεκαετία του ’70. Τέλος από τον Astor
Piazzolla την μουσική ωριμότητα να αντλεί έμπνευση από ολόκληρο το φάσμα της
σύγχρονης μουσικής δημιουργίας. Αν εξαιρέσει κανείς την τεράστια εμπορική
επιτυχία που είχε στα μέσα του ’80 η σύμπραξή του με τους κιθαρίστες Πάκο ντε
Λουθία και Τζον Μακλάφλιν, θεωρούμε ότι η δεύτερη πιο δημιουργική περίοδος της
καριέρας του, μετά το «Return To Forever», είναι το μουσικό σχήμα World
Simfonia που οδήγησε στις αρχές του ’90 και που είχε ως αποτέλεσμα δύο
εξαιρετικές δισκογραφικές δουλειές. Εκεί ο Αλ Ντι Μέολα ανιχνεύει μ’ έναν
πραγματικά προσωπικό τρόπο το μουσικό πνεύμα του μεγάλου Αργεντίνου συνθέτη
ξεδιπλώνοντας την ενορχηστρωτική και συνθετική του φαντασία.
ΡΙΣΑΡ ΓΚΑΛΙΑΝΟ
«Τολμηρές» ματιές στην παράδοση
|
|
Για τον σπουδαίο αυτόν Γάλλο ακορντεονίστα δύο είναι τα πρόσωπα που, στα μέσα
της δεκαετίας του ’80, φώτισαν τον δρόμο που τον οδήγησε να μετεξελιχθεί από
ένας παραδοσιακός ακορντεονίστας του γαλλικού «musette» σε έναν από τους πιο
σημαντικούς Ευρωπαίους τζάζμεν. Ο πρώτος είναι ο συμπατριώτης του μουσικός των
πνευστών Michel Portal που τον βοήθησε να εμβαθύνει στη φιλοσοφία του τζαζ
αυτοσχεδιασμού και ο δεύτερος ο Αργεντινός συνθέτης Astor Piazzolla που τον
προέτρεψε να επινοήσει καινούργιες οπτικές γωνίες για να «διαβάσει» τη γαλλική
λαϊκή μουσική παράδοση (που τόσο πολύ στηρίχτηκε στον ήχο του ακορντεόν) όπως
άλλωστε και ο ίδιος είχε κάνει με την παράδοση του tango. Υπάρχει όμως και
κάτι ακόμα που λειτούργησε, ίσως πιο υποδόρια, αλλά το ίδιο καθοριστικά στη
διαμόρφωση της μουσικής του προσωπικότητας: ήταν η μεγάλη κληρονομιά που άφησε
ο Γαλλοτσιγγάνος κιθαρίστας Django Reinhardt, ο πρώτος που έδωσε υπόσταση στον
όρο «ευρωπαϊκή εκδοχή της τζαζ», της οποίας ένας από τους πιο σημαντικούς
εκφραστές είναι σήμερα ο Γάλλος ακορντεονίστας. Ο Ρισάρ Γκαλιανό, που δεν
έπαψε ποτέ να εμπνέεται από τη μουσική χειρονομία του Django, εδώ και είκοσι
περίπου χρόνια είναι αδιάκοπα παρών στη τζαζ δισκογραφία δίνοντας εξαιρετικά
δείγματα γραφής σε συνεργασία με Ευρωπαίους και Αμερικανούς καλλιτέχνες.
ΤΣΑΡΛΣ ΛΟΪΝΤ
Ο εύθραυστος λυρισμός της αναπνοής
|
|
Πολλοί υποστηρίζουν ότι, μετά τον θάνατο του John Coltrane (1967), αρχίζει η
μετα – τζαζ ιστορία. Τα κριτήρια με τα οποία προσδιορίζεται αυτή η περίοδος
δεν είναι στυλιστικά ούτε μουσικολογικά. Ο ίδιος ο John Coltrane αλλά και ο
Miles Davis και ο Ornette Coleman, ο καθένας με τον τρόπο του, απελευθέρωσαν
την τζαζ από τέτοιου είδους «ταμπού» ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του ’60.
Αυτό που μετράει, από εδώ και στο εξής, είναι η προσωπικότητα του μουσικού που
ακολουθεί τον δικό του δρόμο, έξω από «σχολές» ή αδιαφιλονίκητα πρότυπα και
συμπεριφορές. Μέσα στον καλλιτεχνικό περίγυρο, που σημασιοδοτεί μ’ έναν
καινούργιο τρόπο το μέλλον της τζαζ, οφείλουμε να δούμε και την πορεία του
εξηνταεπτάχρονου, σήμερα, σαξοφωνίστα Charles Lloyd από το Memphis του
Tennessee που έκανε τα πρώτα του βήματα στην τζαζ σκηνή το 1956. Οι
«συναναστροφές του» με μουσικούς όπως ο σαξοφωνίστας George Coleman και ο
ντράμερ Chico Hamilton σηματοδότησαν την ιδιόμορφη στάση του που αν και
κινήθηκε εντός του «κυρίως ρεύματος» είχε πάντα την τάση να οδηγεί τη
δημιουργικότητά του πέρα από τις παγιωμένες αντιλήψεις. Η συνάντησή του με τον
Keith Jarrett στα 1964 θα δώσει σάρκα και οστά σε μια αναζήτηση που έχει ήδη
αρχίσει από τα τέλη του ’50.
«Ο Coltrane κατάφερε με τη μουσική του να ενσαρκώσει την ομορφιά, την
ταπεινοφροσύνη, την ευφυία και την πιο εσωτερική κίνηση όπως το swing. Αυτό,
όμως, που κυρίως κατάφερε ήταν να εισάγει με την αναπνοή του την πνευματική
διάσταση του ήχου. Ξέρω πως κάτι τέτοιο αναζητούσα κι εγώ πολύ πριν ακούσω τη
μουσική του».
Ο πνευματισμός του John Coltrane θα γίνει για τον Τσαρλς Λόιντ ένα σημείο
αναφοράς, μια πηγή έμπνευσης που θα διαμορφώσει ακόμα και τον ήχο του. Χαμηλών
τόνων και ταυτόχρονα ασυγκράτητος, ένα τενόρο σαξόφωνο πάμπλουτο σε αρμονικές
που απελευθερώνει έναν εύθραυστο λυρισμό. Να τι έχουμε ακούσει μέσα από τους
τελευταίους δίσκους για την ECM αυτού του μεγάλου αυτοσχεδιαστή που η
εσωστρέφεια και πολλές φορές η μελαγχολία γίνονται οι εκφραστικές αρετές του.
INFO
Απόψε και αύριο, στο Θέατρο του Λυκαβηττού. Γενική είσοδος: 35 ευρώ. Εισιτήριο
διημέρου: 60 ευρώ. Προπώληση: Ταμείο Φεστιβάλ Αθηνών (Πανεπιστημίου 39 – Στοά
Πεσμαζόγλου, τηλ. 210-3221459).
Απόψε εμφανίζονται το κουαρτέτο του Αμερικανού κιθαρίστα Al Di Meola και το
«The string project».
H ορχήστρα του Γάλλου ακορντεονίστα Ρισάρ Γκαλιανό εμφανίζεται αύριο, μετά το
κουαρτέτο του Τσαρλς Λόιντ και πριν από τους δικούς μας Mode Plagal.
Το κουαρτέτο του Αμερικανού σαξοφωνίστα Τσαρλς Λόιντ ανοίγει την αυριανή ημέρα
του φεστιβάλ.
