Οι γονείς μου, οι «προδότες»

Μια νύχτα, ο Ρόμπερτ Μίροπολ ξύπνησε, καθώς μια ιδέα τού σφηνώθηκε στο

μυαλό, που αργά ή γρήγορα θα τον έκανε να πάρει την πιο γλυκιά εκδίκηση για

μια αδικία που είχε κάνει η αμερικανική κυβέρνηση και που τον σημάδεψε στη ζωή

του: την εκτέλεση των γονέων του.

Σήμερα, κυκλοφορούν στα αμερικανικά βιβλιοπωλεία τα απομνημονεύματά του. Να

χάνεις τους γονείς σου στα έξι σου χρόνια είναι τραγικό. Να τους χάνεις επειδή

καταδικάστηκαν σε θάνατο είναι τρομερό. Όμως, να τους χάνεις επειδή η

κυβέρνηση της πατρίδας σου τους θεωρεί προδότες είναι ένας εφιάλτης με τον

οποίο είσαι καταδικασμένος να ζεις σε όλη σου τη ζωή. Αυτή ακριβώς ήταν η

μοίρα του Ρόμπερτ Μίροπολ, γιου της Έθελ και του Τζούλιους Ρόζενμπεργκ, οι

οποίοι σαν σήμερα πριν από 50 χρόνια κάθησαν στην ηλεκτρική καρέκλα στις

φυλακές Σινγκ Σινγκ.

Μακαρθική υστερία

Ήταν και οι δύο Αμερικανοί κομμουνιστές. Όμως, είχαν την ατυχία να ζουν στα

χρόνια της μακαρθικής υστερίας. Κατηγορήθηκαν για «συνωμοσία με σκοπό τη

διάπραξη κατασκοπείας για να κλέψουν το μυστικό της αμερικανικής ατομικής

βόμβας» και να το δώσουν στους Σοβιετικούς. Ήταν ένοχοι ή αθώοι; «Ακόμη και αν

πιστέψουμε το κατηγορητήριο και τους μάρτυρες», λέει ο γιος τους, ο οποίος

σήμερα είναι 56 ετών, «το βέβαιο είναι ότι η μητέρα μου δεν υπήρξε πράκτορας

της KGB. Για τον πατέρα μου δεν ξέρω αν ήταν μπλεγμένος σε άλλες

δραστηριότητες».

Στο βιβλίο «H εκτέλεση μιας οικογένειας, το ταξίδι ενός γιου», ο Ρόμπερτ

Μίροπολ, ο οποίος από τα παιδικά του χρόνια χρησιμοποιεί το όνομα της

οικογένειας που τον υιοθέτησε, διηγείται πώς έζησε τον χαμό των γονέων του σε

ηλικία μόλις 6 ετών και πώς αυτό διαμόρφωσε αργότερα την πολιτική του

ταυτότητα στην Αριστερά. Από το 1990, ο Ρόμπερτ προσφέρει τις υπηρεσίες του σε

ένα κέντρο που φροντίζει παιδιά που έζησαν παρόμοιες με τις δικές του

εμπειρίες, επειδή οι γονείς τους ανήκουν σε περιθωριακές κοινωνικές ομάδες και

σε πολιτικές οργανώσεις που τέθηκαν εκτός νόμου.

Τους είχαν σκοτώσει

Άραγε, τι θυμάται ο Ρόμπερτ Μίροπολ από εκείνη τη 19η Ιουνίου, πριν από 50

χρόνια; «Λίγα πράγματα», λέει ο ίδιος. «Ήμασταν σε ένα φιλικό σπίτι και όταν η

τηλεόραση διέκοψε το πρόγραμμά της για να μεταδώσει την είδηση της εκτέλεσης,

μας έβγαλαν έξω να παίξουμε. Ο αδελφός μου ο Μάικλ, τέσσερα χρόνια μεγαλύτερός

μου, κατάλαβε και είπε: “Καλή αντάμωση, αντίο”. Εγώ καταλάβαινα μόνο πως

συνέβαινε κάτι πολύ σοβαρό. Μία εβδομάδα αργότερα, ο Μάικλ μού εξήγησε ότι ο

μπαμπάς και η μαμά δεν θα επέστρεφαν πια, γιατί τους είχαν σκοτώσει». Παρά τα

χρόνια που έχουν περάσει, ο Ρόμπερτ Μίροπολ δηλώνει ότι δεν θα έμενε

ικανοποιημένος αν η κυβέρνηση του ζητούσε δημοσία συγγνώμη.

«Τώρα», λέει, «θέλω να παίξω ρόλο στην ήττα των καταστροφικών κοινωνικών

δυνάμεων που σκότωσαν τους γονείς μου».

H σκευωρία που τους οδήγησε στην ηλεκτρική καρέκλα

ΟΙ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΙ

Τζούλιους Ρόζενμπεργκ, διπλωματούχος μηχανικός, και η σύζυγός του Έθελ.

H ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Οι Ρόζενμπεργκ είχαν συγκροτήσει δίκτυο κατασκοπίας και πρόδωσαν στη Σοβιετική

Ένωση το μυστικό της ατομικής βόμβας του Ναγκασάκι. Μετά την κατασκευή της

βόμβας από τους Σοβιετικούς, οι ΗΠΑ υποχρεώθηκαν στον Πόλεμο της Κορέας να

χρησιμοποιούν μόνο συμβατικά όπλα. Αυτό στοίχισε τη ζωή 50.000 Αμερικανών

στρατιωτών, γεγονός για το οποίο ευθύνονταν οι Ρόζενμπεργκ.

ΟΙ ΜΑΡΤΥΡΕΣ

Το δεξί χέρι του Μακάρθι, ο Ρόι Κον (ο οποίος το 1969 καταδικάστηκε για

εξαγορά, εκβιασμό και απάτη), τους «προετοίμαζε» επί οκτώ μήνες. Ο Ντέιβιντ

Γκρίνγκλας κατέθεσε ότι, ως τεχνικός συνεργάτης του Κέντρου Ατομικών Ερευνών

του Λος Άλαμος, έτυχε να ακούει συζητήσεις επιστημόνων, στις οποίες

αναφέρονταν μυστικά της ατομικής βόμβας. Στη συνέχεια, αυτές τις μυστικές

πληροφορίες τις μετέδιδε στον γαμπρό τού Τζούλιους Ρόζενμπεργκ.

ΤΟ «ΠΕΙΣΤΗΡΙΟ»

Το κύριο «αποδεικτικό στοιχείο» του κατηγορητηρίου ήταν ένα σκίτσο της βόμβας

του Ναγκασάκι, που το ετοίμασε ο Ντέιβιντ Γκρίνγκλας και το έδωσε, τάχα, στον

Τζούλιους Ρόζενμπεργκ, για να το διαβιβάσει στη Σοβιετική Ένωση.

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

Ο δικαστής Ίρβινγκ Κάουφμαν είχε πάρει εντολή να τους καταδικάσει στις 8

Φεβρουαρίου του 1951, έναν μήνα πριν από την έναρξη της δίκης, στη συνεδρίαση

της Επιτροπής της Γερουσίας για την ατομική ενέργεια. Τα πρακτικά της

συνεδρίασης αναφέρουν ότι παρόντες ήταν γερουσιαστές, στελέχη της κυβέρνησης

και ο εισαγγελέας, ο οποίος στη δίκη θα εκπροσωπούσε την κυβέρνηση. Οι

γερουσιαστές απαίτησαν από τον δικαστή και από τον εισαγγελέα Ζάιπελ να

επιβάλουν στους Ρόζενμπεργκ την ποινή του θανάτου.

ΤΟ ΣΚΕΠΤΙΚΟ

«H Σοβιετική Ένωση δε θα ήταν ποτέ σε θέση να κατασκευάσει μόνη της την

ατομική βόμβα. Κάποιος θα πρέπει να έχει προδώσει σ’ αυτήν το μυστικό. Και

ποιος άλλος, εκτός από τους Ρόζενμπεργκ, μπορούσε να είναι ο προδότης;». Έτσι

αιτιολόγησε ο δικαστής την ενοχή των κατηγορουμένων.