|
|
|
|
Είναι εντελώς απίθανο να φανταστεί κανείς το περιεχόμενο, το στυλ και το
χιούμορ της «Μυστικής κάλπης» (SecretBallot) που ελληνικώς μεταφράστηκε «Η
ψήφος είναι μυστική». Βάζω στοίχημα πως αν ζούσε ο Ζακ Τατί θα έβγαζε το
καπέλο στον 36χρονο Μπαμπάκ Παγιαμί που τελικώς έφυγε από την περυσινή
κινηματογραφική Μόστρα με το βραβείο καλύτερης σκηνοθεσίας. Ακόμα και ο πιο
δύσπιστος, ο πιο αμερικανόπληκτος, θα συμφωνήσει – αν τελικώς παραμερίσει τις
προκαταλήψεις του και δρασκελίσει το κατώφλι – πως the best comedy των
τελευταίων χρόνων προήλθε από το ρακένδυτο και οπισθοδρομικό… Ιράν.
Με αυτή τη βεβαιότητα και ακολουθώντας με θρησκευτική ευλάβεια τη γραμμή του
καλού κινηματογράφου – απ’ οπουδήποτε κι αν προέρχεται – το Cine Club ανοίγει
την αυλαία της φετινής περιόδου μ’ αυτό το κομψοτέχνημα και ψηφίζει… δαγκωτά
«SecretBallot». Το λεπτό πνεύμα και ο υποδόριος σαρκασμός βάζουν τα γυαλιά σε
δεκάδες αντίστοιχες κομεντί που το επίπεδό τους αποδείχθηκε δυσανάλογο με τον
ντόρο που έκαναν με το όνομά τους.
Το στόρι είναι ένα πλήρες μάθημα γύρω από την τέχνη της αφαίρεσης. Σε μια
υπανάπτυκτη περιοχή του Ιράν, προσγειώνεται με αλεξίπτωτο μια κάλπη! Ένας
φαντάρος, εντεταλμένος να συνοδεύσει την κάλπη στα γύρω χωριά, αντιλαμβάνεται
πως επιτηρητής αυτής της σουρεαλιστικής… ψηφοφορίας είναι μια γυναίκα. Έτσι
οι δύο τους, επιβαίνοντας σε ξεχαρβαλωμένο στρατιωτικό τζιπ, παρέα με την
κάλπη, διασχίζουν το μισό ερημικό Ιράν. Η γυναίκα κατεβαίνει αγκαλιά με την
κάλπη, πλησιάζει (ας πούμε) έναν ξεχασμένο από θεούς και κράτος βοσκό και του
ζητάει να εκπληρώσει τις συνταγματικές του υποχρεώσεις. «Τι να ψηφίσω, σάμπως
τους ξέρω; Ψηφίστε εσείς για μένα».
Η ανάπτυξη, ο μινιμαλισμός και το λεπτό χιούμορ θυμίζουν Ζακ Τατί σε μεγάλες
φόρμες. Το στριπ τιζ μιας ολόκληρης κοινωνίας, χωρίς ούτε μισό κιχ
βερμπαλισμού, ρητορείας, κομπασμού και σοβαροφάνειας.
Ο Μπαμπάκ Παγιαμί προέρχεται από την «Εθνική Ελπίδων» του κινηματογραφικού
θαύματος της τελευταίας δεκαετίας που ονομάζεται Ιράν. Γεννήθηκε πριν από 36
χρόνια στην Τεχεράνη, σπούδασε σκηνοθεσία στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο και
μόλις στα 34 του χρόνια – όταν οι Έλληνες σκηνοθέτες ξεροσταλιάζουν στο
«Κέντρο» για την πρώτη ταινία τους – κερδίζει την εμπιστοσύνη της Κριτικής για
το «One more day». Με την ίδια ταινία συμμετείχε στο «Πανόραμα» του Φεστιβάλ
Βερολίνου και εξασφάλισε το ειδικό βραβείο στο Φεστιβάλ του Τορόντο και το
βραβείο καλλιτεχνικής συμβολής στο Τόκιο. Η περυσινή Μόστρα της Βενετίας
αποδείχθηκε ο θρίαμβός του. Μαζί με το «Dog’s day» ήταν οι δύο καλύτερες
παρουσίες της κινηματογραφικής Μπιενάλε.
Τι ήταν αυτό που σας έδωσε την ιδέα;
«Οι παράλογες αντιθέσεις μιας κοινωνίας σαν του Ιράν. Δεδομένης της σημασίας
του θέματος και του τρόπου που ήθελα να το αντιμετωπίσω, ένιωθα συχνά σαν
ακροβάτης χωρίς δίχτυ ασφαλείας. Για μένα τα κωμικά στοιχεία και το παράλογο
στην ταινία είναι αυτά που την εξισορροπούν, που αποφεύγουν να της δώσουν μια
συγκαταβατική διάθεση. Η περίοδος που γύριζα την ταινία συνέπεσε με αυτή των
προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ και όσων επακολούθησαν, και στην πραγματικότητα
πρόσθεσα μια σκηνή που θυμίζει την κατάσταση με την καταμέτρηση των ψήφων στη
Φλόριντα».
Και το απίστευτο; Ουδείς από τους ηθοποιούς είναι επαγγελματίας. «Είναι
άνθρωποι που συνάντησα καθώς έψαχνα τις τοποθεσίες για τα γυρίσματα».
INFO
Η αβάν πρεμιέρ του Cine Club των «ΝΕΩΝ» την Κυριακή, στις 12 μ., στον πολυχώρο
πολιτισμού «Αθηναΐς» (Καστοριάς 34-36, Βοτανικός, τηλ. 010 3480000). Είσοδος
με προσκλήσεις, που θα ανταλλαγούν (με σειρά προτεραιότητας) με – συμπληρωμένα
– κουπόνια, που δημοσιεύονται στη σελίδα των «Οριζόντων».
