Επιδημία ίωσης και… πανικού

Με κλείσιμο όλων των σχολείων της χώρας προσπαθεί το υπουργείο Υγείας να

περιορίσει την επιδημία της ίωσης και την ακόμη μεγαλύτερη… επιδημία πανικού

που γέμισε τα κρατικά νοσοκομεία με «ασθενείς» χωρίς συμπτώματα.

Δεκατρία νέα περιστατικά «ύποπτης» ίωσης και η ιδιαίτερα αυξημένη ανησυχία του

κοινού, κυρίως λόγω της έλλειψης επίσημης πληροφόρησης, ανάγκασαν το υπουργείο

Υγείας να αποδεχθεί την πρόταση του Κέντρου Ελέγχου Ειδικών Λοιμώξεων (ΚΕΕΛ)

και των επιστημονικών συνεργατών του και να βάλει σε καραντίνα όλα τα σχολεία

της χώρας.

Απόφαση που αύξησε ακόμη περισσότερο τον πανικό του κοινού, το οποίο σπεύδει

στα νοσοκομεία ακόμη και με ασήμαντα συμπτώματα. Τον πανικό ενισχύει η ασάφεια

ως προς το τι θα πρέπει να θεωρηθεί ανησυχητικό σύμπτωμα (οι περιγραφές των

ειδικών επιστημόνων «πηγαίνετε στον γιατρό αν δεν αισθάνεστε καλά» δεν

διαφώτισαν κανέναν), αλλά και η, καθυστερημένη, παραδοχή του αρμόδιου κρατικού

οργάνου, του Κέντρου Ελέγχου Ειδικών Λοιμώξεων, ότι πρόκειται, τελικά, για

επιδημία.

«Προληπτικά μέτρα»

Όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Υγείας κ. Αλέκος Παπαδόπουλος σε έκτακτη συνέντευξη

Τύπου που έδωσε χθες το απόγευμα μαζί με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου

και επιστημονική εκπροσώπηση των αρμόδιων οργανισμών, «τα μέτρα είναι

προληπτικά» και συνέστησε «ψυχραιμία και αποφυγή των υπερβολών» ώστε να μη

δημιουργείται κλίμα ιδιαίτερης ανησυχίας στο κοινό. «Αρχικά μπορούμε να

μιλήσουμε για επιδημία», είπε ο κ. Παπαδόπουλος, «αλλά αυτό που μένει είναι να

επιβεβαιωθεί. Περιμένουμε τώρα να ταυτοποιηθεί ο ιός και να επιβεβαιωθεί από

τα αποτελέσματα των εξετάσεων που θα δείξουν εάν τα περιστατικά οφείλονται σε

ύποπτους ιούς ή στους συνηθισμένους που παρατηρούνται αυτή την εποχή». Και ο

πρόεδρος του ΚΕΕΛ καθηγητής Γ. Σαρόγλου διευκρίνισε ότι «για να μιλήσουμε για

επιδημία θα πρέπει να βρεθεί ότι πρόκειται για τον ίδιο ιό και όχι για 10

διαφορετικούς». Στην ερώτηση τι ήταν αυτό που μετέστρεψε τον εδώ και τόσες

ημέρες εφησυχασμό σε συναγερμό, ο κ. Αλ. Παπαδόπουλος απάντησε: «Τα 13

περιστατικά ασθενών που δηλώθηκαν σήμερα (σ.σ.: χθες)».

Συνολικά 32 περιπτώσεις

Τα 13 νέα περιστατικά ήρθαν να προστεθούν στα 19 που είχαν προηγηθεί από τις

18 του μηνός, όταν άρχισε η επίσημη καταγραφή. Τα 32 συνολικά περιστατικά (από

τα οποία τα τέσσερα αφορούν παιδιά) με συμπτώματα στο αναπνευστικό και

ενδείξεις μυοκαρδίτιδας ή περικαρδίτιδας κατανέμονται γεωγραφικά ως εξής: 13

στην Αθήνα, 6 στην Κρήτη (από τα οποία τα δύο θανατηφόρα), 3 στην Πελοπόννησο,

2 στην Ήπειρο (το ένα θανατηφόρο), 3 στα Ιόνια νησιά και 5 στα νησιά του

Αιγαίου. Ο πανικός μεγάλωσε αργά χθες το βράδυ, καθώς κυκλοφόρησε μία

πληροφορία, που τελικά δεν επιβεβαιώθήκε, ότι είχαμε θάνατο παιδιού από

μυοκαρδίτιδα σε ιδιωτικό σχολείο. Όπως έγινε αργότερα γνωστό, το άτυχο παιδάκι

πέθανε ξαφνικά στην αυλή του σχολείου «Ζηρίδη», από ανεύρυσμα.

Όπως αναφέρθηκε στη συνέντευξη, η καταγραφή συνεχίζεται και τα βιολογικά

δείγματα που συλλέγονται από τους επιστήμονες αποστέλλονται στα Μικροβιολογικά

Εργαστήρια των Ιατρικών Σχολών, του Πανεπιστημίων Αθηνών, του Αριστοτελείου

Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Πανεπιστημίου Κρήτης, καθώς και του

Ινστιτούτου Παστέρ, για να ανιχνευθεί σε αυτά το παθογόνο αίτιο που ακόμη δεν

έχει γίνει γνωστό. Εν τούτοις, όπως είπε ο κ. Παπαδόπουλος: «Πέρα από τα τρία

αρχικά κρούσματα, τα υπόλοιπα περιστατικά αντιμετωπίζονται από το Σύστημα

Υγείας και έχουν γενικά καλή εξέλιξη».

Η απόφαση που έχει ληφθεί είναι να συνεχιστεί η επιτήρηση σε όλη τη χώρα

«μέχρις αποδρομής του φαινομένου», όπως τονίστηκε από τους επιστήμονες.

Σε ετοιμότητα

Παράλληλα βρίσκονται σε ετοιμότητα, από την περασμένη εβδομάδα, όλα τα

νοσοκομεία της χώρας και όπως είπε ο υπουργός Υγείας απαντώντας σε ερώτηση,

μπορούν να αντέξουν το κύμα των ανησυχούντων πολιτών, καθώς το είδος του ιού

δεν είναι ακόμη γνωστό και τα πιθανώς επικίνδυνα συμπτώματα τελείως ασαφή. Ήδη

είναι έντονο, στα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων, το φαινόμενο πολιτών που

προσέρχονται στους γιατρούς ακόμη και με ασήμαντα συμπτώματα ίωσης, που σε

άλλη περίπτωση θα τα αντιμετώπιζαν μόνοι τους στο σπίτι.

Σε σύσκεψη που έγινε προχθές το πρωί στο ΚΕΕΛ, αποφασίστηκε να κληθούν οι

καθηγητές Καρδιολογίας κ.κ. Π. Τούτουζας, Δ. Κρεμαστινός, Δ. Κόκκινος και Π.

Βάρδας σε σύσκεψη που θα γίνει, τελικά, σήμερα για να προσφέρουν τις γνώσεις

τους σε ό,τι αφορά το θέμα της προληπτικής αντιμετώπισης κρουσμάτων

μυοκαρδίτιδας. Στη σύσκεψη εκλήθη και ο καθηγητής κ. Δ. Τριχόπουλος, ο οποίος,

όμως, έχει ήδη αναχωρήσει για τη Βοστώνη.

«Τα παιδιά δεν τηρούν τους κανόνες»

Ο πρόεδρος του ΚΕΕΛ διευκρίνισε στη συνέντευξη ότι το μέτρο του κλεισίματος τω

σχολείων (παιδικοί σταθμοί, Νηπιαγωγεία, Δημοτικά Σχολεία, Γυμνάσια, Λύκεια

και άλλες Σχολές) γίνεται διότι, παρά το γεγονός ότι τα περιστατικά σε παιδιά

είναι ελάχιστα σε σχέση με τους ενηλίκους και ο κίνδυνος μειωμένος, το μέτρο

λαμβάνεται για λόγους περιορισμού της πιθανής διασποράς. Ο λόγος είναι ότι τα

μικρά παιδιά δεν τηρούν τους κανόνες υγιεινής που είναι απαραίτητοι για την

προστασία από ιό στοματοεντερικής μορφής που μεταδίδεται από το περιβάλλον.

Εκτός από την αυστηρή τήρηση κανόνων υγιεινής (και συχνό πλύσιμο των χεριών)

οι επιστήμονες συνιστούν, επίσης, την αποφυγή συνωστισμού σε κλειστούς χώρους.

ΤΑ ΥΠΟΠΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Πόνος στo στήθος και δύσπνοια

Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις των γιατρών, τα περιστατικά περικαρδίτιδας ή

μυοκαρδίτιδας με ιογενή αιτιολογία είναι συχνότερα στους άνδρες και ιδιαίτερα

στις ηλικίες από 20 έως 45 χρόνων. Με κοινό κρυολόγημα μοιάζει αρχικά η ίωση

που προσβάλλει το αναπνευστικό σύστημα και μπορεί να εκδηλώσει μυοκαρδίτιδα ή

περικαρδίτιδα. Κακουχία, πυρετός, πόνος στον λαιμό είναι τα πιο συνηθισμένα

συμπτώματα. Παράλληλα, ο ασθενής νιώθει πόνο στους μυς.

Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, οι οποίες αφορούν κατά κύριο λόγο τους ανθρώπους

με επιβαρημένο αναπνευστικό σύστημα όπως είναι οι καπνιστές, μπορεί να

εκδηλωθεί και δύσπνοια ή έντονος βήχας. Η επιπλοκή μυοκαρδίτιδας ή

περικαρδίτιδας εκδηλώνεται έπειτα από κάποιο διάστημα που μπορεί να φτάσει

μέχρι και τις 15 μέρες. Στο διάστημα αυτό, τα συμπτώματα της ίωσης πιθανόν να

έχουν υποχωρήσει.

Στην πρώτη περίπτωση, αυτή της μυοκαρδίτιδας, συνηθισμένη είναι και η απουσία

συμπτωμάτων. Ο ασθενής δηλαδή μπορεί να μην αντιληφθεί έγκαιρα το πρόβλημα.

Ωστόσο, ύποπτα συμπτώματα τα οποία πιθανόν να προειδοποιούν για επιπλοκές που

αφορούν στην καρδιά είναι ο πόνος ή η αίσθηση βάρους στην περιοχή του στήθους

(γίνονται πιο έντονα κατά τη βαθιά αναπνοή) και η δύσπνοια. Επιπλέον, ο

ασθενής μπορεί να νιώθει δυσφορία, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις παρουσιάζει

ταχυκαρδία.

Η οικογένεια των εντεροϊών, στην οποία ανήκει και ο ιός κοκσάκι (coxsackie),

είναι εκείνη που σύμφωνα με τους επιστήμονες θεωρείται συχνότερα υπεύθυνη για

την επιπλοκή μυοκαρδίτιδας ή περικαρδίτιδας.

Οι εντεροϊοί αποτελούνται από ριβοζονουκλεϊκό οξύ (RNA) και πρωτεΐνες. Σύμφωνα

με το Αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Λοιμώξεων (CDC), όλοι είναι

ευάλωτοι στις λοιμώξεις από εντεροϊούς. Πάντως, τα βρέφη, τα παιδιά και οι

έφηβοι έχουν περισσότερες πιθανότητες λοίμωξης.

Οι ιώσεις αυτές μεταδίδονται με τις εκκρίσεις του αναπνευστικού συστήματος

καθώς και με τα περιττώματα. Η μετάδοση μπορεί να γίνει με την απευθείας επαφή

με τον ασθενή, αλλά και από την επαφή με μολυσμένα αντικείμενα (π.χ. το

ακουστικό του τηλεφώνου, τα ποτήρια ή η τουαλέτα).

Ουρές στα νοσοκομεία παίδων

Κατά εκατοντάδες συρρέουν στα νοσοκομεία οι πολίτες, μετά τη δημοσιοποίηση των

κρουσμάτων ιογενούς λοίμωξης που μπορεί να προκαλέσει ακόμη και τον θάνατο.

Τις τελευταίες μέρες οι άνθρωποι που προσέρχονται για εξέταση επειδή τους

ταλαιπωρεί κάποια ίωση έχουν αυξηθεί κατά πολύ, αναφέρουν οι γιατροί από πολλά

νοσοκομεία της Αθήνας.

Στα παιδιατρικά νοσοκομεία της χώρας και ιδιαίτερα της πρωτεύουσας οι γονείς

σχηματίζουν ουρές, με τον φόβο μήπως τα παιδιά τους έχουν προσβληθεί από την

επικίνδυνη ίωση. Η αναμονή στα εξωτερικά ιατρεία μπορεί να διαρκέσει ώρες αφού

όλοι βρίσκονται εκεί για τον ίδιο λόγο.

Αλλά και οι γιατροί από την πλευρά τους δίνουν το τελευταίο διάστημα

μεγαλύτερη προσοχή σε κάθε περιστατικό ίωσης, κάνοντας πιο αναλυτικές

εξετάσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα, κρατούν παιδιά και ενηλίκους για

μια τουλάχιστον ημέρα μέσα στο νοσοκομείο προκειμένου να παρακολουθούν την

κατάστασή τους.

Μοναδικό μέτρο η καθαριότητα

Ειδικά μέτρα προφύλαξης για τις ιώσεις και βέβαια για την περικαρδίτιδα ή τη

μυοκαρδίτιδα δεν υπάρχουν, καθώς δεν χρησιμοποιούνται εμβόλια ειδικά για αυτές

τις λοιμώξεις και το εμβόλιο της γρίπης δεν τις καλύπτει.

Σύμφωνα με τους ειδικούς επιστήμονες, η τήρηση των κανόνων υγιεινής – κυρίως

στην τουαλέτα και σε άλλους κοινόχρηστους χώρους – και η καθαριότητα είναι ο

πιο κατάλληλος κατάλληλος τρόπος προφύλαξης. Πρακτικά δύσκολο χαρακτηρίζουν οι

γιατροί το να αποφεύγει κανείς τα άτομα που ήδη έχουν εκδηλώσει την ίωση.

Με βάση τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο καθαρισμός των χώρων θα πρέπει να

γίνεται με απολυμαντικά τα οποία περιέχουν χλώριο ή είναι εμπλουτισμένα με ιώδιο.

Τι είναι μυοκαρδίτιδα και περικαρδίτιδα

Η φλεγμονή του μέσου στρώματος της καρδιάς είναι η αιτία για τη μυοκαρδίτιδα.

Η πάθηση αποτελεί επιπλοκή της λοίμωξης από ιούς όπως είναι οι εντεροϊοί και

οι αδενοϊοί, καθώς και διάφορα βακτήρια.

Τα συμπτώματα της μυοκαρδίτιδας μπορεί να εκδηλωθούν αρκετό διάστημα μετά τη

λοίμωξη. Σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα, η πάθηση εμφανίζεται ακόμη και

έπειτα από 6 μήνες.

Ανάλογα με τη σοβαρότητά της, η μυοκαρδίτιδα ενδέχεται να επηρεάσει τη

συσταλτικότητα της καρδιάς και σε κάποιες περιπτώσεις να οδηγήσει σε καρδιακή

ανεπάρκεια, ακόμη και βαριάς μορφής.

Η περικαρδίτιδα αποτελεί προσβολή του περικαρδίου, δηλαδή του ιστού που

περιβάλλει την καρδιά, το οποίο σε κάποιες περιπτώσεις γεμίζει με υγρό.

Ανάμεσα στις αιτίες που την προκαλούν είναι και οι ιογενείς λοιμώξεις.

Η ασπιρίνη και η ινδομεθακίνη είναι δύο από τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται

για την αντιμετώπιση της περικαρδίτιδας.