Φως στο σκάνδαλο του Ερυθρού Σταυρού

Το νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν, το υπερπολυτελές νοσηλευτήριο της Λεωφόρου

Μεσογείων, δεν ανήκει στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό. Ούτε καν στο ελληνικό

Δημόσιο. Κι όμως, οφείλει εν πολλοίς την ύπαρξή του στην περιουσία του

ιστορικού φιλανθρωπικού σωματείου, που εκποιήθηκε στο όνομα της ανέγερσης μιας

ιδιωτικής κλινικής.

Το Ίδρυμα Ερρίκος Ντυνάν, το οποίο στην επωνυμία του φέρει κατ’ ευφημισμόν –

όπως τονίζει σε πόρισμα του 1998 ο τότε εισαγγελέας Εφετών, νυν αντεισαγγελέας

του Αρείου Πάγου κ. Ανδρέας Φάκος – τον χαρακτηρισμό «κοινωφελές», διότι –

εξηγεί – στην πραγματικότητα λειτουργεί σύμφωνα με τις αρχές της ιδιωτικής

οικονομίας, απολαμβάνει – σύμφωνα με τον ιδρυτικό νόμο 2082/92 – οικονομικής

και διοικητικής αυτοτέλειας. Το διοικητικό του συμβούλιο καθορίζει τα νοσήλια

σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις περί ιδιωτικών κλινικών. Πρόκειται, δηλαδή,

για μια ιδιωτική επιχείρηση, η ίδρυση της οποίας αντίκειται στους σκοπούς του

Ερυθρού Σταυρού.

Ωστόσο, και οι άνθρωποι που διέθεσαν και εξακολουθούν να διαθέτουν τις

περιουσίες τους στο σωματείο, αλλά και όσοι ενισχύουν τον ετήσιο έρανο του

Ερυθρού Σταυρού και, κυρίως, το κράτος που επιχορηγεί τον ΕΕΣ με 2,5 δισ.

δραχμές κατ’ έτος, δεν είχαν κατά νου τις ανάγκες κάποιων για ανάπτυξη

επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, ξένων προς τη φιλανθρωπική δραστηριότητα του

ιστορικού σωματείου.

Έντονες αντιδράσεις. Η μεταβίβαση μεγάλης αξίας περιουσιακών στοιχείων

του ΕΕΣ στο Ίδρυμα Ερρίκος Ντυνάν, μετά την εκποίησή τους, προκάλεσε τις

έντονες αντιδράσεις μελών του σωματείου, οι οποίοι – όπως τονίζουν – ουδέποτε

θα είχαν διαμαρτυρηθεί, αν το πολυτελές νοσηλευτήριο ανήκε στον Ερυθρό Σταυρό.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΕΕΣ κ. Α. Μαρτίνης επικαλείται αποφάσεις

του Εφετείου, που επιτρέπουν στο Κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΕΣ τη

μεταβίβαση. Πέραν του γεγονότος ότι η μία απόφαση έχει αναιρεθεί από τον Άρειο

Πάγο, πρέπει να υπογραμμίσουμε πως οι εν λόγω αποφάσεις επιτρέπουν την

εκποίηση και μεταβίβαση του τιμήματος υπό όρους. Κυριότερος των οποίων είναι η

νοσηλεία απόρων στο Ερρίκος Ντυνάν, ώστε να εκπληρώνονται έτσι και οι

επιθυμίες των διαθετών, αλλά και οι σκοποί του φιλανθρωπικού σωματείου.

Ένας από τους σκοπούς του Ερυθρού Σταυρού, που λειτουργεί από το 1877, είναι η

ίδρυση δικού του νοσοκομείου και σε καμία περίπτωση η ίδρυση Ιδρύματος. Το

Κοινωφελές Ίδρυμα Ερρίκος Ντυνάν, λοιπόν, ιδρύθηκε κατά παράβαση του

καταστατικού του ΕΕΣ, όπως τονίζει ο εισαγγελέας Εφετών Αθηνών κ. Μιχ. Δέτσης

στην παραπεμπτική πρότασή του προς το Συμβούλιο Εφετών. Και ενώ στη συνέχεια

το Δ.Σ. του νοσηλευτικού ιδρύματος (πρόεδρος είναι ο κ. Α. Μαρτίνης) αποφάσισε

να αναθέσει την ανέγερση του νοσοκομείου σε κατασκευαστική εταιρεία με τη

μέθοδο της αντιπαροχής, το Δ.Σ. του Ερυθρού Σταυρού άρχισε να εκποιεί ακίνητα

προερχόμενα από κληροδοτήματα και να τα μεταβιβάζει στον κατασκευαστή. Το ίδιο

έγινε και με χρηματικά ποσά προερχόμενα είτε από τον έρανο, είτε από την

κρατική επιχορήγηση, είτε από άλλα έσοδα του σωματείου. Τη στιγμή που η

διακήρυξη προέβλεπε ως αμοιβή της κατασκευαστικής εταιρείας ΒΑΚΩΝ μόνο την

αντιπαροχή του 48% των ωφέλιμων χώρων του κτιρίου.

Σπατάλες. Πέραν των 10 δισεκατομμυρίων δραχμών με τα οποία ζημιώθηκε η

περιουσία του ΕΕΣ, χωρίς το σωματείο να έχει κανένα όφελος, σπαταλήθηκαν,

σύμφωνα με τα έγγραφα που περιλαμβάνει η δικογραφία, υπέρογκα ποσά

αναιτιολόγητα.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της αμοιβής με 600.000.000 δραχμές στην

εταιρεία ΑΘΗΝΑ – Συμβουλευτική, προκειμένου να μεσολαβήσει – μεταξύ άλλων –

στην εξεύρεση τράπεζας διατεθειμένης να δανειοδοτήσει το Ερρίκος Ντυνάν για

τον εξοπλισμό του νοσοκομείου, ενώ οι ενέργειες αυτές θα μπορούσαν κάλλιστα να

γίνουν από τις υπηρεσίες του Ερυθρού Σταυρού.

ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΙΣ

«Αντικαταστατική και μη νόμιμη η μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων»

Σαφώς αντικαταστατική και ευθέως μη νόμιμη χαρακτηρίζει ο κ. Ανδρέας Φάκος στο

πόρισμά του τη μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων του Ερυθρού Σταυρού,

αντιπαραβάλλοντας αυτή την ενέργεια με το καταστατικό του Σωματείου που

επιβάλλει στο εκάστοτε Δ.Σ. τη φροντίδα για την αύξηση των προσόδων και την

ασφαλή διάθεση των κεφαλαίων του. Αντί αυτού το Δ.Σ., που διοικεί επί σειρά

ετών το Σωματείο υπό την προεδρία του Ανδρέα Μαρτίνη, κατηγορείται τώρα ότι

μοίραζε χρήματα αφειδώς. Σε συνεργάτες που, όπως έχουν επανειλημμένως

καταγγείλει οι υπάλληλοι του ΕΕΣ – εμφανίζονταν μόνο για να πληρωθούν -, όπως

και σε εξωτερικούς δικηγόρους, ακόμη και για προσωπικές ποινικές υποθέσεις του

προέδρου. Ωστόσο, ο κ. Μαρτίνης επικαλείται αφενός μεν ότι οι αποφάσεις ήταν

ομόφωνες και αφετέρου πως έτυχαν της έγκρισης της Γενικής Συνέλευσης. Για τους

καλά γνωρίζοντες, τόσο στις γενικές συνελεύσεις όσο και στις αρχαιρεσίες, η

πλειοψηφία των ερυθροσταυριτών αποφασίζει δι’ αντιπροσώπων. Με τη μέθοδο των

εξουσιοδοτήσεων. Αναλαμβάνουν δηλαδή οι ενδιαφερόμενοι να αποσπάσουν

εξουσιοδοτήσεις από τα μέλη (και σε πολλές περιπτώσεις να καταβάλουν ακόμη και

τις οφειλόμενες συνδρομές για χάρη τους) με τις οποίες αποφασίζουν αντ’ αυτών

κατά το δοκούν. Τυπικά όλα είναι σύννομα. Ουσιαστικά όμως οι αποφάσεις

λαμβάνονται από ελάχιστους.

Από το 1992 κάποια μέλη του ΕΕΣ, με γνώμονα την τήρηση του καταστατικού και τη

διαφύλαξη της περιουσίας του Σωματείου, αγωνίζονται κατά της διοίκησης του κ.

Μαρτίνη. Τα δικαστήρια απέρριπταν τη μία μετά την άλλη τις αιτήσεις για τον

διορισμό προσωρινής διοίκησης. Την περασμένη Τετάρτη όμως το Μονομελές

Πρωτοδικείο της Αθήνας έκανε δεκτή την τέταρτη, κατά σειρά, αίτηση,

προκειμένου να έχει το Σωματείο τη δυνατότητα να δηλώσει παράσταση πολιτικής

αγωγής κατά των κατηγορουμένων για την κακοδιαχείριση.

Την επομένη το πρωί εμφανίστηκε στα γραφεία του ΕΕΣ το προσωρινό συμβούλιο,

αποτελούμενο από τον μέχρι πρότινος αντιπρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας

κ. Αναστ. Μαρίνο, πρόεδρο, τον καθηγητή του Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου κ. Κων.

Σκαλτσά, α’ αντιπρόεδρο, τον αρεοπαγίτη ε.τ. κ. Αθ Γκόλτση, β’ αντιπρόεδρο,

και τα λοιπά μέλη του Δ.Σ. Εκεί συνεδρίασαν και πήραν την απόφαση να ασκήσουν

πολιτική αγωγή υπέρ του Σωματείου. Την ίδια στιγμή ο κ. Α. Μαρτίνης και τα

μέλη του αιρετού Δ.Σ. του ΕΕΣ με ανακοίνωσή τους διαβεβαίωναν τους

ερυθροσταυρίτες πως η διοίκηση θα προστατεύσει από αλλότρια συμφέροντα με κάθε

νόμιμο μέσο την ιστορία, το έργο και τα συμφέροντα του ΕΕΣ.

Εντός των προσεχών ημερών αναμένεται να εκδοθεί από το Συμβούλιο Εφετών Αθηνών

το βούλευμα με το οποίο θα κριθεί η έκβαση της ποινικής υπόθεσης που έχει

ξεκινήσει από το 1995. Ο εισαγγελέας Εφετών κ. Μιχ. Δέτσης έχει ήδη προτείνει

την παραπομπή σε δίκη των μελών του Δ.Σ. για απιστία, επιπροσθέτως του κ.

Μαρτίνη για απάτη και των εξωτερικών συνεργατών για ηθική αυτουργία σε απιστία.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΡΤΙΝΗΣ

«Όλες οι αποφάσεις ήταν ομόφωνες»

Τις δικές του εξηγήσεις δίνει ο κ. Ανδρέας Μαρτίνης στο κατηγορητήριο,

υπογραμμίζοντας πως δύο ανακριτές που χειρίστηκαν τη δικογραφία δεν

διαπίστωσαν ενδείξεις ενοχής και «έκλεισαν» την υπόθεση με τυπικές κλήσεις.

Ωστόσο, η άσκηση ποινικής δίωξης εις βάρος του είναι γεγονός, όπως και η

παραπεμπτική πρόταση του εισαγγελέα Εφετών κ. Μιχ. Δέτση προς το δικαστικό

συμβούλιο, που θα αποφανθεί τελικά αν οι κατηγορούμενοι θα δικαστούν ή όχι.

Για το αδίκημα της κακουργηματικής απάτης κατ’ εξακολούθηση εις βάρος του

Δημοσίου που αντιμετωπίζει ο κ. Μαρτίνης, επειδή – κατά το κατηγορητήριο –

εισέπραττε μισθό διευθυντή της Οφθαλμολογικής Κλινικής του νοσοκομείου του

Ερυθρού Σταυρού (συνολικά, περίπου 57 εκατομμύρια δραχμές), χωρίς να προσφέρει

τις προβλεπόμενες από τη σύμβασή του υπηρεσίες, ο ίδιος δηλώνει:«Όταν έλειπα,

έλειπα για αποστολές, είτε σε καταστροφές είτε στον πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας

είτε για άλλες εργασίες που μου ανέθετε η Πολιτεία.

Ομόφωνα. Με τον δημοσιογραφικό θόρυβο ο υπουργός Υγείας, ως όφειλε,

απετάθη στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, το οποίο ομοφώνως απεφάνθη ότι το

Δημόσιο δεν υπέστη ζημία από εμέ και πρότεινε στον αρμόδιο υπουργό Οικονομικών

να μη παραστεί το Δημόσιο ως πολιτικώς ενάγων. Ο υπουργός Οικονομικών

συμφώνησε και προσυπέγραψε.

Η κατηγορία της απιστίας, που αφορά όλα τα μέλη του Κεντρικού Διοικητικού

Συμβουλίου του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, συνίσταται στη μεταβίβαση

περιουσιακών στοιχείων του Σωματείου προς το Ίδρυμα Ερρίκος Ντυνάν για την

ανέγερση του νοσοκομείου της Λεωφόρου Μεσογείων. Επί του θέματος, ο πρόεδρος

του ΕΕΣ απαντά: Η ίδρυση του Ερρίκος Ντυνάν είναι νόμος του κράτους που

ψηφίστηκε από τη Βουλή των Ελλήνων.

Απαλλαγή. Καθετί που μετεβιβάσθη στο Ερρίκος Ντυνάν έγινε με ομόφωνες

αποφάσεις του Δ.Σ. και επικυρώθηκε ομόφωνα από τρεις Γενικές Συνελεύσεις, οι

οποίες και απήλλαξαν των ευθυνών το Δ.Σ., επίσης ομόφωνα.

Ειδικά για τα κληροδοτήματα, συνεχίζει ο κ. Μαρτίνης, προϋπήρξαν αποφάσεις

Εφετείου, προκειμένου να διαβιβαστούν στο Ερρίκος Ντυνάν. Επί της ουσίας, και

σύμφωνα με το πόρισμα οικονομικών επιθεωρητών που ήλεγξαν τις ίδιες

καταγγελίες, «διετέθησαν περί τα 10 δισ. δραχμές και απεκτήθη υπεραξία 40

δισ.».

Οι αμοιβές. Η αμοιβή εξωτερικών δικηγόρων, που κατά το κατηγορητήριο συνιστά

επίσης το αδίκημα της απιστίας, ο κ. Α. Μαρτίνης παραθέτει τη δική του θέση

επί του ζητήματος: Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός διαθέτει δικηγόρους για τις

τρέχουσες υποθέσεις και όχι βεβαίως εξειδικευμένους σε διεθνείς συμβάσεις και

ποινικές υποθέσεις. Από την άλλη, και οι ίδιοι δεν επιθυμούσαν να χειριστούν

αντιδικία μεταξύ ερυθροσταυριτών, για ευνόητους λόγους.

Η χρησιμοποίηση εξωτερικών δικηγόρων είναι καθεστώς που ισχύει σε όλους τους

οργανισμούς (τράπεζες, ιδρύματα κ.λπ.), στη δική μας μάλιστα περίπτωση ήταν

και απόφαση Γενικής Συνέλευσης για την προστασία του Κεντρικού Διοικητικού

Συμβουλίου.

Σε ό,τι αφορά – προσθέτει ο κ. Μαρτίνης – τη χρησιμοποίηση ειδικών συμβούλων,

θεωρείται από ετών επιλήψιμο να μη χρησιμοποιούνται. Αεροδρόμιο, Αττική Οδός,

Μετρό, συγχωνεύσεις, τράπεζες κ.λπ. χρησιμοποίησαν ειδικούς συμβούλους,

προκειμένου να διασφαλιστεί τεχνοκρατική τεκμηρίωση και διαφάνεια σε τόσο

μεγάλα έργα, όπως ήταν η δημιουργία του Ερρίκος Ντυνάν.