Το υδροκυάνιο (HCN) είτε σε αέρια είτε σε υγρή μορφή είναι από τα πιο ισχυρά

και ταχέως δρώντα στον οργανισμό δηλητήρια. Χαρακτηρίζεται ως χημικό

ασφυξιογόνο τοξικό αέριο. Όπως αναφέρει ο επίτιμος καθηγητής της Φαρμακολογίας

στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κ. Νίκος Χούλης, «η εισπνοή ή κατάποση απειροελάχιστης

ποσότητας υδροκυανίου μπορεί να επιφέρει τον θάνατο μέσα σε λίγα λεπτά. Ο

θάνατος είναι σχεδόν ακαριαίος». Το ίδιο ισχύει και για τα άλατα υδροκυανίου.

«Ακόμα και 200 mg κυανιούχου καλίου, αν διαλυθούν σε μισό ποτήρι νερό, μπορεί

να οδηγήσουν στο θάνατο ένα άτομο βάρους 100 κιλών που θα το πιει», ο εξηγεί ο

κ. Αριστείδης Τσατσάκης, καθηγητής της Τοξικολογίας και διευθυντής του

Τοξικολογικού Εργαστηρίου στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου. Μάλιστα,

είναι δύσκολο να αντιληφθεί κάποιος την παρουσία του δηλητηρίου μέσα σε κάποιο

άλλο διάλυμα ή αν έχει προστεθεί σε φαγητό και ποτό, καθώς είναι άχρωμο και

άγευστο και έχει ελαφριά οσμή που μοιάζει με του πικραμύγδαλου.

Η παρουσία του υδροκυανίου στον οργανισμό καταστέλλει την αναπνοή των κυττάρων

(τα κύτταρα δεν παίρνουν οξυγόνο). «Τα πρώτα συμπτώματα που εμφανίζει αυτός

που έχει δηλητηριαστεί από υδροκυάνιο είναι η κυάνωση του προσώπου του, η

πτώση της αρτηριακής του πίεσης, δύσπνοια, κεφαλαλγία, ναυτία, σπασμοί και

καταστολή».

Αντίδοτο για τη δηλητηρίαση από υδροκυάνιο υπάρχει. Είναι οι αμπούλες

νιτρώδους αμυλίου. Όμως θα πρέπει να δοθούν άμεσα στον παθόντα για να

προλάβουν τον θάνατο, αφού η δράση του δηλητηρίου είναι ταχύτατη. Πάντως, όπως

λέει ο κ. Χούλης, είναι πολύ δύσκολο να αντιληφθούν αυτοί που θα προσφέρουν

πρώτες βοήθειες στον παθόντα ότι έχει δηλητηριαστεί από υδροκυάνιο. Κι αυτό

γιατί τα συμπτώματα είναι παρεμφερή με συμπτώματα άλλων αιτιών. «Θα πρέπει να

γνωρίζει κανείς ότι ο παθών έχει πάρει υδροκυάνιο για να του δώσει άμεσα το

κατάλληλο αντίδοτο». Σε διαφορετική περίπτωση, επέρχεται ο θάνατος και η

παρουσία του δηλητηρίου θα διαπιστωθεί μόνο ύστερα από νεκροτομή.

Το υδροκυάνιο χρησιμοποιείται στη χαλυβουργία, για την παραγωγή ακρυλικών υλών

και συνθετικών ελαστικών και για τη σκλήρυνση μετάλλων. Μπορεί να το βρει

κανείς μόνο σε χημικά εργαστήρια ή να το προμηθευτεί για τις παραπάνω χρήσεις

από εισαγωγείς πρώτων υλών για τη βιομηχανία.