«Κλειστά κυκλώματα» τόσο στο Αιγαίο όσο και στο Ιόνιο Πέλαγος σχηματίζουν

τα ρεύματα στις ελληνικές θάλασσες. Περιοχές, δηλαδή, όπου τα νερά κινούνται

κυκλικά, με μέτρια όμως ταχύτητα.

Τα ισχυρότερα ρεύματα στο Αιγαίο είναι δύο. Το ένα βρίσκεται ανατολικά της

Ρόδου και το άλλο στις βόρειες Κυκλάδες. Μαζί με αρκετά μικρότερα που έχουν

καταγραφεί παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στη φυσική και χημική συμπεριφορά των

νερών, επηρεάζοντας ταυτόχρονα το κλίμα και τη θερμοκρασία της θάλασσας.

Στα στοιχεία αυτά έχουν καταλήξει οι επιστήμονες, αφού έχουν θέσει τα θαλάσσια

ρεύματα υπό συνεχή παρακολούθηση. Καταγράφεται η διεύθυνση, η ταχύτητά τους

στην επιφάνεια της θάλασσας, η δυναμική τους, η φορά και η κυκλοφορία τους. Τα

δεδομένα συγκεντρώνονται στο επιχειρησιακό κέντρο του Εθνικού Κέντρου

Θαλασσίων Ερευνών, επεξεργάζονται και αξιοποιούνται σε προηγμένα μοντέλα

πρόγνωσης που με τη σειρά τους μάς δίνουν μια σαφή εικόνα για την πορεία και

την κίνηση των ρευμάτων, καθώς και πρόγνωση για τη συμπεριφορά τους τις

επόμενες δύο ημέρες.

«Τα θαλάσσια ρεύματα σε Αιγαίο και Ιόνιο μεταφέρουν θερμές ή ψυχρές θαλάσσιες

μάζες» εξηγεί ο φυσικός, ωκεανογράφος-ερευνητής κ. Κώστας Νίττης. «Την κίνηση

των ρευμάτων επηρεάζουν, κυρίως, τα μελτέμια του καλοκαιριού. Όταν πέσουν

αυτά, τα καιρικά φαινόμενα που επικρατούν, επηρεάζουν και την έντασή τους.

Π.χ. οι νοτιοανατολικές περιοχές του Αιγαίου (Δωδεκάνησα, ανατολικό Κρητικό

Πέλαγος) επηρεάζονται από τις θαλάσσιες μάζες που μεταφέρονται μέσω ρευμάτων

από την περιοχή Λεβαντίνες (ανατολικότερα της Ρόδου) εξαιτίας των ανέμων που

πνέουν όλο το χρόνο στην περιοχή. Έχουμε μια κίνηση των ρευμάτων προς αυτήν

την κατεύθυνση», συμπληρώνει. «Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των ρευμάτων

μπορεί να παίζουν και τοπικοί παράγοντες, όπως οι αναβλύσεις γλυκού νερού και

οι παροχές από τα ποτάμια».

Το Αιγαίο αλλά και το Ιόνιο θεωρούνται θάλασσες, όπου τα ρεύματα έχουν μεν

έντονη κινητικότητα, ωστόσο, μέτρια δυναμική, αφού ελάχιστες είναι οι

περιπτώσεις ατόμων που κινδύνευσαν να πνιγούν παρασυρόμενοι από ρεύματα. Σε

καμία περίπτωση δεν μπορούν να συγκριθούν με αντίστοιχα περιστατικά που

συνέβησαν σε άλλες θάλασσες.

Η αιτία βρίσκεται στο ότι τα καιρικά φαινόμενα (στα οποία οφείλονται κατά

κύριο λόγο) δεν είναι ακραία στη χώρα μας. «Η μέγιστη ταχύτητα, π.χ., που

συναντάμε στα ρεύματα του Μεξικού φθάνει τα 2m/sec, όταν στο Αιγαίο η μέγιστη

ταχύτητα δεν ξεπερνάει τα 35 cm/sec. Η κυκλοφορία τους στην επιφάνεια είναι

πάντα αρκετά γρήγορη, ενώ στα βαθιά είναι μικρότερη», όπως εξηγεί ο κ. Νίττης.

Προκειμένου να δίνονται οι προγνώσεις των ρευμάτων, πλωτοί μετρητικοί σταθμοί

καταγράφουν καθημερινά τις φυσικές, βιολογικές και χημικές παραμέτρους στη

θάλασσα. Το σύστημα πρόγνωσης αποτελείται και από τηλεπικοινωνιακά συστήματα

μεταφοράς δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνονται είναι δύο. Η ταχύτητα των

ρευμάτων και η κατεύθυνσή τους. Οι προγνώσεις αφορούν το επόμενο 48ωρο και

εντάσσονται στο πρόγραμμα «Ποσειδών».