… Φτιάχνουν οι Έλληνες τα κόμματα και ιστορία οι παρέες

Στις 12 το μεσημέρι σήμερα, σ’ ένα κτήμα στα Μεσόγεια, τα μέλη μιας απ’ τις

πιο σκληρές κάποτε παρέες στελεχών του ΠΑΣΟΚ με τη δική της ιστορία στις

εσωκομματικές κόντρες θα ξαναβρεθούν όλα μαζί. Αυτή τη φορά χωρίς…

συνωμοτικές κινήσεις, παρουσία δεκάδων άλλων στελεχών όλων των τάσεων και με

μοναδικό θέμα στην αντζέντα τους το… γλέντι! Τα βαφτίσια του γιου τού πιο

επιφανούς σήμερα «λογαχού» του ΠΑΣΟΚ, του υπουργού Τύπου κ. Δημ. Ρέππα, δίνουν

την ευκαιρία να ξαναβρεθούν όλοι μαζί οι «λοχαγοί», μακριά απ’ την πολιτική.

Όπως στις αρχές της δεκαετίας του ’80, τότε που η «παλιοπαρέα» που προέκυψε

στο πλαίσιο της Νεολαίας ΠΑΣΟΚ μετεξελίχθηκε σε εσωκομματική κίνηση. Όπως,

φυσικά, βρίσκονται και πάρα πολλές φορές μετά την αδρανοποίηση της ομάδας όταν

οι περισσότεροι εξ αυτών ανέλαβαν κορυφαία πόστα ως υποστηρικτές του κ. Κ.

Σημίτη (οι κ. κ. Δ. Ρέππας Στ. Μανίκας, Μ. Νεονάκης, Μ. Σταυρακάκης, Γ.

Νικολάου, Β. Μαλέσιος, όπως και ο κ. Χ. Καστανίδης, που όμως έχει πλέον

διακόψει τις σχέσεις με τους άλλους). Ένα άλλο κοινωνικό γεγονός έδωσε πριν

λίγες ημέρες την ευκαιρία να εστιάσουν τα φώτα της δημοσιότητας σε μια άλλη

παρέα ­ διάσημη στο ΠΑΣΟΚ και στα πέριξ. Δυο υπουργοί, οι κ.κ. Κ. Λαλιώτης και

Π. Ευθυμίου, ήταν οι κουμπάροι στον γάμο ενός άλλου μέλους της παρέας, του

προέδρου σήμερα της ΕΡΤ κ. Παν. Παναγιώτου. Μια παρέα που όσον αφορά κάποια

μέλη της έχει τις ρίζες της στη δικτατορία (Λαλιώτης – «Παν-Παν»), ενώ

αργότερα ακολούθησαν διευρύνσεις (π.χ. Πέτρος Κωστόπουλος).

25 χρόνια ζωής

Οι παρέες του ΠΑΣΟΚ είναι πάρα πολλές, δεν έχουν κατ’ ανάγκην αμιγώς πολιτικό

υπόβαθρο, αλλά όλες με τον ένα ή τον άλλο τρόπο συνέβαλαν στην δημιουργία της

ιστορίας του ΠΑΣΟΚ. Παρέες που η κοινωνική και πολιτική τους διάσταση

διαπλέκονται στα 25 χρόνια της ζωής του ΠΑΣΟΚ. Παρέες π.χ. καθαρά πολιτικές ­

αντιδικτατορικές ­ που εμπλουτίστηκαν στην καρδιά της μεταπολίτευσης από

φίλους όπως έγινε στην καφετέρια «Σόνια» στη Λ. Αλεξάνδρας. Ή παρέες που η

κοινή πολιτική δράση ενίσχυσε την κοινωνική – προσωπική σχέση, με αποτέλεσμα

να διατηρείται ισχυρή κι όταν ακόμα οι κομματικοί δρόμοι χωρίσουν ή και

αντίστροφα.

Φυσικά δεν λείπουν και οι κατ’ επίφασιν παρέες ­ κοινωνικές ή πολιτικές ­ που

δημιουργεί η ανάγκη ασκήσεως της εξουσίας. Παρέες που ενισχύονται, διαλύονται,

ή ανασυντίθενται, κυρίως στα πέριξ της Πλατείας Κολωνακίου… Είτε έτσι είτε

αλλιώς έρχονται να δικαιώσουν τους στίχους του Διονύση Σαββόπουλου: «Μέχρι τα

ουράνια σώματα με πομπούς και με κεραίες, φτιάχνουν οι Έλληνες κυκλώματα κι

ιστορία οι παρέες»…

Ο κύκλος Σημίτη

Στις αυθεντικές παρέες (καθώς οι ρίζες της βρίσκονται σε εποχή που τα μέλη της

δεν είχαν πολιτική εξουσία) ανήκει ο κύκλος του πρωθυπουργού κ. Κ. Σημίτη: Οι

καθηγητές Γ. Βέλτσος, Κ. Τσουκαλάς και Χρ. Ροζάκης και ο πρώην διευθυντής των

γραφείων της ΕΟΚ στην Αθήνα κ. Γ. Τσουγιόπουλος ­ και σε δεύτερο κύκλο οι

επίσης καθηγητές κ.κ. Ν. Μουζέλης και Ν. Διαμαντούρος ­ αποτελούν την παρέα

του κ. Κ. Σημίτη από δεκαετίες τώρα. Οι συζητήσεις τους στις οικογενειακές,

κυρίως, εξόδους τους ­ πιο πρόσφατα στην «Ράτκα», στο «Μποσκέτο», στο «Πάρκο

Ελευθερίας» ­ ή στο σπίτι του κ. Κ. Σημίτη, πολλές φορές βοήθησαν τον σημερινό

πρωθυπουργό και διαμορφώσει αυτό που λέει «έχω ένα όραμα». Συνήθως πάντως,

κατά τους συνεργάτες του κ. Κ. Σημίτη, οι συζητήσεις είναι χαλαρές ­ «έχουν

και τα καλαμπούρια τους», λένε. Ωστόσο οι προσωπικές, φιλικές σχέσεις του

πρωθυπουργού επηρέασαν και μάλιστα με ευθύ τρόπο την ιστορία των κυβερνήσεων

του ΠΑΣΟΚ. Βοήθησαν, για παράδειγμα, να επιλεγεί ο διακεκριμένος καθηγητής κ.

Ροζάκης για υφυπουργός, αλλά δεν απέτρεψαν, όταν χρειάστηκε, την έξοδό του απ’

την κυβέρνηση!

Λαλιώτης – Ευθυμίου

Η φιλία του κ. Κ. Λαλιώτη με τον κ. Πέτρο Κωστόπουλο απ’ το 1974-75 πήρε και

επαγγελματικό μανδύα όταν ο νυν υπουργός ΠΕΧΩΔΕ είχε επιλέξει να μείνει εκτός

ενεργού πολιτικής. Ο κ. Λαλιώτης εργάστηκε τότε σε έντυπο που διηύθυνε ο

παλιός του φίλος. Σε κυβερνητικό μετερίζι βρέθηκε πάντως μαζί και με τον άλλο

φίλο του, τον κ. Π. Ευθυμίου ­ ως κοινή παρέα συνέπεσαν και οι τρεις απ’ το

1981. Με τον σημερινό υπουργό Παιδείας αδιατάρακτη παρέα κάνει ο κ. Κ.

Λαλιώτης απ’ το 1974 ­ ωστόσο το θερμόμετρο των σχέσεών τους με το ΠΑΣΟΚ δεν

είχε τα ίδια σκαμπανεβάσματα. Με τον «Παν-παν» είχαν κοινωνικές, φιλικές,

σχέσεις ξεχωριστά οι κ.κ. Λαλιώτης – Ευθυμίου από παλιά, αλλά απ’ το ’85

ανήκουν όλοι στην ίδια παρέα. Παρά τη φιλία τους απ’ τον «Σχολιαστή» ο κ. Παν.

Παναγιώτου τούς είχε επικρίνει με αυστηρότητα στις δεκαετίες ’70-’80.

Οι σημερινές παρέες

Απ’ τις γνωστές σήμερα παρέες στο ΠΑΣΟΚ είναι αυτή του προέδρου της Αγροτικής

Τράπεζας κ. Π. Λάμπρου, του γ.γ. ΠΕΧΩΔΕ κ. Γ. Χρυσικόπουλου και του βουλευτή

Επικρατείας κ. Θ. Τσουκάτου που ξεκίνησε απ’ το 1990 όταν οι δύο πρώτοι

υποδέχθηκαν τον «νεοσύλλεκτο» μετέπειτα «στρατηγό» στα κεντρικά γραφεία του

κόμματος. Κάτω απ’ τα μάτια τους κυριολεκτικά ο κ. Τσουκάτος δούλευε για το

«δίκτυο» του κ. Κ. Σημίτη, κάτι που δεν τους εμπόδισε αργότερα, να κάνουν

παρέα όλοι μαζί. Ακόμα και σήμερα δεν ταυτίζονται στις κομματικές επιλογές ­

δεν λείπουν και οι κόντρες ­ όμως συχνά πυκνά βρίσκονται για συζήτηση εφόλης

της ύλης ­ «και για χαβαλέ». Ακόμα και στη Θεσσαλονίκη όπου ανέβηκαν πρόσφατα

για την Έκθεση, έφαγαν μαζί… σουτζουκάκια στη «Διαγώνιο».

Στην συμπρωτεύουσα πάντως η πιο γνωστή πασοκική παρέα είναι ­ κατά πλειοψηφία

­ φιλοτσοχατζοπουλική και την αποτελούν οι κ.κ. Κ. Μαμέλης, Μπ. Μπαρμπουνάκης,

Ηλ. Κοντόπουλος. Γ. Χαλβατζόγλου κ.ά. Στέκι της τα «Βομβίδια» απέναντι απ’ τα

γραφεία του ΠΑΣΟΚ, ενώ με ευρύτερη σύνθεση βρίσκονται και τα λένε παρά θίν’

αλός στο Ποσίδι Χαλκιδικής. Παλιότερα στην παρέα των «Βομβιδίων» συμμετείχε

και ο κ. Στ. Παπαθεμελής, αλλά τελευταία προτιμά να εμπνέεται στο υπόγειο του

βιβλιοπωλείου Μπαρμπουνάκη…

Στις εκτός… κέντρου παρέες δυναμική καταγραφή κάνει αυτή του συμβούλου Τύπου

του πρωθυπουργού κ. Γιώργου Πανταγιά, που έχει κυρίως αναφορά στον Πειραιά και

τη Δραπετσώνα: Στις ταβέρνες του «Γιάννου» και του «Κουτσογιάννου» ή στο

«Καφενείο» της Λουκιανού τα λένε συχνά πυκνά με τον κ. Πανταγιά οι γνωστοί

στον χώρο της κοινοβουλευτικής και εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς «που

στηρίζουν σήμερα το εκσυγχρονιστικό εγχείρημα»: ο εκδότης κ. Γ. Τσεβρέκης, ο

πανεπιστημιακός Χρ. Νάσιος και ο πρόεδρος του Ολυμπιακού Σταδίου κ. Γ.

Χατζημανώλης, καθώς και ο πρώην βουλευτής του ΠΑΣΟΚ κ. Παρ. Παρασκευόπουλος

(που προέρχεται απ’ τον ΣΥΝ).

Εξίσου γνωστή ­ ιδίως στους θαμώνες της «Μαρίτσας» στο Κολωνάκι κάθε Σάββατο

μεσημέρι ­ είναι η παρέα των κ.κ. Κ. Λαλιώτη, Π. Λάμπρου, Ν. Αθανασάκη, Τ.

Χυτήρη και Γ. Κατσιφάρα. Η πολιτική δεν λείπει αλλά υπάρχει «ως παρένθεση»,

λέει μέλος της παρέας, που θεωρεί ότι το ανθρώπινο στοιχείο υπερτερεί σ’ αυτές

τις συνάξεις.

Της Πλατείας Συντάγματος

Τις δικές της πινελιές στην ιστορία της ΟΝΕ έχει βάλει μια άλλη παρέα που

συνεχίζει «να βρίσκεται και να τα λέει» και πέραν της Πλατείας Συντάγματος.

Είναι ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Γιάννος Παπαντωνίου, ο πρώην σύμβουλός

του και πρόεδρος σήμερα της Εμπορικής Τράπεζας, καθηγητής Γ. Στουρνάρας

και ο πρώην γ.γ. του ΥΠΕΘΟ κ. Στ. Αυγουλέας. Πολλές φορές η παρέα

εμπλουτίζεται με τους κ.κ. Χρ. Βερελή και Ροβ. Σπυρόπουλο ­ κάνοντας εμφανή

τον πιο πολιτικό κομματικό χαρακτήρα της.

Στο άλλο σκέλος του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης τη… συγγραφή της

ιστορίας έχει αναλάβει ένα δίδυμο που κάνει παρέα και εκτός κυβερνητικών

γραφείων. Χρόνια τώρα είναι ο υπουργός Ανάπτυξης κ. Νίκος Χριστοδουλάκης και ο

«διευρυνσίας» γ.γ. του υπουργείου κ. Γ. Καλογήρου. Συνδετικός ιστός βέβαια το

παρελθόν τους στην λεγόμενη ανανεωτική αριστερά.

Ιδεολογικές ρίζες φαίνεται ότι έχει και άλλο ένα δίδυμο που κάνει παρέα, πολύ

πριν και οι δύο γίνουν επιφανή στελέχη της κλαδικής των εκσυγχρονιστών

υφυπουργών: Είναι οι παλιοί «μαοϊκοί» κ.κ. Γ. Δρυς και Αλ. Μπαλτάς που

συνεχίζουν να τα λένε συχνά πυκνά, παρά τη μετακίνηση του δεύτερου στην

Ευρωβουλή.

Ο γραμματέας της Κ.Ε. του ΠΑΣΟΚ κ. Κ. Σκανδαλίδης συχνότατα κάνει παρέα με τον

υφυπουργό Β. Αργύρη, τους βουλευτές κ.κ. Χρ. Σμυρλή και Ν. Σαλαγιάννη, τον

πρώην βουλευτή κ. Λ. Κανελλόπουλο, το μέλος της Κ.Ε. κ. Γ. Νικητιάδη κ.ά. Δεν

είναι τυχαίο φυσικά ότι πολλοί απ’ αυτούς εμφανίζονται με κοινούς

προβληματισμούς στα κομματικά όργανα.

Με άξονα τα ξενοδοχεία όπου διαμένουν έχουν διαμορφώσει τις παρέες τους

αρκετοί βουλευτές, αλλά και εδώ είναι εμφανής η εσωκομματική πτυχή: Στο

«Κάραβελ» έχουν απομείνει λίγοι απ’ το εκσυγχρονιστικό μπλοκ (Λ. Τζανής, Ν.

Γκεσούλης), ενώ, αντίθετα, οι βουλευτές πολιτικοί φίλοι του υπουργού Άμυνας κ.

Α. Τσοχατζόπουλου που μένουν στο «Τιτάνια» έχουν αρκετά ανανεωμένη σύνθεση: Χ.

Τσιόκας, Ν. Ζαμπουνίδης, Γ. Κίρκος, Β. Γερονίδης, Β. Στολίδης, Β. Βασιλακάκης

κ.ά.

Μαζί από το ’76 οι γεννηματικοί

Απ’ τις πιο παλιές παρέες που έχει γράψει ιστορία στο ΠΑΣΟΚ είναι αυτή των

λεγόμενων γεννηματικών: Από τον Σεπτέμβριο του 1976 (!) που πρωτοσυναντήθηκαν

(τυχαία…) αρκετοί απ’ αυτούς με τον αείμνηστο Γ. Γεννηματά στην Επιτροπή

Αυτοδιοίκησης (ΕΑΤΟΠ) μέχρι τώρα εξακολουθούν σε κοινωνικό επίπεδο να κάνουν

παρέα ­ σπανιότερα όλοι μαζί, πολύ συχνά ως υποομάδες. Και αυτό παρά τις

επιμέρους πολιτικές διαφοροποιήσεις μερικών. Σ’ έναν κατάλογο γεννηματικών

σίγουρα θα πρέπει να καταγράψει κανείς τους Αθ. Τσούρα, Κ. Γείτονα, Μ.

Παπαϊωάννου, Ευδοκία Σερέλη, Μ. Λουκάκη, Κ. Σφυρίου, Λ. Κανελλόπουλο, Χρ.

Χαρισίου, Φ. Ζερβού, Χρ. Πολυζωγόπουλο κ.ά. Το 1996, μετά τον θάνατο του

Γεννηματά τα μέλη της παρέας ως πολιτική τάση έκαναν διαφορετικές επιλογές στο

δίλημμα Σημίτης ή Τσοχατζόπουλος, αλλά, όπως σημειώνουν, «πάντα σε κυβερνητικό

ή κομματικό επίπεδο είχαμε πολιτική αλληλεγγύη ο ένας στις επιλογές του

άλλου». Μάλιστα, λένε, ότι η πολιτική διαφοροποίηση μερικών ισχυροποίησε ­ «ως

άμυνα και αντίβαρο» ­ τους κοινωνικούς τους δεσμούς, ενώ κάποιοι προβλέπουν

και «πιο έντονη πολιτική επαναδραστηριοποίηση»… Για όλα αυτά μάλλον θα είχαν

την ευκαιρία να τα πουν πολλά στις κοινές τους διακοπές π.χ. οι κ.κ. Τσούρας

και Λουκάκης (στην Κρήτη) και οι κυρίες Χρ. Χαρίσιου, Ε. Σερέλη και Φ. Ζερβού

(στην Τήνο) ή στα κοινά μεσημεριανά γεύματα, πολύ συχνά, οι Μ. Παπαϊωάννου, Α.

Τσούρας και Ε. Σερέλη. Όπως και στη συνάντηση που είχαν πρόσφατα ο υπουργός

Επικρατείας κ. Μ. Παπαϊωάννου και ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ κ. Χρ. Πολυζωγόπουλος.