Τίμησαν κορυφαίο Έλληνα

Ένας διάσημος Έλληνας μαθηματικός τιμήθηκε προχθές με μία από τις

σημαντικότερες επιστημονικές διακρίσεις στον κόσμο. Ο Δημήτρης Χριστοδούλου,

καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον, έλαβε το βραβείο Bocher από την

Αμερικανική Μαθηματική Εταιρεία (AMS) για το έργο του πάνω στις εξισώσεις του

Αϊνστάιν της γενικής θεωρίας της σχετικότητας.

Η ΤΕΛΕΤΗ απονομής του βραβείου έγινε παρουσία 4.000 μαθηματικών και άλλων

επιστημόνων από όλο τον κόσμο, στη διάρκεια διεθνούς συνεδρίου στο Σαν Αντόνιο

του Τέξας. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη και αρχαιότερη διάκριση της AMS, που

θεσπίστηκε το 1923. Απονέμεται κάθε πέντε χρόνια στους επιστήμονες που έχουν

επιδείξει το σπουδαιότερο έργο την τελευταία πενταετία στους τομείς της

μαθηματικής ανάλυσης. Για πρώτη φορά απονεμήθηκε σε Έλληνα μαθηματικό.

Ο 47χρονος Δημήτρης Χριστοδούλου είναι ο 21ος επιστήμονας που βραβεύεται με το

Bocher, ακολουθώντας μία σειρά κορυφαίων μαθηματικών του 20ού αιώνα (ανάμεσά

τους οι Birkhoff, Lefschetz, Morse, Wiener, Von Neumann, Nirenberg, Cohen, Calderon).

Οι συνάδελφοί του τον θεωρούν τον σημαντικότερο Έλληνα μαθηματικό. Σύμφωνα με

τον κ. Στυλιανό Νεγρεπόντη, καθηγητή Μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ο κ.

Χριστοδούλου βάζει σοβαρή υποψηφιότητα για τον τίτλο του κορυφαίου Έλληνα

επιστήμονα της σύγχρονης νεοελληνικής περιόδου.

Ο Δημήτρης Χριστοδούλου ήταν το παιδί-θαύμα στη Φυσική τη δεκαετία του ’60. Σε

ηλικία 16 χρόνων έγινε φανερό στους γύρω του ότι το ταλέντο του στις θετικές

επιστήμες ήταν ξεχωριστό. Ο μαθητής της 4ης Γυμνασίου στη Σχολή Μωραΐτη

σύχναζε σε κεντρικά βιβλιοπωλεία διαβάζοντας τα πάντα γύρω από τις επιστήμες

της Φυσικής και των Μαθηματικών. Μέσω ενός φίλου της οικογένειας ήρθε σε επαφή

με τον θεωρητικό φυσικό Αχιλλέα Παπαπέτρου, που ζούσε στο Παρίσι. Κατά

σύμπτωση, εκείνο το διάστημα στο Παρίσι βρισκόταν ένας καθηγητής Φυσικής ­

ειδικός στη θεωρία της βαρύτητας ­ από το Πρίνστον, φίλος του Παπαπέτρου, ο

Τζον Γουίλερ.

Όπως θυμάται η μητέρα του Δημήτρη Χριστοδούλου, οι δύο επιστήμονες συνάντησαν

τον μικρό μαθητή στο Παρίσι τον Ιανουάριο του 1968. Έμεινε κοντά τους μία

εβδομάδα εντυπωσιάζοντας τους ειδικούς. Έτσι, τον επόμενο μήνα, ο Δημήτρης

πήγε ως φοιτητής «υπό δοκιμασία» στο Πρίνστον, αφήνοντας στη μέση την 5η

Γυμνασίου. Επτά μήνες αργότερα έγινε δεκτός στο μεταπτυχιακό τμήμα του

διάσημου πανεπιστημίου. «Από μικρός το όνειρό του ήταν να πάει στην Αμερική

και να ασχοληθεί με τις επιστήμες», λέει η μητέρα του.

Από εκεί και μετά, η εξέλιξή του ήταν ραγδαία. Το 1970 πήρε το μάστερ στη

Φυσική και τον επόμενο χρόνο το διδακτορικό, κάνοντας παράλληλα την πρώτη του

δημοσίευση σε επιστημονικό έντυπο. Η διδακτορική διατριβή του πάνω στις μαύρες

τρύπες έθεσε τις βάσεις για το σχετικό θεώρημα του Στίβεν Χόουκινγκ. Μέχρι το

1977 ασχολήθηκε με θέματα θεωρητικής φυσικής στη θεωρία της βαρύτητας και

δημοσίευσε περισσότερες από 20 εργασίες υψηλού επιπέδου, αποκτώντας «όνομα»

στην επιστημονική κοινότητα.

Στη συνέχεια έγινε ερευνητής στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο στην Καλιφόρνια, στο

CERN της Γενεύης, στο Διεθνές Κέντρο Θεωρητικής Φυσικής στην Τεργέστη,

υπότροφος στο Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ στο Μόναχο, μέλος του Μαθηματικού

Ινστιτούτου Courant στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, καθηγητής στα

Πανεπιστήμια Αθηνών και Σίρακιους. Το 1992 εξελέγη τακτικός καθηγητής στο

Πανεπιστήμιο του Πρίνστον, κέντρο του μαθηματικού κόσμου τα τελευταία 70 χρόνια.

Το 1977, σύμφωνα με τον κ. Νεγρεπόντη, ήταν μία κρίσιμη χρονιά στην καριέρα

του Δημήτρη Χριστοδούλου. Τότε στράφηκε προς τα Μαθηματικά, όπου παραμένει

μέχρι σήμερα. «Ήταν μία ιδιαίτερα σημαντική και ευτυχής στιγμή για τα ελληνικά

Μαθηματικά, αλλά και για τα Μαθηματικά στο σύνολό τους», επισημαίνει ο κ.

Νεγρεπόντης. Από τα τέλη της δεκαετίας του ’70 μέχρι σήμερα μελετά αυστηρά

μαθηματικά προβλήματα γύρω από τη θεωρία της γενικής σχετικότητας.

ΟΙ ΤΙΜΗΤΙΚΕΣ διακρίσεις και τα βραβεία δεν είναι πρωτόγνωρα για τον Δημήτρη

Χριστοδούλου. Το βραβείο Bocher είναι η έβδομη σημαντική διάκριση για τον

47χρονο μαθηματικό. Το 1981 πήρε το μετάλλιο Otto Hahn στη μαθηματική φυσική,

ενώ το 1991 τιμήθηκε με το βραβείο Βασίλη Ξανθόπουλου στη θεωρία της

σχετικότητας. Η τρίτη διάκριση ήταν το βραβείο Μακάρθουρ στα μαθηματικά το

’93, ένα από τα μεγαλύτερα και σπουδαιότερα διεθνή βραβεία στον χώρο των

μαθηματικών ­ όπου δεν απονέμεται Νόμπελ. Ακολούθησαν το Αριστείο των Θετικών

Επιστημών της Ακαδημίας Αθηνών, ο τίτλος του επίτιμου διδάκτορα των Θετικών

Επιστημών από το Μαθηματικό Τμήμα του Πανεπιστημιου Αθηνών το ’96 και πέρυσι η

χορηγία Γκούγκενχαϊμ.