Σεληνιακός Διερευνητής. Τα όργανα της μικρής αυτής διαστημοσυσκευής εντόπισαν

στους σεληνιακούς κρατήρες κρυστάλλους νερού

«Με τέτοια ποσότητα νερού στη Σελήνη, μπορούμε μέσα σε 8 ή 10 χρόνια να

φτιάξουμε την πρώτη διαστημική βάση. Και σε 15 χρόνια, να δημιουργήσουμε μια

αυτόνομη ανθρώπινη αποικία».ΧΡΕΙΑΣΤΗΚΑΝ κάτι παραπάνω από 18 δισεκατομμύρια

δραχμές, για να κατασκευαστεί η διαστημοσυσκευή εκείνη, που έμελλε να

γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στην επιστημονική φαντασία(;) και την

πραγματικότητα. Γιατί το πιο φιλόδοξο όνειρο του κάθε επιστήμονα, ήταν να

βρεθεί το «πάτημα», για να αρχίσει ο εποικισμός του Φεγγαριού. Ένα σενάριο με

άλλα λόγια, που εκπληρωνόταν μόνο μέσα από τις νουβέλες του Άρθουρ Κλαρκ και

των «εφετζίδικων» χολιγουντιανών υπερπαραγωγών.

ΠΑΓΩΜΕΝΟ ΝΕΡΟ

Και να που τα όργανα του Σεληνιακού Διερευνητή (Lunar Prospector), δύο μόλις

μήνες μετά την προσέγγισή του στη Σελήνη, ανιχνεύουν από 100 χιλιόμετρα

απόσταση τεράστιες ποσότητες παγωμένου νερού στους κρατήρες του φυσικού

δορυφόρου της Γης. Και δίνει έτσι στους ερευνητές το «πάτημα» για το πιο

μεγάλο εγχείρημα. «Με βάση τους πιο συντηρητικούς υπολογισμούς, έχουμε στη

Σελήνη 33 εκατομμύρια τόνους νερού. Πράγμα που σημαίνει ότι αυτή η ποσότητα θα

μπορούσε να καλύψει, χωρίς να ανακυκλωθεί, τις ανάγκες 2.000 ανθρώπων, για 100

χρόνια», εξήγησαν τα μέλη της υπεύθυνης επιστημονικής ομάδας της NASA για τον

Σεληνιακό Διερευνητή.

Και για να αποδώσουν καλύτερα την εικόνα τού πόσο δυσβάσταχτος οικονομικά θα

ήταν ο εποικισμός αν χρειαζόταν η ίδια ποσότητα νερού να μεταφερθεί στη Σελήνη

από τη Γη, είπαν πως «κάτι τέτοιο θα κόστιζε τουλάχιστον 60 τρισεκατομμύρια

δολάρια». «Τα στοιχεία που μετέδωσε ο Διερευνητής, είναι πολύ σημαντικά, καθώς

για πρώτη φορά επιβεβαιώνεται αυτό που πολλοί πίστευαν αλλά κανείς δεν

μπορούσε να αποδείξει», ανέφερε χθες στα ΝΕΑ ο καθηγητής στο πανεπιστήμιο του

Σικάγου και επιστημονικός συνεργάτης της NASA κ. Θανάσης Οικονόμου.

ΕΝΔΙΑΜΕΣΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ

«Κανένας δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο, εφόσον οι ποσότητες του νερού

αποδειχθούν τεράστιες και εκμεταλλεύσιμες, να δημιουργηθεί εκεί κάποια βάση ή

και πολύ πιο μελλοντικά κάποια αποικία. Προς το παρόν όμως, αυτό που προέχει

είναι να σιγουρευτούμε για την ποιότητα και την ποσότητα του πάγου που υπάρχει

στους σκοτεινούς σεληνιακούς κρατήρες».

Τα πρώτα δεδομένα που ο Διερευνητής έστειλε στη Γη, μιλούν για κρυστάλλους

νερού στους κρατήρες του βορείου και νοτίου πόλου της Σελήνης. Σε μια περιοχή

που εκτείνεται, από 5.000 μέχρι 20.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα στο νότιο πόλο

και από 10.000 έως 50.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα στο βόρειο πόλο.

Οι επιστήμονες της NASA θεωρούσαν και παλαιότερα πως μια βάση στη Σελήνη θα

λειτουργούσε ως ενδιάμεσος σταθμός για τις επανδρωμένες αποστολές τους και

έτσι η εξερεύνηση των πλανητών του ηλιακού συστήματος θα ήταν στο εξής

οικονομικότερη και αποτελεσματικότερη. Το κυριότερο εμπόδιο για ένα τέτοιο

σχεδιασμό ήταν οι ποσότητες του νερού και το απαγορευτικό κόστος της μεταφοράς του.

ΜΕΙΟΝ 118 ΒΑΘΜΟΙ

«Η εκμετάλλευση των αποθεμάτων της Σελήνης σε ό,τι αφορά τις μελλοντικές

αποστολές θα είναι πολλαπλά χρήσιμη, μιας και το νερό δεν χρησιμεύει μόνο για

να σβήνει τη δίψα των αστροναυτών αλλά και για να διασπάται σε υδρογόνο και

οξυγόνο, στοιχεία απαραίτητα για τα καύσιμα των διαστημοπλοίων».

Ο επικεφαλής του επιστημονικού προγράμματος της NASA Άλαν Μπίντερ είπε πως

στους πόλους της Σελήνης η θερμοκρασία μετρήθηκε στους μείον 118 βαθμούς

Κελσίου. «Και ήταν αυτή ακριβώς η θερμοκρασία που διατήρησε τον πάγο μέσα

στους κρατήρες του πλανήτη, ο οποίος για δισεκατομμύρια χρόνια βομβαρδιζόταν

από παγωμένους μετεωρίτες και αστεροειδείς».

Οι θεωρίες των επιστημόνων για την ύπαρξη νερού στη Σελήνη ήταν αρκετά παλιές,

χωρίς όμως να σταθεί δυνατή η επιβεβαίωσή τους. Όταν δηλαδή, πριν από τριάντα

χρόνια, ξεκίνησαν οι αποστολές των διαστημοπλοίων «Apollo» και μελέτησαν τις

ισημερινές της περιοχές. Η θερμοκρασία εκεί όμως δεν ήταν σε τέτοιο βαθμό που

να ευνοεί τη συντήρηση του νερού υπό τη μορφή πάγου. Έτσι κάποιοι κατέληξαν

στο συμπέρασμα ότι η επιφάνεια της Σελήνης ήταν πολύ θερμή για να συγκρατήσει

το νερό.

ΕΝΑ ΑΚΟΜΗ ΧΡΟΝΟ

Ώσπου το 1994, μια άλλη αποστολή που πραγματοποίησε η διαστημοσυσκευή

Κλημεντίνη συνέλεξε δεδομένα που ισχυροποιούσαν τη θεωρία για ύπαρξη πάγου

στους σεληνιακούς κρατήρες. Η θεωρία αποδείχτηκε ορθή, τέσσερα χρόνια αργότερα.

Ο Σεληνιακός Διερευνητής έχει ύψος 1,3 μέτρα και η διάμετρός του είναι 1,4

μέτρα. Το βάρος του με γεμάτες τις δεξαμενές καυσίμων, φθάνει τα 295 κιλά.

Εκτοξεύτηκε από τη Γη το πρωί της 6ης Ιανουαρίου και ύστερα από ταξίδι 105

ωρών, μπήκε σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη. Αυτές τις μέρες, κινείται γύρω από

το Φεγγάρι σε απόσταση 100 χιλιομέτρων και κατά το τέλος της αποστολής του, σε

λιγότερο από ένα χρόνο, θα πλησιάσει την επιφάνεια του, στα 10 χιλιόμετρα.

Οπότε και δώσει στους επιστήμονες τη φωτογραφική απόδειξη της ύπαρξης νερού

στου σεληνιακούς κρατήρες.




Η αναζήτηση συνεχίζεται. Ο Διερευνητής κινείται σε απόσταση 100 χιλιομέτρων

από τη Σελήνη και στο τέλος του χρόνου θα πλησιάσει στα 10 χιλιόμετρα. Οπότε

και θα φωτογραφήσει από κοντά τη μεγάλη ανακάλυψη

ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ άνθρωποι που θα εγκατασταθούν στη Σελήνη, σε χώρους στεγασμένους

φυσικά και ερμητικά κλειστούς για να μη διαφεύγει το πολύτιμο οξυγόνο, θα

δοκιμάσουν δύο (τουλάχιστον) εντυπωσιακές εμπειρίες.

Ο ουρανός της Σελήνης είναι μαύρος, γιατί λείπει απ’ αυτήν η ατμόσφαιρα που

επιτρέπει τη διάχυση του φωτός και δίνει στον πλανήτη μας την εικόνα ουράνιου

σώματος που περιβάλλεται από ένα γαλάζιο αέρινο πέπλο. Επομένως, έξω από τον

διαφανή πλαστικό θόλο, της «αποικίας» τους, οι πρώτοι σεληνάνθρωποι θα

αντικρύζουν ένα εντυπωσιακό θέαμα λαμπερών αστεριών και μια Γη πελώρια και

πολύχρωμη που θα κλέβει, τελικά, όλη την παράσταση.

Η δεύτερη ασυνήθιστη εμπειρία θα είναι κινητική. Η βαρύτητα στη Σελήνη είναι

πολύ μικρότερη απ’ ό,τι στη Γη. Πάνω στη Σελήνη ο άνθρωπος γίνεται… ζαρκάδι.

Ο περιπατητής πρέπει να προσέχει να μην εκτιναχθεί κάμποσα μέτρα μπροστά σε

κάθε του βήμα. Το σώμα χάνει το μεγαλύτερο βάρος του και ο αθλητής που θα

ήθελε να επιδοθεί στο άλμα εις μήκος, θα εκτινασσόταν σαν ρουκέτα σε τεράστια απόσταση.

Η ανακάλυψη του νερού στη Σελήνη, σε έκταση δεκάδων χιλιάδων τετραγωνικών

χιλιομέτρων (με μορφή θυλάκων πάγου) επισκίασε μια άλλη, επίσης συναρπαστική,

ανακάλυψη, που έγινε λίγες ημέρες πριν.

Στην Ευρώπη, στον έναν από τους 16 δορυφόρους του Δία, ανακαλύφθηκε επίσης νερό!

Ο Αμερικανός γεωλόγος Τζέιμς Χεντ, του Πανεπιστημίου Μπράουν, στο Ρόουντ

Άιλαντ, δήλωσε ότι η Ευρώπη, που έχει διάμετρο 3.000 χιλιομέτρων, εμφανίζει

στην επιφάνειά της στοιχεία που αποκαλύπτουν ότι διατηρεί θερμότητα στο

εσωτερικό και το σπουδαιότερο ότι στην επιφάνεια υπάρχει πάγος, με μορφή που

θυμίζει σε ορισμένα σημεία τα παγόβουνα του Νοτίου Πόλου της Γης.

«Με δυο λόγια ­ είπε ο Χεντ ­ έχουμε όλα τα βασικά στοιχεία που, με λίγη καλή

τύχη, θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην εμφάνιση ζωής».

Οι διαπιστώσεις αυτές έγιναν με τη βοήθεια του διαστημόπλοιου «Γαλιλαίος», που

έφθασε πρόσφατα στην περιοχή του Δία, και θα εξακολουθήσει να στέλνει στοιχεία

και φωτογραφίες έως το 1999.