Οι μυστικές έξοδοι, το τελευταίο δισκοπότηρο και οι τάφοι των ιερέων της Αγίας Σοφίας

«Πολλά μυστικά μάς περιμένουν ακόμη εκεί κάτω»

Οι άνθρωποι που κατέβηκαν στις βυζαντινές σήραγγες περιγράφουν καρέ καρέ όσα αντίκρυσαν

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 17/10/2009 07:00 |
Ο σκηνοθέτης «Ήθελα να δω αυτά που δεν φαίνονται, ήθελα να μάθω αν είναι αλήθεια οι μύθοι» εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο σκηνοθέτης Γκιοκσέλ Γκιουλένσοϊ.Το πρώτο ντοκιμαντέρ του για τους μύθους του ναού βραβεύτηκε στην Τουρκία και στο εξωτερικό
 «Πολλά μυστικά μάς περιμένουν ακόμη εκεί κάτω»
«Κάπου εκεί κάτω μπορεί να υπάρχει μια έξοδος που δεν έχουμε ακόμη ανακαλύψει...». Αυτή είναι η άποψη του Οζάν Γκιοκντεγέρ, του δύτη που βούτηξε στα παγωμένα νερά των στοών.

«Δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο να υπάρχει μια μυστική έξοδος μέσα στις στέρνες τις οποίες εξερεύνησα ο ίδιος όταν κατέβηκα κάτω από την Αγία Σοφία. Είδα τα τοιχώματα κατεστραμμένα και καρφώθηκε στο μυαλό μου ότι κάπου εκεί μπορεί να υπάρχει μια έξοδος. Πρέπει να γίνουν εργασίες και από αρχαιολόγους σε εκείνες τις στέρνες, για να καταλάβουμε τι πραγματικά υπάρχει», λέει ο Οζάν.

Ο σεναριογράφος Κουτσί Ακιλί πάντως δεν διστάζει να αποκαλύψει την κρυφή επιθυμία της ομάδας: να βρουν το κρυφό δωμάτιο της Αγίας Σοφίας από όπου διέφυγε ο ιερέας στη λειτουργία της 29ης Μαΐου 1453 όταν ο Μωάμεθ ο Πορθητής εισέβαλε στον ναό, αλλά και το δισκοπότηρο που χάθηκε κατά την Άλωση της Πόλης και ο μύθος το θέλει να βρίσκεται κάπου στα βάθη της! «Αυτό το δωμάτιο δεν μπορεί να είναι μακριά, είναι κάπου εκεί. Και όταν ανακαλυφθεί, πολύ πιθανόν μέσα σε αυτό να βρίσκονται πολλά σημαντικά, ιερά κειμήλια της χριστιανοσύνης», λέει ο Κουτσί Ακιλί και υπογραμμίζει ότι το κρυφό δωμάτιο είναι το πιο σημαντικό από όλα. Δεν αποκλείει μάλιστα μέσα σε αυτό να βρίσκονται ακόμη και ιστορικές έρευνες που έγιναν τα βυζαντινά χρόνια καταγράφοντας στοιχεία για τον πληθυσμό και τις συνθήκες ζωής του.

«Μόλις κατεβήκαμε από τη σήραγγα πέσαμε σε νερό. Παγωμένο. Έξι βαθμοί πάνω από το μηδέν, σκοτάδι- πίσσα και ο αέρας που παίρναμε από τις μπουκάλες οξυγόνου να έρχεται λίγος λίγος, με τη μέθοδο του ναργιλέ», περιγράφει την κάθοδό του ο δύτης και φωτογράφος Οζάν Γκιοκντεγέρ. Μαζί με τον ζογκλέρ Αϊντίν, που με τα 45 κιλά του και το 1.55 ύψος του ήταν ο ιδανικός για να εξερευνήσει «ακόμη και τις τρύπες που δεν χωράνε τα ποντίκια...», και τον Ενγκίν, πραγματοποίησαν το πιο δύσκολο κομμάτι της ανακάλυψης.

Η μαρμάρινη κρήνη στην Αγία Σοφία από όπου οι πιστοί έπαιρναν το αγίασμα είχε βάλει σε υποψίες τους αρχαιολόγους πως συνδέεται με κάποια στέρνα. Γι΄ αυτό έψαχναν να βρουν κοντά σε αυτή την είσοδο. «Πρώτος κατέβηκε ο Ενγκίν και έπειτα από 15-20 λεπτά κατέβηκα κι εγώ. Ύστερα από μερικά μέτρα βρήκαμε ένα πέρασμα που ήταν κλεισμένο με μια μαρμάρινη πλάκα. Την μετακινήσαμε και μπήκαμε μέσα. Εκεί δεν υπήρχε νερό, αλλά μια στοά που χανόταν στο πουθενά», αφηγείται ο Οζάν. Το πρώτο που είδε ήταν ένας σκελετός γάτας. Ύστερα είδε δύο ρόπαλα και μόλις τα ακούμπησε αμέσως έγιναν σκόνη. Το ίδιο έγινε και με έναν κουβά.

Η αποθήκη. Η άλλη ομάδα που είχε μπει από τον πρόναο αρχικά είχε πιο εύκολο έργο. Η σήραγγα οδηγούσε σε έναν χώρο που έμοιαζε με αποθήκη. «Σπασμένα τζάμια, κεριά και έπιπλα είχαν πεταχτεί εκεί. Πήραμε μερικά πράγματα και τα δώσαμε στην ομάδα που ανέμενε πάνω από τη στέρνα», αναφέρει ο Γκιοκσέλ Γκιουλένσοϊ.

Ένα από τα πρώτα ευρήματα της ομάδας ήταν ένα στρατιωτικό παγούρι με ημερομηνία 1917. Οι Τούρκοι εκτιμούν ότι πολύ πιθανόν κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στρατιώτες που επισκέφθηκαν την Αγία Σοφία να έριξαν κατά λάθος τα παγούρια τους στη στέρνα στην προσπάθειά τους να πάρουν αγίασμα. Το μυαλό των Ρωμιών της Πόλης πήγε στους 5 Έλληνες αξιωματικούς, που το 1919 πραγματοποίησαν τη μοναδική από την Άλωση ορθόδοξη λειτουργία. Ο χώρος της δεύτερης σήραγγας δεν είχε νερό και η ομάδα κινήθηκε σχετικά εύκολα αν και έπρεπε να περπατούν σχεδόν διπλωμένοι στα δύο και σε ορισμένα σημεία μπουσουλώντας. Σε απόσταση περίπου 40 μέτρων οι δύο ομάδες συναντήθηκαν, με ανοίγματα στοών να βρίσκονται δεξιά και αριστερά τους. Σε αρκετά από αυτά τα ανοίγματα υπήρχαν τάφοι χριστιανών. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους της επιχείρησης, πρόκειται για τάφους ορθόδοξων ιερέων της Αγίας Σοφίας. “Ήδη έχω το θέμα του επόμενου ντοκιμαντέρ μου”, εκμυστηρεύεται ο Γκιουλσενόι. Όπως λέει, με την κάμερά του θα προσπαθήσει να καταγράψει όλα τα ταφικά μνημεία και στη συνέχεια να βρει την ιστορία των ανθρώπων που βρίσκονται για αιώνες θαμμένοι εκεί. «Εκείνο που με συγκλόνισε ήταν μια αλυσίδα την οποία ακολούθησα και είδα ότι οδηγούσε σε έναν τοίχο με δύο κρίκους. Κατάλαβα ότι εκεί μπορεί να έριχναν αιχμαλώτους», λέει συγκινημένος ο Οζάν Γκιοκντεγιέρ.


Τα λείψανα του Αγίου Αντιγόνου και ο παιδικός τάφος

Το ντοκιμαντέρ του Γκιουλσενόι για τις κινστέρνες της Αγίας Σοφίας τον έφερε σε επαφή με τον υπόγειο κόσμο του ναού. «Ο έρωτάς μου για την Αγία Σοφία γεννήθηκε το 1998. Ήξερα ότι θα ήταν μια μακροχρόνια σχέση. Πρώτα έπρεπε να την δω με τα ίδια μου τα μάτια, να την γνωρίσω και το πιο σημαντικό να την ανακαλύψω. Κι αυτό έκανα. Με το πέρασμα του χρόνου, η αγάπη μετατράπηκε σε πάθος που με κυριαρχεί εδώ και 11 χρόνια», αποκαλύπτει ο σκηνοθέτης.

Στη στέρνα. «Ήταν σαν ένα ταξίδι στο χρόνο. Είδαμε το αθέατο πρόσωπο της Αγίας Σοφίας», λέει συγκινημένος ο Οζάν. Διερωτάται τι άλλο μπορεί να υπάρχει μέσα σε εκείνη τη στέρνα, γιατί ελάχιστα είναι εκείνα που κατάφερε να δει. “Πρέπει να ερευνήσουν τη στέρνα αρχαιολόγοι. Δεν αποκλείεται να υπάρχουν πολύτιμα αντικείμενα εκεί κάτω». Μια από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις για την ομάδα ήταν η ανακάλυψη των οστών ενός παιδιού. Οι έρευνες έδειξαν πως ο σκελετός που βρέθηκε χρονολογείται στη βυζαντινή περίοδο.

Στο δωμάτιο του αγίου Αντιγόνου μπήκε ο Αϊντίν, ο πιο αδύνατος από τους δύτες της ομάδας. Τα γυρίσματα τελείωναν. Είχε αρχίσει να βραδιάζει και εκείνος προχωρούσε προς το τέλος του τελευταίου τούνελ στο βόρειο τμήμα της Αγίας Σοφίας. Ο Αϊντίν κρατούσε το φως αλλά δεν έβλεπε την άκρη της σήραγγας. “Μπορεί να είναι κάτι σημαντικό, πρέπει να δούμε μέχρι το τέλος”, είπε ο Γκιουλένσοϊ. Του έδωσαν μεγαλύτερο καλώδιο και προχώρησε. Έφτασε σε ένα σημείο που έπρεπε να περάσει από μια τρύπα “μικρότερη και από ποντικιού”! Ο Αϊντίν έβγαλε το κράνος του και κατάφερε να περάσει! Και τότε έφτασε στον τάφο. Ο Γκιουλένσοϊ και ομάδα του ακόμη και όταν βρήκαν τον τάφο δεν είχαν αντιληφθεί τι είχαν ανακαλύψει. Πολύ αργότερα στο εργαστήρι όταν ο αρχαιολόγος Χαλούκ Τσεντίνκαγια έβλεπε τις εικόνες που τράβηξαν, κατάλαβε. “Μια στιγμή”, τους είπε μόλις είδε την εικόνα. “Βρήκατε τον τάφο του Αγίου Αντιγόνου! ” αναφώνησε. Τελευταία αναφορά στον τάφο του αγίου είχε γίνει τον 13ο αιώνα από έναν Ρώσο περιηγητή!

σουργουτσιδου νελλη
25/03/2011 20:46
μακαρι οι ερευνες να φτασουν μεχρι το τελος και να εχουμε αποκαλυψεις.
BYZANTINOPLHKTOS
19/10/2009 03:07
MEGALEIODES BYZANTION POU KATETROPOSES TON ELLINON POLITISMON, POU EXRISIMOPOIHSES TA KATESTRAMENAN IERA TON PAGANON ELLINON , OSTE NA KATASKEYASEIS EPAFTON TOYS IEROUS NAOUS SOU STON ENA KAI MONON EBRAIKON THEON.
BYZANTION TON THEOSTALTON AFTOKRATORON POU EFONEUSAN KAI DOLOPLOKISAN OSTE NA PARAMEINOUN EIS TON THRONON.
KAI TON PATRIARXON POU MHXANORRAFISAN OSTE NA PARAMEINEI O OXLOS KATO APO TIN EPIROH TOUS ,OSTE NA KIBERNOUN TIN AYTOKRATORIKIN BOYLISIN.
TI;PES;
19/10/2009 01:31
BYZANDIO TO MEGALEIOSOU...POLY APO TO AGIO OROS THA DIABAZOUN TA NEA NA TOUS DOSOUMAI ENAN EGARDIO XERAITHSMO KAI NA POUMAI OTI PALH MAI XRONIA KAI KAIROUS PAKKH DIKA MAS THANAI......
Patriotikos ekporeyomenos
19/10/2009 01:23
SIMFONO KE EGO APOLITOS , AFTO TO OPOION XREIZOMETHA KAT'' AFTHIN TIN STIGMIN ,EINE OTI IOI ENOPLES DINAMEIS TIS XORAS , NA VRISKONTE SE EPAGRIPNISIN , KE ETIMOTITAN .
DEN IMPOROMEN KE ADINATOMEN ,NA DEXTHOUMEN TON TOURKIKON EPEKTATISMON,
MONON TA KENOURGI OPLIKA SISTIMATA , KE O PLIRIS EKMORNTENISMOS TON THALASION DINAMEON KE TON AEROPORIKON IPTAMENON SISTIMATON, KE TON EPANDROMENON PLIROS EPIGION DINAMEON,
THA DOSI IS IMAS TIN NIKIN.
THA VADIZOMEN NIKIFORAN IS TI KONSTANTINOUPOLIN, THA GONATISOMEN TOUS BOREIOUS GEITONAS POU EPIKARPEVONTE TIN ONOMASIAN MAS, KE THA TOUS KATATROPOSOMEN IS ORI KE BOUNA(AGRIA THA ITHELA NA IPOGRAMISO)
DIOTI O ELLIN EXEIN ISTORIAN KE PROISTORIAN KE MELLON,
AFTON TO OPOION EPIBALEI IDIAITEROS MEGALIS KE SINISTAMENIS PROSOXIS INE TO PARON.
DIOTI PARA TOU PARONTOS XOLENOMEN PROS TA ARISTERAN,
KE MONON KATA TIN STIGMIN ,POU THA XOLENOUME KE PROS TA DEKSIA THA ORTHOPODISOMEN.
EPISIS THA XREIASTHOMEN TIN BOITHIAN , KE IPOSTIRIKSIN TON AMERIKANIKON DINAMEON.GIA TIN EPIKRATISIN TIS TAKSIS PAGKOSMIOS.
MONON KE ENTOS TON BALKANION THA ANALABOMEN IMEIS TON ROLON POU MAS EPIFILASEI I ISTORIAN MAS.
THA TOUS VALOMEN OLON TOUS DIO PODAS SE ENAN KE MONON IPODIMA.
DIOTI I GEOMETRIKI PROSTHESI SIMVIVASMENOI ME TIN MATHIMATIKIN AKRIBEIA, BADIZONTAS TON DROMON TIS ISTORIKIS ANAKAMPSIS , THA EMPEDOSEIN EIS TOUS NEOUS KE TAS NEAS TIS ELLADOS TIN ISTORIKIN EFTHININ .
ThrylosOLE
18/10/2009 22:01
Ας ετοιμαζομαστε για την τελειωτικη επιθεση. Ετσι που πανε οι Τουρκοι σε λιγο θα ανακαλυψουν τον Μαρμαρωμενο Βασιληα και μετα "γαια πυρι μιχθητω".
Ας ειμαστε ετοιμοι λοιπον να παρουμε πισω αυτα που μας κλεψαν μπαμπεσικα 550 χρονια πριν.

Αν καταλαβα καλα αυτη πρεπει να ειναι και η αποψη των ΝΕΩΝ μιας και βαζουν αυτο το θεμα στην ενοτητα ΕΛΛΑΔΑ αντι στην κατηγορια ΚΟΣΜΟΣ. Απο οσο ξερω η Κωνσταντινουπολη (Istanbul) ανηκει στην Τουρκια, εμεις εχουμε ελευθερωθει απο τους Τουρκους εδω και 170 χρονια και η Τουρκια δεν μας εχει ξανακατακτησει.
βενετσανοσς Γ.
18/10/2009 19:50
Σιγά πατριώτες, η αρχαιολογία ειδικά όταν ανακαλύπτει ιστορία που σε επιβεβαιώνει είναι όχι απλώς θεμιτή αλλά και θετική για τα όσα πιστεύουμε μας για ο βυζάντιο Μπράβο στους τούρκους αρχαιολόγους που ως επιστήμονες, έχουν το θάρρος να στοιχειοθετούν την διαχρονικότητα του ελληνισμού στον τόπο τους μακάρι να έκαναν το ίδιο σε Ίμβρο και Τένεδο, τότε θα καταλάβαιναν πόση ζημία έχουν κάνη στον ίδιο τους τον εαυτό, με το να αρνούνται την συνεχεία του ελληνισμού στα εδάφη που σήμερα λένε Τουρκία.
Anomatos alexandros
18/10/2009 06:05
FOTIA stous AGARHNOUS pou bromisan kai katestrepsan ta panta stodiaba tous.ISOS irthe i ora,tha eimai apo tous protous gia na ekdikitho gia tous adikoxamenous progonous
Νοτης
17/10/2009 15:40
Σιγα σιγα θα βγαλουν οι Τουρκαλαδες ολα μας τα μυστικα,θα βγουν οι προφητειες αληθεια και μετα πολεμος....

όλες οι τελευταίες ειδήσεις