Και η δεύτερη ημέρα χθες του συνεδρίου του Economist – ολοκληρώνεται απόψε – έβγαλε και ειδήσεις και απέστειλε διπλωματικά και εν γένει σήματα. Κυρίως συμπλήρωσε ένα καρέ τοποθετήσεων που στο γεωπολιτικό σκέλος και την ανάλυση της νατοϊκής επικαιρότητας – και όχι μόνον – προσέθεσαν αποχρώσεις και αναγνώσεις που συγχρονίζονται με το περίπλοκο και επισφαλές νέο τοπίο.
Νίκος Δένδιας: «Η Ελλάδα δεν θα χαρεί αν η Τουρκία πάρει τα F-35»
Ηχηρό μήνυμα προς την Ουάσιγκτον αναφορικά με την πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 απηύθυνε χθες ο υπουργός Εθνικής Αμυνας, Νίκος Δένδιας. Μιλώντας στην 30ή Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης του Economist στο Λαγονήσι, ο κ. Δένδιας ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν θα είναι καθόλου ικανοποιημένη από μια τέτοια εξέλιξη.
Μάλιστα, έθεσε ένα καίριο ερώτημα προς την αμερικανική πλευρά, διερωτώμενος αν είναι προς το πραγματικό στρατηγικό συμφέρον των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ η παραχώρηση προηγμένων οπλικών συστημάτων στην Αγκυρα, χωρίς σαφείς εγγυήσεις ότι αυτά δεν θα χρησιμοποιηθούν εναντίον άλλου συμμάχου στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, ο υπουργός επικεντρώθηκε στην εγχώρια αμυντική στρατηγική, αναλύοντας το σχέδιο ριζικής μεταρρύθμισης των Ενόπλων Δυνάμεων μέσω της «Ατζέντας 2030».
Όπως υπογράμμισε, ο σύγχρονος γεωπολιτικός χάρτης απαιτεί αλλαγή νοοτροπίας: η χώρα απομακρύνεται από το παρωχημένο μοντέλο των απλών, πολυδάπανων αγορών μεγάλων πλατφορμών. Αντίθετα, δίνεται πλέον έμφαση στην αποδοτικότητα των δαπανών, με επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και την εγχώρια παραγωγή καινοτόμων, αυτόνομων συστημάτων (drones). Στόχος της Αθήνας είναι η δημιουργία μιας σύγχρονης αποτρεπτικής ισχύος με ισχυρό αποτύπωμα στην ελληνική οικονομία.
Γιώργος Γεραπετρίτης: «Σταθερά προσηλωμένη στο Διεθνές Δίκαιο η Ελλάδα»
Στο πλαίσιο μιας πρώτης αποτίμησης των όσων διημείφθησαν στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, ο Γιώργος Γεραπετρίτης, από το βήμα του συνεδρίου του Economist, έκανε λόγο για τη διεξαγωγή μιας πολύ ανοιχτής και ειλικρινούς συζήτησης μεταξύ των συμμάχων, υπογραμμίζοντας, ταυτόχρονα, την κρισιμότητα της διατλαντικής σχέσης για την παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων.
«Το ΝΑΤΟ είναι αναμφίβολα η πιο επιτυχημένη αμυντική συμμαχία στον κόσμο», σημείωσε ο υπουργός Εξωτερικών τονίζοντας πως οι σχέσεις Ελλάδας – ΗΠΑ βρίσκονται στο απόγειό τους. Μιλώντας για τον πόλεμο στο Ιράν, ο ίδιος έδειξε ως μόνη λύση την πλήρη ελευθερία της ναυσιπλοΐας ενώ σε σχέση με τον IMEC που, προφανώς, επηρεάζεται από την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, τόνισε πως για τη χώρα μας (που αποτελεί τον μόνο συνομιλητή όλων των εμπλεκομένων μερών) αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα.
Αναφορικά με την ευρύτερη γεωπολιτική αναδιάταξη, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας αξιολόγησε ως επικίνδυνη τη «συναλλακτική διπλωματία» καθώς, όπως είπε, οδηγεί σε μια παγκόσμια ζούγκλα, ενώ τόνισε πως για την Ελλάδα η τήρηση των αρχών του Διεθνούς Δικαίου είναι αδιαπραγμάτευτη.
Ντόρα Μπακογιάννη: «Η Ευρώπη να έχει ξεκάθαρο μήνυμα προς την Τουρκία»
Τον κώδωνα του κινδύνου έκρουσε η Ντόρα Μπακογιάννη χθες από το συνέδριο του Economist, υπογραμμίζοντας εμφατικά πως η Ευρώπη δεν θα πρέπει να επαναλάβει με την Τουρκία τα λάθη που έκανε με τη Ρωσία. Σύμφωνα με την πρώην υπουργό Εξωτερικών, η μεταβαλλόμενη γεωπολιτική πραγματικότητα επιβάλλει μια νέα πιο ρεαλιστική προσέγγιση σε ό,τι αφορά τις ευρωτουρκικές σχέσεις.
Όπως επεσήμανε η ίδια, «για τους Ευρωπαίους, η Τουρκία αντιμετωπίζεται ιστορικά σαν αναγκαίο κακό», κάτι που συνέβαινε και στο παρελθόν, τότε που η Ευρώπη αντιμετώπιζε με ανάλογο τρόπο τη Ρωσία, όταν στηριζόταν σε εκείνη για «φθηνή ενέργεια» και στην Τουρκία για «φθηνή ασφάλεια».
«Αν η Ευρώπη κάνει το ίδιο λάθος με την Τουρκία όπως με τη Ρωσία, το τίμημα θα είναι εξαιρετικά υψηλό», ανέφερε η Ντόρα Μπακογιάννη, παραπέμποντας στο ότι παραμένουν ζητήματα «ανοιχτά» όπως είναι η Κύπρος και η απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας. «Η Ευρώπη πρέπει να έχει ξεκάθαρο μήνυμα προς την Τουρκία», τόνισε η ίδια σημειώνοντας, ταυτόχρονα, πως η ευρωπαϊκή πολιτική δεν μπορεί να αγνοεί τις ευαισθησίες της Ελλάδας και της Κύπρου.
Αμπντουλάχ Γκιούλ: «Σε κρίσιμο σταυροδρόμι οι σχέσεις Άγκυρας – Βρυξελλών»
Στη δημόσια παραδοχή πως η πλήρης ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ «δεν αποτελεί πλέον ρεαλιστικό στόχο» προέβη χθες ο Αμπντουλάχ Γκιουλ, αναγνωρίζοντας πως έχει έρθει η ώρα να αναζητηθεί «ένα νέο μοντέλο συνεργασίας».
Με φόντο το κρίσιμο σταυροδρόμι στο οποίο βρίσκονται οι σχέσεις Άγκυρας – Βρυξελλών, ο τέως πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας υποστήριξε πως «η συζήτηση για πλήρη ένταξη δεν είναι ρεαλιστική» και πρότεινε να εξεταστεί «ένα νέο μοντέλο σχέσης, σαν αυτό της Νορβηγίας ίσως», με την Τουρκία να βρίσκεται «υπό την ίδια ομπρέλα», χωρίς όμως να αποτελεί πλήρες μέλος.
Υπενθυμίζοντας ότι πριν από 20 χρόνια, τόσο ως πρωθυπουργός όσο και ως ΥΠΕΞ ο ίδιος είχε προωθήσει την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ, με την Επιτροπή τότε να ανακοινώνει «ότι η Τουρκία έχει ικανοποιήσει τα κριτήρια» πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων το 2005, ο Αμπντουλάχ Γκιουλ σημείωσε πως έκτοτε οι σχέσεις επιδεινώθηκαν. «Οι σχέσεις έχουν γίνει πιο δύσκολες, έχουν γίνει λάθη κι από τις δύο πλευρές».
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο τέως πρόεδρος της Τουρκίας αναφέρθηκε στην ανάγκη αναβάθμισης της τελωνειακής ένωσης, ενώ ανέδειξε και την «προφανή σημασία της Τουρκίας για την άμυνα και την ασφάλεια στην ΕΕ».
Τζέφρι Πάϊατ: «Νέα κανονικότητα η αβεβαιότητα που βιώνουμε»
Με φόντο τα τεκταινόμενα στη Μέση Ανατολή, ο πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ σε Ελλάδα και Ουκρανία έκανε ειδική μνεία στον ρόλο της χώρας μας, αποδίδοντας τα εύσημα στην πολιτική ηγεσία για τις ενεργειακές συμφωνίες που έχουν ήδη υπογραφεί.
Αναγνωρίζοντας τη συμβολή της Αθήνας τόσο στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή όσο και στην ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου, εκτίμησε πως μετά το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία «η ζήτηση θα αυξηθεί σημαντικά» και πως οι ελληνικές εταιρείες θα έχουν θέση στο νέο ενεργειακό περιβάλλον.
Ο ίδιος, επιπλέον, περιέγραψε τις ριζικές αλλαγές στο ενεργειακό τοπίο λόγω των πρόσφατων γεωπολιτικών εξελίξεων. «Ζούμε τη μεγαλύτερη αναστάτωση στο πεδίο της ενέργειας», ανέφερε ο πρώην αμερικανός πρεσβευτής σημειώνοντας πως οι αγορές έχουν επιδείξει ευελιξία και πως το σοκ αποδεικνύεται «λιγότερο οξύ» από το αναμενόμενο.
«Ο βαθμός αβεβαιότητας που βιώνουμε είναι η νέα κανονικότητα», εκτίμησε ο Πάιατ, μιλώντας για «ένα εργαλείο που δεν γνώριζε ότι είχε» το Ιράν, «τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ».
