Ο Ρούτε παίζει το χαρτί του Τραμπ

Την ενότητα του ΝΑΤΟ αναμένεται να δοκιμάσει η Σύνοδος Κορυφής που ξεκινά αύριο στην Αγκυρα. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, εργάζεται για να διατηρήσει τον Ντόναλντ Τραμπ ενεργό στο πλευρό των συμμάχων, ωστόσο, οι διαφωνίες σχετικά με την κατανομή των βαρών, τις στρατιωτικές δεσμεύσεις των ΗΠΑ, τον πόλεμο στο Ιράν και τον πόλεμο στην Ουκρανία αποτελούν μια σημαντική δοκιμασία για την ενότητα του βορειοατλαντικού συμφώνου.

Για τον πόλεμο στην Ουκρανία μπορεί και να υπάρχει κάποια εξέλιξη στην Άγκυρα. Το Σάββατο ο πρόεδρος Τραμπ συνομίλησε τηλεφωνικά με τον Πούτιν για το θέμα. «Οι πρόεδροι φυσικά έθιξαν το ζήτημα της Ουκρανίας, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τη συμμετοχή του Ντόναλντ Τραμπ στη Σύνοδο του NATO στην Τουρκία στις 7 και 8 Ιουλίου», ανέφερε ο Γιούρι Ουσακόφ, σύμβουλος της ρωσικής προεδρίας για τις διπλωματικές υποθέσεις, προσθέτοντας ότι ο αμερικανός πρόεδρος προσφέρθηκε να συμβάλει για την επίτευξη συμφωνίας. Πιο αργά το Σάββατο ο Τραμπ συνομίλησε και με τον Ζελένσκι και «συμφώνησαν να συνεχίσουν τη συζήτησή τους στην Αγκυρα», όπως γνωστοποίησε ο ουκρανός πρόεδρος.

Πάντως, λίγες ημέρες πριν, καθώς ο πρόεδρος Τραμπ ακόμα παραπονιόταν για τους ευρωπαίους συμμάχους και την απροθυμία τους να υποστηρίξουν τις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του πολέμου εναντίον του Ιράν, ο Ρούτε απάντησε με επαίνους και έδειχνε μεγάλες πινακίδες με χρυσούς τίτλους, που έγραφαν: «Το τρισεκατομμύριο Τραμπ» – «Θέλω να σας δείξω τι κατάφερε αυτός ο πρόεδρος», δήλωσε ο γ.γ. του ΝΑΤΟ, τονίζοντας το επιπλέον 1 τρισ. ευρώ σε αμυντικές δαπάνες από ευρωπαίους συμμάχους και τον Καναδά από το 2017, όταν ο Τραμπ ανέλαβε για πρώτη φορά τα καθήκοντά του.

Ο Ρούτε κάνει ό,τι μπορεί για να διατηρήσει τον Τραμπ στο πλευρό της συμμαχίας, γράφει το «Politico». Η Σύνοδος Κορυφής θα συγκεντρώσει τους ηγέτες των 32 συμμαχικών χωρών του ΝΑΤΟ σε μια στιγμή διεθνούς αβεβαιότητας εν μέσω αυξημένων εντάσεων στη Μέση Ανατολή και του συνεχιζόμενου πολέμου της Ρωσίας με την Ουκρανία. Καθώς οι ΗΠΑ επανεξετάζουν τη στρατιωτική τους στάση στην Ευρώπη, πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησυχούν για το πόσο αφοσιωμένος παραμένει ο Τραμπ στην μεταπολεμική διεθνή τάξη.

Η στρατηγική του Ρούτε για να διατηρήσει τη συμμαχία ενωμένη είναι να κολακεύσει τον Τραμπ, να τονίσει τα οφέλη που φέρνει το ΝΑΤΟ στις ΗΠΑ και τις προσπάθειες που έχουν καταβάλει οι ευρωπαίοι σύμμαχοι για την αύξηση των αμυντικών δαπανών, προσπαθώντας να αποφύγει τις δημόσιες διαμάχες. Η Κλαούντια Μέιτζορ, ειδικός σε θέματα διατλαντικής ασφάλειας στο think tank German Marshall Fund, δήλωσε στην Ντόιτσε Βέλε ότι οι ανήσυχοι ηγέτες θα προσπαθήσουν να στείλουν το μήνυμα πως η συμμαχία εξακολουθεί να είναι ισχυρή — και επιδιώκουν «να ευχαριστήσουν τον Τραμπ και να υποστηρίξουν το ΝΑΤΟ».

Αυτό μπορεί να εξηγήσει γιατί ο Ρούτε – αναζητώντας απεγνωσμένα κοινό έδαφος – έχει θέσει την αμυντική παραγωγή στο επίκεντρο της φετινής Συνόδου Κορυφής. Αναμένεται να αποκαλύψει αυτό που αποκαλεί «βιομηχανική επανάσταση στον τομέα της άμυνας», συμπεριλαμβανομένων δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων σε νέες συμβάσεις και συμφωνίες προμηθειών για τους Ευρωπαίους που επιθυμούν να ενισχύσουν την παραγωγή όπλων. Στόχος του Ρούτε είναι να δείξει ότι υπάρχει αγορά για την αμερικανική βιομηχανία και επίσης να παρουσιάσει οικονομικά επιχειρήματα υπέρ του ΝΑΤΟ που, ελπίζει, ότι θα βρει ελκυστικά ο Τραμπ.

Το αν αυτή η προσέγγιση θα λειτουργήσει παραμένει ασαφές, σχολιάζει ο «Γκάρντιαν». «Αν έχουμε μάθει ένα πράγμα για τον πρόεδρο των ΗΠΑ τον τελευταίο ενάμιση χρόνο», γράφει, «είναι το πόσο απρόβλεπτος είναι». Αυτή η απρόβλεπτη φύση φάνηκε σε συνάντηση των υπουργών Αμυνας του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες στις 18 Ιουνίου, όταν ο αμερικανός υπουργός Αμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ανακοίνωσε αναθεώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων και της στρατιωτικής τους θέσης στην Ευρώπη. Ο σκληρός τόνος του προκάλεσε ενόχληση μεταξύ των υπόλοιπων υπουργών. Η ίδια η αναθεώρηση ήταν αναμενόμενη – οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανέμεναν εδώ και καιρό μια σταδιακή μείωση του ρόλου των ΗΠΑ στην Ευρώπη. Η ανησυχία τους είναι για το πόσο γρήγορα θα συμβεί αυτό, καθώς υπάρχουν φόβοι για τη ρωσική επιθετικότητα.

Ο γερμανός υπουργός Αμυνας, Μπόρις Πιστόριους, προειδοποίησε κατά της δημιουργίας στρατιωτικών ελλειμμάτων στη διάρκεια της μετάβασης. «Χρειάζεται ένας συντονισμένος τρόπος για να γίνει αυτό», τόνισε. «Η πιο σημαντική πρόκληση είναι να αποφευχθούν επικίνδυνα κενά στις αμυντικές μας δυνατότητες». Η Ευρώπη χρειάζεται το δικό της σχέδιο για τη διαχείριση αυτής της μετάβασης, τονίζει η «El Pais». Μετά την πίεση των ΗΠΑ, οι ευρωπαίοι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ και ο Καναδάς αύξησαν τις αμυντικές δαπάνες κατά 20% το 2025 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος σε πραγματικούς όρους.

Πέρα από τις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία, ένα σημαντικό μέρος της Συνόδου Κορυφής της Αγκυρας θα είναι επίσης η εξασφάλιση περαιτέρω υποστήριξης για το Κίεβο, συμπεριλαμβανομένων πιθανών νέων δεσμεύσεων χρηματοδότησης δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ενίσχυση της άμυνας και της ασφάλειας της χώρας. Σύμφωνα με το γαλλικό πρακτορείο, τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ και ο Καναδάς θα δεσμευθούν να δώσουν στην Ουκρανία 70 δισ. ευρώ σε στρατιωτική βοήθεια τόσο φέτος όσο και του χρόνου. Ωστόσο, οι εντάσεις παραμένουν μεταξύ των ευρωπαίων συμμάχων σχετικά με την κατανομή του βάρους, με τον Ρούτε να ζητά επανειλημμένως η βοήθεια για την Ουκρανία να κατανέμεται πιο ισότιμα μεταξύ των εταίρων του ΝΑΤΟ.