Το εποχικό φαινόμενο, για το οποίο μιλούσαμε χθες, καλά κρατεί και σήμερα. Υπό τη διαρκή πίεση των υψηλών θερμοκρασιών, ορισμένοι πολιτευτές αυτοαναφλέγονται και σκάνε με κρότο. Τυχόν κακοτεχνίες στην κατασκευή τους, τσιγκουνιές με υλικά δεύτερης ποιότητας, όλα αυτά μειώνουν την ανθεκτικότητά τους στη ζέστη, με αποτέλεσμα την αυτανάφλεξη. Στη Γερμανία, συμβαίνει στους φωτεινούς σηματοδότες των δρόμων, των οποίων το μεταλλικό γείσο λιώνει από τη ζέστη.
Εδώ σε εμάς, συμβαίνει στους πολιτευόμενους. Προχθές ήταν ο Βασίλης Φεύγας της ΝΔ, χθες ο Γιάννης Σγουρός του ΠΑΣΟΚ, ο οποίος αποχώρησε με ένα ταρατατζούμ από την τηλεοπτική εκπομπή του Σταμάτη Ζαχαρού, αφού προηγουμένως είχε κάνει ολόκληρο καβγά. Το δε αισχρό, εκ μέρους του κ. Σγουρού ήταν ότι, κατά την αποχώρησή του, απείλησε επανειλημμένα και χωρίς περιστροφές τον κ. Ζαχαρό με προσφυγή στην ιδιοκτησία του σταθμού. Δεν νομίζω ότι είναι μια στάση που θα εκτιμηθεί για τη γενναιότητά της, ούτε για την ευθύτητά της. Θα το καταλάβει και ο ίδιος στις επόμενες εκλογές, αφού πρόκειται να είναι υποψήφιος με το ΠΑΣΟΚ στην Α’ Αθηνών.
Ποια ήταν η αφορμή όμως για το βραχυκύκλωμα, που προκάλεσε την αυτανάφλεξη Σγουρού σε απευθείας τηλεοπτική μετάδοση; Οτι ο συνομιλητής του και οικοδεσπότης της εκπομπής δεν τον άφηνε να παίξει όλη την κασέτα. Ο Ζαχαρός τον διέκοπτε με ερωτήσεις και μάλιστα… δύσκολες! Ο κ. Σγουρός, βλέπετε, είναι το πληρέστερο παράδειγμα της τακτικής που χρησιμοποιούν ως επί το πλείστον πολιτικοί του ΠΑΣΟΚ, προκειμένου να κυριαρχούν στις συζητήσεις. Είναι η τακτική εξαιτίας της οποίας οι πολιτικές συζητήσεις είναι κατά κανόνα αδιάφορες και, επίσης, είναι αδύνατο να υπάρξει debate κατά την αγγλοσαξονική παράδοση. Η τακτική αυτή είναι η ισοπέδωση του διαλόγου διά της πολυλογίας. Ο πολιτικός ποτέ δεν έχει καταφέρει να πει αυτό που ήθελε, πάντα έχει και κάτι άλλο ακόμη πιο κρίσιμο να προσθέσει. Αν ο δημοσιογράφος δεν τον διακόψει, εκείνος μπορεί να συνεχίσει μέχρι το τέλος της εκπομπής. Και έτσι, με τον θόρυβο, σκοτώνει τη συζήτηση.
Σε όλες τις περιπτώσεις, δε, ο φλύαρος επικαλείται το δικαίωμά του να πει αυτό που θέλει – το ιερό δικαίωμα της ελευθερίας του λόγου! Την ίδια ώρα όμως καταπατά την υποχρέωσή του να το πει σύντομα. Γιατί η άρρητη προϋπόθεση, σε τέτοιου είδους δημόσιες συζητήσεις, είναι η υποχρέωση της συντομίας. Πες το, μέσα σε δύο λεπτά – μπορείς; Αν σου χρειάζονται δέκα, άσε καλύτερα. Αυτός είναι ο απλός λόγος, για τον οποίο οι δημόσιες συζητήσεις είναι πάντα βαρετές. Ομως η τακτική αυτή είναι εύκολη, θέλει μόνο καλά πνευμόνια για την απαγγελία και απομνημόνευση, γι’ αυτό και είναι τόσο δημοφιλής. Αν εκείνοι που την ακολουθούν έχουν επίγνωση των επιπτώσεων, δεν έχει σημασία, για τον λόγο ότι δεν ενδιαφέρει τους ίδιους. Είναι το είδος των πολιτευτών που η δράση τους εξαντλείται στο επίπεδο των εντυπώσεων.
Είναι κρίμα, πάντως, που διακόπηκε έτσι άδοξα αυτή η συνέντευξη. Αν είχε εξελιχθεί ομαλά, ίσως είχε την ευκαιρία ο κ. Σγουρός να μιλήσει και για τη «χρυσή εποχή της άρσης βαρών», όπως την αναφέρει η Wikipedia, όταν ήταν εκείνος πρόεδρος της ομοσπονδίας…
ΤΟ ΓΝΗΣΙΟ
Αν θέλετε να πάρετε μια ιδέα από γνήσιο debate και μάλιστα στην πιο επιθετική μορφή του, αναζητήστε στο YouTube το debate ενώπιον κοινού, που οργάνωσε ο ειδησεογραφικός οργανισμός Bloomberg, με αφορμή τα 10 χρόνια του Brexit. Από την πλευρά του Remain είναι ο Αλαστερ Κάμπελ, ο στενότερος συνεργάτης του Τόνι Μπλερ επί μία δεκαετία, από την πλευρά του Brexit, ο Τζέικομπ Ρις-Μογκ, πρώην υπουργός του Μπόρις Τζόνσον.
Το μίσος μεταξύ των δύο είναι αμοιβαίο και πασίγνωστο στους πολιτικούς και δημοσιογραφικούς κύκλους και, επίσης, τόσο δυνατό, ώστε αμέσως γίνεται αισθητό και από τον θεατή, μόλις ανεβαίνουν στη σκηνή. Γι’ αυτό ακριβώς όμως τους έχουν προσκαλέσει, επειδή είναι κοινός τόπος ότι η πολιτική διαφωνία τους εκτείνεται και ως προσωπική αντιπάθεια, που μετά βίας συγκρατείται. Και, φυσικά, δεν συγκρατήθηκε.
Από την πρώτη στιγμή αρπάζονται, με βαρύτατες προσβολές να εκτοξεύονται εκατέρωθεν. Ωστόσο, όλη η σύγκρουση διαδραματίζεται μέσα στο πλαίσιο του debate, με σύντομες, συμπυκνωμένες τοποθετήσεις. Είναι δύσκολο ως παρατηρητής να μη θαυμάσεις (ή να μην απορήσεις, αν δεν καταλαβαίνεις πλήρως) πώς δύο άνθρωποι, που ο καθένας τους ευχαρίστως θα έκανε κακό στον άλλο, παρ’ όλα αυτά μπορούν να συζητούν τη διαφωνία τους.
