Γερμανία: Έκλεισε δύο χρόνια η αποποινικοποίηση κάνναβης

Δύο χρόνια έκλεισε η μερική νομιμοποίηση της χρήσης και κατοχής κάνναβης στη Γερμανία. Ηταν από τις πλέον αμφιλεγόμενες πρωτοβουλίες της προηγούμενης κυβέρνησης Σοσιαλδημοκρατών – Πρασίνων – Φιλελευθέρων του καγκελάριου Ολαφ Σολτς. «Δημιουργούμε μια εναλλακτική λύση στην εγκληματική μαύρη αγορά», έλεγε ο τότε Σοσιαλδημοκράτης υπουργός Υγείας Καρλ Λάουτερμπαχ, υπερασπιζόμενος τον νόμο, με τον οποίο ήθελε να αντιμετωπίσει τη διευρυνόμενη μαύρη αγορά μολυσμένης και συνεπώς επικίνδυνης κάνναβης, την ανεπαρκή προστασία των νέων, το υπέρογκο βάρος για τις αστυνομικές και δικαστικές Αρχές.

Ο νόμος τέθηκε σε ισχύ την 1η Απριλίου 2024 και έκτοτε οι ενήλικοι επιτρέπεται να κατέχουν 25 γραμμάρια κάνναβης εκτός οικίας και 50 γραμμάρια εντός της, ενώ επιτρέπεται η καλλιέργεια έως και τριών φυτών κάνναβης για ιδιωτική κατανάλωση. Ο νόμος καθορίζει, επίσης, συγκεκριμένο πλαίσιο για τις ενώσεις καλλιεργητών κάνναβης, τον τρόπο λειτουργίας τους και τη διάθεση της κάνναβης.

Ποιες είναι, λοιπόν, οι επιπτώσεις από τη μερική νομιμοποίηση; Μετά την αρχική έκθεση, το φθινόπωρο του 2025, ολοκληρώθηκε και το δεύτερο μέρος της πρώτης αξιολόγησης, που καταλήγει στο ίδιο συμπέρασμα: τα πρότυπα κατανάλωσης δεν έχουν αλλάξει, σχεδόν καθόλου. «Υπάρχει μια σταθερή μείωση στο ποσοστό των καταναλωτών μεταξύ των νέων», λέει ο Ντάνιελ Κοτς, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Ντίσελντορφ. Αυτή η τάση είναι πτωτική από το 2019. Μεταξύ των ενηλίκων, ωστόσο, ο αριθμός των χρηστών αυξάνεται εδώ και χρόνια και «αυτή η μικρή ανοδική τάση συνεχίστηκε».

Η μαύρη αγορά

Αλλαξαν, όμως, τα δεδομένα για τη μαύρη αγορά κάνναβης. «Με βάση όλα τα στοιχεία των ερευνών μας, η μαύρη αγορά έχει μειωθεί», λέει ο Γεργκ Κίτσινγκ, καθηγητής Εγκληματολογίας στο Πανεπιστήμιο του Τίμπινγκεν. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι υπάρχουν πλέον νόμιμες πηγές εφοδιασμού, όπως η οικιακή καλλιέργεια ή η ιατρική κάνναβη από ηλεκτρονικά φαρμακεία, που οδηγούν σε «σταδιακή εκτόπιση της μαύρης αγοράς». Ωστόσο, είναι ακόμη πολύ νωρίς για μια τελική αξιολόγηση του αντικτύπου που θα έχει αυτή η εξέλιξη στο οργανωμένο έγκλημα, λέει ο εγκληματολόγος Γεργκ Κίτσινγκ, ο οποίος συμμετέχει στη μελέτη.

Ενα πρόβλημα που ανέδειξε η εφαρμογή του νόμου είναι ότι όλο και περισσότεροι προμηθεύονται κάνναβη που προορίζεται για ιατρικούς σκοπούς από διαδικτυακά φαρμακεία με εύκολα διαθέσιμες ιδιωτικές συνταγές. Δεν ήταν αυτός ο στόχος του νομοθέτη. Και η υπουργός Υγείας Νίνα Βάρκεν ανήγγειλε το περασμένο φθινόπωρο τη λήψη μέτρων για «να μπει τέλος στις διαδικτυακές συνταγές χωρίς προηγούμενη προσωπική ιατρική συμβούλευση».

Υπενθυμίζεται πως τα κόμματα της συντηρητικής Χριστιανικής Ενωσης (CDU/CSU) είχαν δώσει σκληρή μάχη στην αντιπολίτευση για να αποτρέψουν τη νομιμοποίηση. Δεν έχουν αλλάξει άποψη ούτε τώρα που είναι στην κυβέρνηση. Η Γερμανία, λένε, έγινε η μεγαλύτερη αγορά κάνναβης στην Ευρώπη. Αναμενόμενο, δεδομένου του ότι είναι και η πολυπληθέστερη χώρα της. «Είναι ένας άθλιος πραγματικά νόμος, αν θέλετε τη γνώμη μου», έλεγε τον περασμένο Οκτώβριο ο υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ (CSU).

Δεν μπορεί όμως να τον ακυρώσει. Στην κυβερνητική συμφωνία της Χριστιανικής Ενωσης με τους Σοσιαλδημοκράτες προβλέπεται ότι οι επιπτώσεις του νόμου θα αξιολογηθούν «χωρίς προκαταλήψεις» και η τελική έκθεση αξιολόγησης θα γίνει το 2028.