Διάλυση

Ηταν Οκτώβριος του 2016. Ο Αλέξης Τσίπρας ανεβαίνει εκνευρισμένος στο βήμα του συνεδρίου του ΣΥΡΙΖΑ, διότι οι σύνεδροι του κόμματος είχαν ψηφίσει κόντρα στην εισήγησή του: «Αν καταλαβαίνετε τι ψηφίζετε, καλώς. Αλλά αν δεν καταλαβαίνετε, τότε υπάρχει θέμα γιατί ψηφίσατε ενάντια στην εισήγησή μου» τους είχε επιπλήξει φανερά ενοχλημένος. Τελικά οι σύνεδροι κλήθηκαν να ξαναψηφίσουν από την αρχή και βγήκε το αποτέλεσμα που επιθυμούσε ο αρχηγός του κόμματος. Σε ανάλογο ύφος την επομένη των πρόσφατων εθνικών εκλογών, όταν δεν βγήκε το επιθυμητό αποτέλεσμα για τον ΣΥΡΙΖΑ, ο τότε αρχηγός του κόμματος είχε δηλώσει: «Το αποτέλεσμα των εκλογών είναι, φοβάμαι, οδυνηρό και για την κοινωνία και θα δημιουργήσει ασφυκτικές συνθήκες για τη δημοκρατία». Ηταν το πολιτικό αφήγημα που υιοθέτησε από την πρώτη στιγμή της ήττας ο ΣΥΡΙΖΑ στην προσπάθειά του αφενός να τη διαχειριστεί και αφετέρου να περιορίσει νέες διαφαινόμενες απώλειες στις δεύτερες εκλογές του Ιουνίου. Οτι, δηλαδή, μια σαρωτική νίκη της ΝΔ θα «δημιουργούσε τον νέο ηγεμόνα». Μια πατερναλιστική αντίληψη της πολιτικής κατά την οποία ο αρχηγός εξηγεί στους πολίτες τι πρέπει να κάνουν, αλλά και υπό μια έννοια μια αμφισβήτηση του ίδιου του δημοκρατικού πολιτεύματος. Σε μια εκπομπή που είχε προβληθεί εκείνες τις ημέρες ο πρώην υπουργός του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Ξυδάκης το είχε πάει ένα βήμα παραπέρα λέγοντας πως «ένα μέρος όσων ψήφισαν ΝΔ έχουν ομίχλη στα μυαλά, έχουν σύνδρομο Στοκχόλμης», ενώ οι νέοι που ψήφισαν ΝΔ «είτε δεν έχουν καταλάβει είτε οι γονείς τους δεν έχουν καταλάβει τι συμβαίνει». Καλώς ή κακώς όμως στις εθνικές εκλογές δεν υπάρχει πρόβλεψη για επανάληψη όταν δεν αρέσει το αποτέλεσμα, οπότε κυβέρνησαν αυτοί που ψήφισαν οι πολίτες.

Λίγο αργότερα, όμως, στις εσωκομματικές εκλογές του ΣΥΡΙΖΑ επαναλήφθηκε το ίδιο σκηνικό. Τα μέλη του κόμματος εξέλεξαν νέο πρόεδρο τον Στέφανο Κασσελάκη με 56%. Το ίδιο το κόμμα αυτή τη φορά δεν μπόρεσε να αποδεχθεί την προτίμηση των ψηφοφόρων. Η αμφισβήτηση άρχισε από τις πρώτες μέρες, όταν στελέχη έβγαιναν στα κανάλια και αποκαλούσαν τον Στέφανο Κασσελάκη «ούφο», αποφαίνονταν πως είναι έξωθεν επιβεβλημένος, πως «πίσω του κρύβονται συμφέροντα» και πως «γελάει η κοινωνία μαζί του». Η συνέχεια γράφεται τις τελευταίες εβδομάδες με κορυφαία στελέχη του κόμματος που ετοιμάζονται για ηρωική έξοδο ψάχνοντας βουλευτές για να συγκροτήσουν νέα κοινοβουλευτική ομάδα, αφού οι ψηφοφόροι αποφάσισαν ότι θέλουν για αρχηγό κάποιον που δεν αρέσει στους ίδιους. Αρνούμενοι να αντιληφθούν τι συνέβη στις εθνικές εκλογές, τις πολιτικές αιτίες της συντριβής και τους λόγους για τους οποίους οι πολίτες τούς γύρισαν την πλάτη, επιμένουν να αποπροσανατολίζουν τη συζήτηση και εντέλει τους ίδιους τους τους εαυτούς. Ο 35χρονος Κασσελάκης κατάφερε σε 20 μέρες να κερδίσει πειρατικά το κόμμα διότι πολλοί είδαν στο λαμπερό του χαμόγελο, στην έμφυτη ευγένεια και στο ήπιο ύφος την ελπίδα για μια στροφή του ΣΥΡΙΖΑ από την τοξικότητα, την εχθροπάθεια και την εμφυλιοπολεμική ρητορική σε έναν ευπρεπή αντιπολιτευτικό λόγο, που δεν θα έχει ως θέση την αντίθεση και ως κομματικό όπλο τις δολοφονίες χαρακτήρα. Ενα κόμμα χωρίς ιδεοληψίες, που δεν θα δαιμονοποιεί την αριστεία, την επιτυχία, τις επενδύσεις, που δεν θα θεωρεί εχθρό την ανάπτυξη, την επιχειρηματικότητα και τον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας. Τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζουν να ανταγωνίζονται επί τη βάσει ενός αυτοσχέδιου αριστερόμετρου, αδιαφορώντας για την αναζήτηση των αιτιών της εκλογικής συντριβής. Ακόμα και το ύφος της εσωκομματικής αντιπαράθεσης έχει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που αποδοκιμάστηκαν στην εθνική κάλπη.

Ο ΣΥΡΙΖΑ εντέλει διαλύεται με τρόπο που δεν υπογραμμίζει τα εγγενή προβλήματα ενός κόμματος, το οποίο δομήθηκε με χαρακτηριστικά που ταίριαξαν στην περίοδο του συλλογικού μας παροξυσμού. Και αυτό αποτελεί πρόβλημα για τον ίδιο τον ΣΥΡΙΖΑ και κυρίως για όποιο κόμμα γεννηθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ.