Η «εξέγερση» του Τζ.Μ. Κουτσί {CR}ενάντια στην αγγλική γλώσσα

«Οι περισσότεροι από τους αναγνώστες του Τζ.Μ. Κουτσί θα νιώσουν μάλλον έκπληξη μαθαίνοντας ότι κυκλοφόρησε το τελευταίο του μυθιστόρημα τον περασμένο Αύγουστο», γράφει ο Κόλιν Μάρσαλ στο «New Yorker». Κι αυτό επειδή το «El Polaco» («Ο Πολωνός»), που διαδραματίζεται στη Βαρκελώνη, είναι γραμμένο στα ισπανικά αντί των αγγλικών και εκδίδεται από τον οίκο El Hilo de Ariadna. Αυτή ήταν η αδιαπραγμάτευτη επιλογή του νοτιοαφρικανού νομπελίστα για την ιστορία αγάπης ανάμεσα στον πολωνό πιανίστα Βίτολντ και τη φιλόμουση Καταλανή Μπεατρίς. Στη μετάφραση μάλιστα από τη μητρική του γλώσσα στην ισπανική συνέβαλε αποφασιστικά η – αργεντινή, παρά το όνομα – συγγραφέας και μεταφράστρια Mariana Dimopoulos, στις απόψεις της οποίας γύρω από την ψυχοσύνθεση της Μπεατρίς βασίστηκε ο Κουτσί.

«Ο Πολωνός» είναι το δεύτερο μυθιστόρημα που εκδίδει στα ισπανικά – είχε προηγηθεί «Ο θάνατος του Ιησού». Και η ενασχόληση με τη συγκεκριμένη γλώσσα χρονολογείται, όπως λέει ο ίδιος, από τη δεκαετία του 1960, όταν ως απόφοιτος του Πανεπιστημίου του Κέιπ Τάουν ταξίδεψε στο Λονδίνο και ξεκίνησε να εργάζεται ως προγραμματιστής. Μόλις πρόσφατα, από την άλλη, εκδήλωσε το ενδιαφέρον του για την αργεντίνικη λογοτεχνία. Από το 2015 διευθύνει μια σειρά σεμιναρίων για έργα του νότιου ημισφαιρίου στο Universidad Nacional de San Martίn, ενώ επιμελήθηκε και ειδική σειρά τίτλων για τον οίκο El Hilo de Ariadna.

Σε συνεντεύξεις του στον ισπανόφωνο Τύπο έχει δηλώσει ότι οι λογοτεχνικές προθέσεις του μεταφέρονται καλύτερα στα ισπανικά παρά στα αγγλικά. Και ότι η επιλογή του συγκεκριμένου οίκου (με διανομή από την Ισπανία έως το Μεξικό, τη Χιλή και την Αργεντινή) απηχεί μια δυσπιστία πλέον απέναντι στη γλώσσα μέσω της οποίας κέρδισε παγκόσμια αναγνώριση. «Δεν μ’ αρέσει ο τρόπος με τον οποίο η αγγλική κατακτά τον κόσμο», ανέφερε στο Λογοτεχνικό Φεστιβάλ Hay. «Ούτε ο τρόπος με τον οποίο συνθλίβει τις μικρότερες γλώσσες που βρίσκει μπροστά της. Δεν μ’ αρέσει η προσποίηση περί “διεθνοποίησης”, με την οποία εγώ καταλαβαίνω την πεποίθηση ότι ο κόσμος αντανακλάται στον καθρέφτη των αγγλικών. Ούτε η αλαζονεία που αυτή η κατάσταση δημιουργεί στους αγγλόφωνους. Γι’ αυτό κάνω ό,τι μου αναλογεί ώστε να αντισταθώ στην ηγεμονία της αγγλικής γλώσσας».