Τα προσκλητήρια των μετώπων

Ο Εμφύλιος άφησε στη χώρα μας απίστευτες αρνητικές συνέπειες. Ανάμεσα σε αυτές ήταν και οι θεωρίες των μετώπων. Μέχρι τη χούντα ζήσαμε το «αντικομμουνιστικό» μέτωπο και στη μεταπολίτευση το «αντιδεξιό». Η ιστορία των μετώπων δεν μπορεί να αποτελεί στοιχείο μίας σύγχρονης δημοκρατικής πολιτικής κουλτούρας. Ούτε ανταποκρίνεται στα νέα διλήμματα τα οποία δεν περιορίζονται μόνο στην ιστορική διάκριση Αριστεράς – Δεξιάς. Η υπόθεση της πανδημίας, ας πούμε, έφερε στην επιφάνεια και άλλες διαιρέσεις. Οπως αυτή του Ορθολογισμού με τον Ανορθολογισμό που τείνει μάλιστα να γίνει οργανικό στοιχείο της καθημερινής ζωής σε όλο τον δυτικό κόσμο. Σήμερα στην Ελλάδα βιώνουμε τις σχηματοποιήσεις στα προσκλητήρια για «αντιδεξιό μέτωπο» ή για «αντιΣΥΡΙΖΑ» μέτωπο στο όνομα ενός καχεκτικού δικομματισμού. Στο επίκεντρο αυτής της πίεσης βρίσκεται κυρίως το Κίνημα Αλλαγής. Και φορείς των «πιέσεων» είναι η ΝΔ και ο ΣΥΡΙΖΑ μαζί με τους συνήθεις συνοδοιπόρους τους. Αν τα προσκλητήρια σε αυτήν την πολωτική και διχαστική κατάσταση δεν επιτυγχάνουν τον στόχο τους, γιατί ο κόσμος βαρέθηκε την αναπαραγωγή της εμφύλιας διαμάχης, τότε  επιστρατεύονται χρήσιμα πρόσωπα που κινητοποιούν εύκολα τα ένστικτα και τον θυμό. Βασικοί πρωταγωνιστές για τα διλήμματα της πόλωσης γίνονται έτσι ο Παύλος Πολάκης και ο Αδωνις Γεωργιάδης. Είναι εύκολο να κρυφτεί η πραγματική διάσταση: «Με τον Τσίπρα ή με τον Μητσοτάκη». Τα δύο αυτά πρόσωπα έχουν έντονο ταμπεραμέντο, ακραίες ιστορικές καταγωγές και λαϊκιστικό λόγο. Πρόσφατα στη Βουλή οι ακρότητες του Πολάκη όχι μόνο βοήθησαν την κυβέρνηση για να αλλάξει ατζέντα αλλά έγιναν ευκαιρία ώστε να ασκήσει πίεση η ΝΔ προς το ΚΙΝΑΛ στη λογική των αντισυσπειρώσεων και να υποβαθμίσει τους κακούς χειρισμούς του προεδρείου της Βουλής. Από την άλλη ο Αδωνις βρήκε αφορμή να κάνει υποδείξεις στη νέα ηγεσία του ΚΙΝΑΛ. Η ουσία των πράγματων είναι πάντως η ίδια.

Οι ιθύνοντες σε αυτό το κομματικό παιχνίδι είναι καιρός να αντιληφθούν μερικά βασικά δεδομένα.

Πρώτα από όλα η σοσιαλδημοκρατική αντίληψη αρνείται αφετηριακά τις διχαστικές επιλογές και αναζητά πεδία συμβιβασμών και συναινέσεων στο πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο. Και δεύτερον, το Κίνημα Αλλαγής – όπως όλα τα ευρωπαϊκά σοσιαλιστικά κόμματα – επιχειρεί να είναι ο εναλλακτικός πόλος στις συντηρητικές και νεοφιλελεύθερες πολιτικές. Μία γραμμή που και η προηγούμενη και η σημερινή ηγεσία προωθούν ώστε το ΚΙΝΑΛ να αποκτήσει πλειοψηφικά χαρακτηριστικά στην κοινωνία. Από αυτή την άποψη δεν μπορεί να λειτουργεί ως «διορθωτική» δύναμη στη Δεξιά. Ούτε φυσικά να μην αναδεικνύει τα συστηματικά λάθη της αξιωματικής αντιπολίτευσης με την ανοχή στον λαϊκισμό των κραυγών.

Ας μείνουν επομένως με τα προσκλητήρια στα χέρια όσοι καλούν το ΚΙΝΑΛ σε ένα γήπεδο που έχει προκαθορισμένο νικητή από τα αποδυτήρια. Η λογική των μετώπων δεν επιτρέπει τη δυνατότητα των επιμέρους συμπτώσεων ανάμεσα σε όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα που είναι απαραίτητες για τη συνεννόηση, για τις μεταρρυθμίσεις, για τις κοινωνικές κατακτήσεις. Και σε αυτή τη συγκυρία η ΝΔ που ήρθε στην εξουσία ως αντίπαλο δέος στην αρνητική διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ας μην αναζητά δυόμισι χρόνια μετά, συνενόχους στα δικά της λάθη με το αφήγημα της απόρριψης των «ίσων αποστάσεων». Η ώρα της αλλαγής των συσχετισμών πλησιάζει. Και αυτή είναι η βάση για τους κανόνες του κοινοβουλευτισμού.

Ο Θόδωρος Μαργαρίτης είναι μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου του Κινήματος Αλλαγής και της Γραμματείας της κίνησης Ανανεωτική Αριστερά