Το 1974 ένας βασιλιάς έφευγε (από την Ελλάδα) και ένας άλλος ερχόταν (στην Ισπανία). Αυτή η αντίθετη διαδρομή δεν ήταν τυχαία. Ο ένας έκανε τόσα λίγα για τη δημοκρατία στη χώρα του ώστε να ανοίξει ο δρόμος στη δικτατορία. Και ο άλλος τόσα πολλά για τη δημοκρατία στη δική του ώστε να του αναγνωριστεί πως χωρίς αυτόν η μετάβαση από τη δικτατορία στη δημοκρατία μπορεί να ήταν ακόμη και αδύνατη – τι τύχη θα είχε η απόπειρα πραξικοπήματος το 1981 εάν δεν ήταν εκείνος στον θρόνο; Σχεδόν 45 χρόνια αργότερα ο βασιλιάς που χάρισε μια δημοκρατία στην Ισπανία έχει εξαφανιστεί προς άγνωστη κατεύθυνση κυνηγημένος από ένα σκάνδαλο που όχι μόνο αμαυρώνει τη φήμη του, αλλά κάνει και την ισπανική μοναρχία να φαντάζει ξαφνικά πολύ εύθραυστη. Δεν είναι λίγοι πλέον εκείνοι στην Ισπανία που αναρωτιούνται εάν έχει νόημα η διατήρηση του θεσμού. Είναι εξάλλου κάτι που αναγνωρίζουν τα μέλη των μοναρχιών στην Ευρώπη: θα επιβιώσουν ως εστεμμένοι, λένε, όσο είναι χρήσιμοι στους υπηκόους τους.
