Τα «ειλατήρια» {LF}του ανορθολογισμού

Σάββατο μεσημέρι σε ταξί της Θεσσαλονίκης, τις ημέρες της Διεθνούς Εκθεσης Βιβλίου. Η κυρία που επιβαίνει στο πίσω κάθισμα καλεί τον οδηγό σε «μάζωξη» συμπολιτών όπου συζητούν όλα τα προβλήματα της επικαιρότητας, παίρνουν χαλαρές ανάσες και απαλλάσσονται από τον πονηρό (ένα γρήγορο γκουγκλάρισμα στο κινητό δείχνει ότι η οργάνωση είναι παραχριστιανική). Ο οδηγός δεν τσιμπάει και επικαλείται τη δική του εμπειρία. Εκφράζει την αγανάκτησή του, επειδή όλοι παραπονούνται αλλά κανείς δεν ξεσηκώνεται για να διαμαρτυρηθεί έξω, στον δρόμο. Στις λίγες προτάσεις που του αναλογούν καταφέρνει να χωρέσει όλες πληγές της Ελλάδας. Μας πήραν τον ήλιο και τη θάλασσα, στοπ. Μας έχουν δέσει χειροπόδαρα για τα επόμενα 100 χρόνια, στοπ. Πουλάνε και το Αιγαίο, στοπ. Για το αποκορύφωμα – στο οποίο συμφώνησε και η συνεπιβάτις – χρειαζόταν μεγαλύτερη φαντασία, πάντως: «Προχθές σηκώθηκαν δύο αεροπλάνα και ράντισαν. Γι’ αυτό η ατμόσφαιρα της πόλης είναι μουντή. Οπως όλοι μας». Ακόμη κι αν δεν ανήκουν, οι δύο πρωταγωνιστές της μικρής μας ιστορίας είναι ιδανικοί συνοδοιπόροι στην επικράτεια του 4,18%, το οποίο αντιστοιχεί στην Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου. Είναι η πιο πρόσφατη έκφανση της ανορθολογικής ψήφου, η οποία συγγενεύει με την αντι-συστημική και γειτνιάζει με την ψήφο στη Χρυσή Αυγή, απ’ την οποία κρατάει αποστάσεις για να μην τη χαρακτηρίσουν «νεοναζί». Τρέφονται άλλωστε από τα ίδια πάνω – κάτω σύμβολα, παράγουν τους δικούς τους «μύθους» και ευδοκιμούν στη σκοτεινή αίθουσα της συνωμοσιολογίας.

Από εκεί που μας ψέκαζαν το 2012 κι εντεύθεν, τώρα μας καλούν να βολοδέρνουμε στη Μονή Διονύσου για να ανακαλύψουμε αντίγραφα με χειρόγραφες επιστολές του Ιησού. Ξέρουμε ότι ο αντίλογος δεν έχει καμία πέραση στην περιοχή της ΚΔΩΑ, αλλά αμαρτία εξομολογημένη ουκ έστιν αμαρτία. Κύριέ μου, εσείς που ακούτε τα αθλητικά ραδιόφωνα της Θεσσαλονίκης σαν να βρίσκεστε στο Ορος των Ελαιών, ο Χριστός μοιράζεται κάτι μοναδικό με τον Σωκράτη: δεν κληροδότησαν γραπτές μαρτυρίες αφήνοντας ζωτικό χώρο στους μαθητές τους. Οπότε, άδικα ξημεροβραδιάζεστε μπροστά στον τηλεοπτικό ντελάλη, από το έρκος των οδόντων του οποίου τινάζονται «ειλατήρια» σαν ξεχαρβαλωμένα ελατήρια.

Οι ειδικοί των ημερών συνιστούν την περίφημη «ενσυναίσθηση» για να κατανοήσουμε πώς η μεταφυσική έχει κάνει κατάληψη σε ορισμένο τμήμα του εκλογικού σώματος αλλάζοντας πουκάμισο ανάλογα με τη συγκυρία. Ακόμη και με «χαλαρή ψήφο», πάντως, βρίσκει στην παραδοξολογία ένα είδος αναισθητικού, όπως το αντίστοιχο στον οδοντίατρο. Αν φταίει το παλιό σύστημα και το κακό το ριζικό μας που φτάσαμε ώς εδώ, οι «επιστολές του Χριστού» είναι ένα μήνυμα φυγής (με το αζημίωτο). Αν οι πρόσφυγες βαρύνονται με όσες προβολές διαθέτει κανείς εντός του οικόσιτου ρατσισμού, το τείχος στον Εβρο φαντάζει σαν δραστική λύση. Η Ευρώπη συνεχίζει προφανώς να θεωρείται αμφισβητήσιμη κατάκτηση, ενώ η Ρωσία του Πούτιν μοιάζει με τον ισχυρό γείτονα που αν χρειαστεί θα παρέμβει για να προστατεύσει το ελληνικό γένος. Αφήστε που σε κάποια κρυψώνα του ασυνειδήτου, οι δανειστές μάς ζηλεύουν για τα 15.147 χιλιόμετρα της ακτογραμμής.

Η «κουλτούρα των κατατρεγμένων»

Το χαρτί που παίζει η Ελληνική Λύση και όλοι οι προφήτες της ανορθολογικής ψήφου είναι εκείνο της αδικημένης Ελλάδας που έμεινε πίσω, ενώ η ευρωπαϊκή λοκομοτίβα αναπτύσσει ταχύτητα. Είναι η επιφάνεια μιας βαθύτερης πίστης: εκείνης που τρέφεται από την «κουλτούρα των κατατρεγμένων» ή των «μη προνομιούχων» (underdog culture), σύμφωνα με τη διατύπωση του Νικηφόρου Διαμαντούρου. Το κενό που αφήνουν οι ΑΝΕΛ, η γκρίζα ζώνη την οποία είχε καταλάβει η Ενωση Κεντρώων, καλύπτονται εν μέρει. Κι έτσι δεν θα μείνουν χωρίς «ιδιοκτησία» ο κρατοκεντρισμός, η επιφυλακτικότητα απέναντι στους μηχανισμούς της αγοράς, η ξενοφοβία, οι αυταρχικές τάσεις (που αντιστοιχούν στο απολύτως προσωποπαγές κόμμα) και η φοβική άμυνα απέναντι σε νεωτερισμούς και καινοτομίες. Ο Πάνος Καμμένος έφυγε, αλλά ο ρόλος του παραδοξολόγου που μεταβολίζει από θεωρίες συνωμοσίες μέχρι επικλήσεις του «ξανθού γένους» δεν μπορεί να μείνει παγωμένος στην οθόνη. Ποιος μπορεί να παίξει καλύτερα αυτό τον ρόλο στην Ελλάδα που αντικρίζει την άβυσσο των διλημμάτων της, που οφείλει να παρουσιάσει λύσεις για τη δημοσιονομική προσαρμογή, το Προσφυγικό, τη διαρκή μάχη μεταξύ μεταρρύθμισης και παράδοσης; Ποιος μπορεί να παίξει καλύτερα τον ρόλο του μη συστημικού μέσα στο σύστημα;